خدا نرم می‌شود، این هدایت خداست که بدان هدایت می‌کند هر کسی را که بخواهد و آن را که خدا گمراه کند (یعنی در گمراهیش گذارد) برای او راهنمائی نیست(23). 
نکات: هر کس طالب حقائق دینی و انوار إلهی باشد خدا دل او را روشن می‌کند و سینة او را برای پذیرفتن حق می‌گشاید. و خدا در آیة 23 قرآن را بهترین حدیث خوانده و حضرت امیر(ع) با استفاده از این آیه در خطبة 109 نهج البلاغه فرموده: «تعلموا القرآن فإنه أحسن الحدیث»، یعنی قرآن را بیاموزید که قرآن بهترین حدیث است. و مقصود از مَثَانِي این است که قرآن مطالبش دوگونه است: وعد است و وعید، امر است و نهی، و بیان کفر است و ایمان، و هکذا. و معنی متشابه در مقدمة اوائل کتاب گذشت، مراجعه شود. و مقصود از تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ.... این است که بندگان خائف از خدا از شنیدن آیات قرآن لرزه بر اندامشان می‌افتد ولی بتدریج بواسطة یاد از رحمت خدا دلهایشان نرم می‌شود. و جملة يهْدِي بِهِ مَنْ يشَاءُ دلالت دارد که خدا بقرآن هدایت مردم می‌کند نه بغیر آن. آیه 24 الی 26
متن آیه:
أَفَمَنْ يتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذَابِ يوْمَ الْقِيامَةِ وَقِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ(الزمر/24) كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيثُ لَا يشْعُرُونَ(الزمر/25) فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْي فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يعْلَمُونَ(الزمر/26)
ترجمه: پس آیا کسی که روز قیامت بصورت خود رنج عذاب را باز می‌دارد و از آن می‌پرهیزد (مانند کسی است که از عذاب ایمن است) و به ستمگران گفته شود که بچشید آنچه را خود کسب می‌کردید(24) آنان که قبل از ایشان بودند تکذیب کردند پس عذاب از جائی آمدشان که نمی‌دانستند(25) پس خدا خواری در زندگی دنیا را به ایشان چشانید و محققا عذاب آخرت بزرگتر است اگر می‌دانستند(26). 
نکات: چون دست‌های ستمکاران را در غل و زنجیر در قیامت ببندند ناچار شوند با صورت خود عذاب را از خود دفع کنند و در حقیقت معنی يتَّقِي بِوَجْهِهِ.... این است که دفع عذاب از خود نتوانند. و مقصود از فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْي.... این است که هر قومی از گذشتگان که خدا را نافرمانی کردند به ذلت دنیا مبتلا شدند یعنی؛ به قتل و جزیه و اسارت و تسلط استعمار گرفتار شدند. آیه 27 الی 31
متن آیه:
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَعَلَّهُمْ يتَذَكَّرُونَ(الزمر/27) قُرْآنًا عَرَبِيا غَيرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يتَّقُونَ(الزمر/28) ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يسْتَوِيانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يعْلَمُونَ(الزمر/29) إِنَّكَ مَيتٌ وَإِنَّهُمْ مَيتُونَ(الزمر/30) ثُمَّ إِنَّكُمْ يوْمَ الْقِيامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ(الزمر/31)
ترجمه: و بتحقیق برای مردم در این قرآن از هر مثلی زدیم باشد که ایشان پند گیرند(27) قرآنی سهل القرائه به زبان عربی بدون کجی باشد که ایشان پرهیز کنند(28) خدا مردی را مثل زد که شریکانی بر سر او به نزاع باشند و مردی را که فرمانبردار یک مرد باشد آیا این دو در مثل مساویند الحمدلله بلکه اکثر ایشان نمی‌دانند(29) محققا تو می‌میری و محققا ایشان می‌میرند(30) سپس محققا شما روز قیامت نزد پروردگارتان نزاع می‌کنید(31). 
نکات: مِنْ كُلِّ مَثَلٍ یعنی مثل‌هایی که راجع به هدایت بندگان است. و مقصود از غَيرَ ذِي عِوَجٍ آنست که در مطالب آن انحرافی نیست و در الفاظ و عبارات آن پیچ و خم و مشکلی نمی‌باشد. و مقصود از جملة: رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ .... این است که مشرک مانند مردی است که چندین ارباب دارد و هر کدام از او توقعی دارد بر خلاف دیگری و او متحیر است که کدامیک را اطاعت کند، ولی موحد سرگردان نیست، یک نفر مولا بیشتر ندارد. آیه 32 الی 35
متن آیه:
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءَهُ أَلَيسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْكَافِرِينَ(الزمر/32) وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ(الزمر/33) لَهُمْ مَا يشَاءُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ(الزمر/34) لِيكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيجْزِيهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يعْمَلُونَ(الزمر/35)
ترجمه: پس کیست ظالم‌تر از آنکه بر خدا دروغ گوید و سخن راستی که برای او آمده تکذیب کند آیا دوزخ جای کافران نیست؟(32) و هر که راستی آورد و راستی را تصدیق نماید آنان فقط پرهیزکارند(33) برای ایشان است آنچه بخواهند نزد خداوندشان این است جزای نیکوکاران(34) تا خدا محو کند از ایشان بدترین کاری را که کرده‌اند و پاداش ایشان را به بهتر از آنچه می‌کرده‌اند بدهد(35).
نکات: مقصود از مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ، پیامران دروغی و اهل بدعت در دین و گویندگان ضد قرآنی بوده، و مقصود از وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ کسانیند که به قرآن و دعوت انبیاء تکذیب میکنند، و مقصود از: وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ ؛ محمد(ص) می‌باشد، و مقصود از وَصَدَّقَ بِهِ ؛ علی(ع) و ابوبکر و بلکه بطور کلی هر کسی است که به دعوت قرآن تصدیق نموده باشد. گویند: از اطفال اولین مصدق به رسول خدا(ص) علی ولی از مردان ابوبکر بوده‌ است. بعضی از اهل تعصب آیة 33 را در حق علی نازل دانسته‌اند ولی غافل بوده‌اند که آیة 35 قول ایشان را رد می‌کند. آیه 36 الی 38
متن آیه:
أَلَيسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ(الزمر/36) وَمَنْ يهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ(الزمر/37) وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَأَيتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِي اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِي اللَّهُ عَلَيهِ يتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ(الزمر/38)
ترجمه: آیا خدا برای بنده‌اش کافی نیست و تو را از کسانی غیر خدا می‌ترسانند و کسی را که خدا به گمراهی واگذارد راهنمائی ندارد(36) و هر که را خدا هدایت کند برای او گمراه‌کننده‌ای نیست آیا خدا عزیز انتقام گیرنده نیست(37) و اگر از آنان بپرسی کی آسمان‌ها و زمین را آفریده محققا گویند خدا، بگو مرا خبر دهید آنچه را که جز خدا می‌خوانید اگر خدا برای من ضرری بخواهد آیا آنها بر طرف کنندة ضرر وی می‌باشند و یا اگر خدا برای من رحمتی خواهد آیا آنها جلوگیر رحمت اویند بگو خدا مرا کافی است و توکل کنندگان بر او توکل می‌کنند(38). 
نکات: در جملة: أَلَيسَ اللَّه