  نماز  و  پاک ‌کننده  است‌،  پس  هر کس  از  امت  من  وقت  نماز  را  دریافت  (‌در هر جا باشد) نمازش  را  بخواند  (‌احتیاج  به  رفتن  مسجد  و جای  ویژه‌ای  نیست اگر آب  نباشد تیمم کند)‌.  و  غنیمت  جنگی  برایم  حلال  شده  است  و  حال  آنکه  برای ‌کسی  پیش  از من حلال نشده است‌.  و  به  من  شفاعت  ارزانی ‌گردیده  است  و  پیامبران  پیشین‌،  خاصه  برای  قوم  خود  مبعوث  شده‌اند  و  من  به  سوی  همه‌ي مردم  جهان  مبعوث ‌گردیده‌ام‌]"‌‌.  شیخین  آنرا  روایت  کرده‌اند.

٤-  سبب  شرعی  شدن‌ آن‌:  شأن  نزول‌ آیه‌ي تیمم:
از  عایشه  رضی  الله  عنها  روایت  شده  است  که ‌گفته  است‌:  “‌‌در  یکی  از  سفرها،  همراه  پیغمبر صلی الله علیه و سلم  بودیم‌.  در بین  راه  به  بیابانی  رسیدیم  و  در آنجا گردنبندم  پاره  شد، پیامبر صلی الله علیه و سلم‌،  در جستجوی  آن‌، آنجا ماند و مردم  نیز همراه  او  ماندند و آنجا  آبی  نبود و مردم  نیز آب همراه  نداشتند،  مردم  پیش  ابوبکر  رضی الله عنه‌،  آمدند، و گفتند: مگر نمی‌بینی که  عایشه چکار کرد؟  ابوبکر پیش من آمد، و پیامبر صلي الله عليه و سلم ‌،  در آنوقت  روی ران من  (‌در آغوشم‌)  خوابیده  بود،  مرا  مورد  عتاب  قرار داد  و آنچه  دلش  خواست  بگوید،‌ گفت‌،  با دست خود بر پهلویم  می‌زد، چون  پیامبر بر روی  رانم  (‌درآغوشم‌)  خوابیده  بود،  تکان  نمی‌خوردم‌، پیامبر تا  صبح  خوابید وآبی نداشتیم‌،  در آنوقت خداوند آیه تیمم را نازل فرمود:  “‌...  فتیمموا  ...”‌‌.  اسید  بن  حضیر گفت‌:  این  نخستین  برکت  شما  نیست  ای  خانواده‌ي ابوبکر!!= (‌برکتهای  شما  فراوان  است‌)‌،  عایشه‌ گوید:  شتری‌ را که  بر آن  سوار  بودم‌،  آن  را  وا داشتیم ‌که  بلند  شود،  دیدیم ‌گردنبند  در  زیر  او  بود”‌. گروه  محدثین  بجز  ترمذی  آنرا  روایت ‌کرده‌اند.

5-سببهایی که موجب  مبا‌ح ‌شدن  تیمم  می‌گردد:
هرگاه  یکی  ازسببهای  زیر  پیش  آید،  برای ‌کسی‌ که  وضو  ندارد  یا  جنب  است‌،  در  سفر  یا  در  غیر سفر تیمم  مباح  است‌:  

الف- ‌به  آب  دسترسی  نداشته  باشد  یا  آب  موجود،  برای  طهارت  (‌وضو  یا  غسل‌)  کفایت  نکند،  زیرا  عمران  بن  حصین‌ رضی الله عنه گفته‌:  “‌‌در  سفری  همراه  پیامبر صلی الله علیه و سلم بودیم‌، پیامبر صلی الله علیه و سلم  با  مردم  نماز گزارد  و  دید  که  مردی  از  ما  کناره ‌گرفته  است‌،  فرمود:" (ما منعك أن تصلي؟) قال: أصابتني جنابة، ولا ماء قال: (عليك بالصعيد فإنه يكفيك)[چه  چیز  ترا  از  نماز گزاردن باز می‌دارد؟ ‌گفت‌: جنب  شده‌ام‌،  و  آبی  هم  نیست  (‌که  غسل‌ کنم‌)‌،  فرمود:  برو  با  خاک  پاک  تیمم‌ کن‌،  زیرا  آن  خاک  برای  تو کافی  است‌]"‌‌‌.  شیخین  آنرا  روایت  کرده‌اند.  از  ابوذر  روایت  شده  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم،  فرمود:" (إن الصعيد طهور لمن لم يجد الماء عشر سنين  [‌بیگمان  خاک  پاک ‌کننده  است  برای ‌کسی‌ که  به  آب  دسترسی  نداشته  باشد  تا  ده  سال‌]‌  صاحبان  سنن  آنرا  روایت ‌کرده‌اند  و ترمذی ‌گفته  است‌: این  حدیث  “‌‌حسن  صحیح‌“‌  است‌.  لیکن  بر  وی  واجب  است‌ که  قبل  از تیمم  در میان ‌کاروان یا در میان رفیقان  یا  در محلی‌ که  عاده  نزدیک‌،  به  حساب  می‌آید،  آب  را  جستجو کند.  اگر  یقین  پیدا کرد، ‌که  آب  نیست  یا  آب  از او  دور است‌،  آنوقت  طلب  آب  واجب  نیست  (‌بلکه  تیمم  می‌کند)‌.

ب- ‌هرگاه ‌کسی  زخمی  یا  بیمار  شد  و  خوف  آن  داشته  باشد که  استعمال  آب‌،  بیماری  را  طولانی  می‌کند  یا  بهبودی  را،  به  تاخیر می‌اندازد،  خواه  از  روی  تجربه‌ي شخصی  یا  بوسیله‌ي پزشک  موثوق  به‌،  بدان  مطلب  پی  برده  باشد  (‌تیمم  می‌کند)‌.  زیرا  جابر رضی الله عنه  گفته  است‌:  “‌‌به  سفر رفته  بودیم‌،  به  یکی  از ما  سنگی  اصابت ‌کرد  و  سر او را  زخمی  ساخت‌،  سپس  محتلم  = (‌شیطانی‌)  شده  بود  از  یاران  خود  پرسید:  آیا  رخصت  تیمم  دارم‌؟‌ گفتند:  به  رای  ما،  تو  رخصت  تیمم ‌کردن  نداری‌،  زیرا  به  آب  دسترسی  داری‌،  آن  شخص  غسل‌ کرد  و  مرد.  هنگامی ‌که  بر  پیامبر صلی الله علیه و سلم  وارد  شدیم‌،  از  آن  اطلاع  پیدا  کرد  و  فرمود:" (قتلوه قتلهم الله، ألا سألوا إذا لم يعلموا؟ فإنما شفاء العي السؤال (1). إنما كان يكفيه أن يتيمم ويعصر أو يعصب على جرحه خرقة ثم يمسح عليه، ويغسل سائر جسده)[‌او  راکشتند،  خدا  آنان  را  بکشد،  چرا  سوال  نکردند  وقتی  که نمی‌دانستند؟  تنها  چاره  و  علاج  نادانی‌،  پرسش  است‌،  فقط ‌کافی  بود که  او  تیمم ‌کند و  با کهنه‌ای‌،  یا  پارچه‌ای‌،  زخم  خود  را  ببندد  و  روی  آن  مسح‌ کند  و  بقیه  اندامش  را  بشوید]"‌‌.  ابوداود  و  ابن  ماجه  و  دارقطنی  آنرا  روایت  کرده‌اند.  و  ابن  السکین  آنرا  صحیح  دانسته  است‌.  

ج  -‌هرگاه  آب  خیلی  سرد  باشد  و  شخص  گمان ‌کند، ‌که  برایش  زیان‌آور  است‌،  

مشروط  بر آنکه‌،  نتواند  آنرا گرم ‌کند،  حتی  با  پرداخت  مزد،  یا  رفتن  به  حمام  برایش  میسر و ممکن  نباشد  (‌آنوقت  تیمم  می‌کند)‌.  زیرا  عمرو بن  عاص‌ رضی الله عنه  گفته  است‌:  به  جنگ  “‌‌ذات  السلاسل‌”  فرستاده  شده  بودم‌،  شبی ‌که  هوا  خیلی  سرد  بود  محتلم شدم‌،  از ترس  اینکه  مبادا  تلف  شوم‌،  غسل  نکردم‌،  بلکه  تیمم  نمودم  و  نماز صبح  را  با  یاران  خود،  گزاردم  (‌در  نماز  صبح  به  امامت  یاران  خود  ایستادم  و  نماز  صبح  را  خواندیم‌)‌،  وقتی‌که  به  حضور  پیامبر صلی الله علیه و سلم  رسیدیم‌،  آنرا  برای  وی  بازگو کردند،  فرمود:" (يا عمرو صليت بأصحابك وأنت جنب؟)[ای  عمرو  در  حالیکه  جنب  بودی  به  امامت  نماز  یاران  خود  ایستادی‌؟‌]"‌‌،  عمرو  در  جواب  ایشان ‌گوید: “‌به  یاد  سخن  خداوند  افتادم  که  فرماید:" (ولا تقتلوا أنفسكم إن الله كان بكم رحيما)[2][خود  را  به  هلاکت  نیندازید  بیگمان  خداوند  نسبت  به  شما.  مهربان  است‌]‌‌"، لذا  تیمم‌ کردم  سپس  نماز  گزاردم‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم،  خندید  و  چیزی  نفرمود.  احمد  و  ابوداود  و  حاکم  و  دارقطنی  و  ابن  حبان  آنرا  روایت‌ کرده‌اند.  و  بخاری  آنرا  بحال  تعلیق  ذکر کرده  است‌.  این  حدیث رضایت  پیامبر  را  بدان ‌کار می‌رساند  و  بدیهی  است‌ که  پیامبر صلی الله علیه و سلم  هرگز به  انجام  عمل  باطل  رضایت  نمی‌دهد  و  در  برابر آن  سکوت  نمی‌فرماید. 

د-‌وقتی ‌که  آب  نزدیک  باشد  لیکن  شخص  برای  خود  یا  ناموس  و آبرو  و یا دارائیش‌،  احساس  خطر  می‌کند  یا  اینکه  خوف  آن  دارد که  رفقا  و  همسفرانش  را  از  دست  بدهد  و  عقب  بماند،  یا  اینکه  بین  او  و آب  دشمنی  قرار  دارد که  باید  از آن پرهیز کرد،  خواه  آن  دشمن‌،  انسان  باشد  یا  غیر  انسان‌،  یا  اینکه  شخصی  زندانی باشد،  یا  بعلت  نداشتن  وسیله‌ای  از  قبیل  طناب  و  سطل  از  بیرون  آوردن  آب  از چاه  و  غیره  عاجز باشد،  یا  اینکه  اگر شخص  غسل‌ کند،  ممکن  است  در  مظان  اتهامی