بر  ما  است‌كه  وام  او  را  بازپرداخت  نمائیم‌،  ولی  اگركسی  بمیرد  و  مالی  از  خود  بجای  بگذارد  آن  مال  برای  ورثه  او  است‌]‌"‌.  از  این  حدیث  برمی‌آیدكه  اگركسی  بدهكار  بمیرد،  استحقاق  داردكه  وام  او از  بیت‌المال  مسلمین  پرداخت  شود  كه  باید  از  سهم  “‌غارمین‌“‌كه  یكی  از  مصارف  زكات  است‌،  پرداخت‌گردد.  و  با  مرگ  او  این  وام  ساقط  نمی‌گردد.مستحب  است‌ كه  بهنگا‌م  مرگ ‌كسی دعا‌ كرد  و استرجاع ‌نمود

مستحب  است  وقتی ‌كه  یكی  از وابستگان  می‌میرد  دعا كرد  و آیه: إنا لله وإنا إليه راجعون    [ما  همه  ازآن  خدائیم  و  به  سوی  او  برمی‌گردیم‌]"،  را گفت‌.
1-‌احمد  و  مسلم  از  ام  سلمه  روایت‌كرده‌اندكه‌گفته  است‌:  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم   شنیدم‌كه  می‌گفت‌:" " ما من عبد تصيبه مصيبة فيقول: إنا لله وإنا إليه راجعون.اللهم أجرني في مصيبتي وأخلف لي خيرا منها، إلا آجره الله تعالى في مصيبته، وأخلف له خيرا منها  [كسی‌كه  دچار  مصیبتی‌گردد،  اگر  بگوید:  ما  ازآن  خدائیم  و  به  سوی  او  برمی‌گردیم‌،  خداوندا  اجراین  مصیبت  را  بمن  عطاكن  و  بجای  آن  چیزی  بهتربمن  ارزانی  دار،  بدون  شك  

خداوند  پاداش  و  اجر  این  مصیبت  را  به  وی  دهد  و  چیز  بهتری  نصیب  او  خواهد نمود]"‌.  ام  سلمه‌گوید:  “‌هنگامی‌كه  ابوسلمه  مرد  همان  دعا  و  استرجاع  را  خواندم‌كه  سرانجام  خداوند  پیامبر صلی الله علیه و سلم  ‌،  را  نصیب  من  ساخت‌كه  از  او  بهتر  بود”‌.

2-‌درسنن  ترمذی  ازابوموسی  اشعری  روایت  شده‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  " إذا مات ولد العبد قال الله تعالى لملائكته: قبضتم ولد عبدي؟ فيقولون: نعم، فيقول: قبضتم ثمرة فؤاده؟ فيقولون: نعم.فيقول: فماذا قال عبدي؟ فيقولون: حمدك واسترجع.فيقول الله تعالى: ابنوا لعبدي بيتا في الجنة وسموه بيت الحمد     [هرگاه  فرزندكسی  مرد،  خداوند  به  فرشتگان  خودگوید:  جان  فرزند  بنده‌ام  راگرفتید؟  آنان‌گویند:  آری‌.  سپس  خداوند  گوید:  میوه  دل  او  راگرفتید؟  آنان‌گویند:  آری‌.  خداوندگوید:  بنده‌ام  چه‌گفت‌؟  آنان  گویند:  ترا  ستایش  و  حمدگفت  و  استرجاع  نمود.  خداوندگوید:  پس  برای  بنده‌ام  در  بهشت  خانه‌ای  بناكنید  و  نام  آن  را  “‌خانه  حمد  و  ستایش‌”  بگذارید]"‌.  ترمذی‌گفته‌:  این  حدیث  “‌حسن‌”  است‌.

٣-‌در  صحیح  بخاری  از  ابوهریره  روایت  است‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  ’‌’‌   يقول الله تعالى: ما لعبدي المؤمن عندي جزاء إذا قبضت صفيه من أهل الدنيا ثم احتسبه إلا الجنة    [‌برای  بنده  مومن  من  وقتی‌كه  در  دنیا  دوستش  را  ازاو  می‌گیرم  واو  شكیبا  است  و  پاداش  خدا  می‌طلبد،  هیچ  پاداشی  بجز  بهشت  نیست‌]‌".

٤-‌ابن  عباس  درتفسیر  این  آیه‌:" الذين إذا أصابتهم مصيبة قالوا إنا لله وإنا إليه راجعون أولئك عليهم صلوات من ربهم  ورحمة.وأولئك هم المهتدون [1]    [گفت‌:  خداوند  خبرداده  است‌كه  اگرمومن  دربرابركار  خدا  تسلیم  باشد  و  پشیمان‌گردد  و بهنگام  مصیبت  استرحاع‌گوید،  سه  خصلت  نیكو  برای  وی  نوشته  می‌شود:  دعای  خیر  خدا  و  رحمت  خدا  و  یافتن  راه  هدایت‌]"‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مومنانی‌كه  هرگاه  به  مصیبتی‌گرفتار  آمدند،  می‌گویند:  ما  از  آن  خدائیم  و  بسوی  او  نیز  برمی‌گردیم‌.  بر  آنان  باد  درود  و  رحمت  خدا  و  آنانند  هدایت  یافتگانمستحب  است  به  خویشا‌وندان  و  یا‌ران  میت  خبرداد  

علما  مستحب  می‌دانند كه  به  خویشاوندان  و  خانواده  و  دوستان  میت  و  مردمان  درستكار  خبر  مرگ  میت  داده  شود،  تا  از  پاداش  شركت  در  تجهیز  و  تشییع  جنازه  محروم  نگردند.  زیرا گروه  محدثین  از ابوهریره  روایت‌ كرده‌اند كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر  مرگ  نجاشی  پادشاه  حبشه  را،  همان  روز  مرگش  به  مردم  داد  و  مردم  را  به  “‌مصلی  =  نمازگاه‌“  برد  و  یاران  خود  را  به  صف ‌كرد  و  بر  وی  چهار  تكبیر گفت  (‌نماز  میت  خواند)‌.  امام  احمد  و  بخاری  از  انس  روایت‌ كرده‌اند كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر  مرگ  زید  بن  حارثه  و  جعفر بن  ابیطالب  و عبدالله  بن  رواحه  را  پیش  از آنكه  خبر مرگ  آنان  بمردم  برسد  به  مردم  اعلام ‌كرد.  

ترمذی‌گفته  است‌:  اشكال  ندارد كه  انسان  خبر مرگ  شخص  را  به  خویشاوندان  و  برادران  و  دوستانش  اعلام‌ كند.  بیهقی‌ گفته  است‌:  از  مالك  بن  انس  خبر به  من  رسیده  است‌كه  او گفته  است‌:  دوست  ندارم ‌كه  برای  مرگ‌ كسی  در  جلو  درب  مساجد گریه  و زاری ‌كنند،  ولی  اگر كسی  خبر مرگ ‌كسی  را  به  حلقه‌های  مردمان  نشسته  در مساجد را  اعلام  كند  اشكالی  ندارد.

اما  آنچه  كه  احمد  و  ترمذی  بطریق  حسن  از  حذیفه  روایت‌كرده‌اند  كه  گفت‌:  

“‌هرگاه  مردم ‌كسی  را  با  خبر  مرگ  من  نیازارید  و  من  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  شنیده‌ام‌ كه  از  خبر  مرگ  دیگران  نهی  می‌فرمود“‌.  مقصود  شیوه  خبر  دادن  از  مرگ  دیگران  بشیوه  اهل جاهلیت  عرب  است ‌كه  هرگاه  مرد  شریفی  و  بزرگی  از  اعراب  می‌مرد،  سواری  را  بمیان  قبائل ‌گسیل  می‌داشتند كه  می‌گفت‌:  اهای  مردم‌!  با  مرگ  فلان كس  ملت  عرب  هلاك  شد  و گریه  و  زاری  و  شیون  را  سر  می‌دادند.گریه  بر میت

باجماع  علما،‌گریه  بر  مرده  اگر  همراه  با  شیون  و  زاری  و  داد  و  هوار  نباشد  جایز  است‌.  در  حدیث  صحیح  آمده  است‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" " إن الله لا يعذب بدمع العين ولا بحزن القلب، ولكن يعذب بهذا أو يرحم " وأشار إلى لسانه. [خداوند  كسی  را ‌بخاطر  اشك  چشم  و  اندوه  قلب  نمی‌آزارد  و  عذاب  نمی‌دهد،  بلكه  عذاب  یا  رحمت  بزبان  مربوط  می‌گردد  یعنی  زبان  است‌كه  باعث  عذاب  یا  رحمت  الهی  می‌شود]"‌.  پیامبر صلی الله علیه و سلم    خود  بهنگام  مرگ  پسرش  ابراهیم‌گریه  نمود  و  فرمود: " إن العين تدمع، والقلب يحزن. ولا نقول إلا ما يرضي ربنا، وإنا بفراقك يا إبراهيم لمحزونون   [بیگمان  چشم  اشك  می‌ریزد  و  دل  اندوهگین  می‌شود  وما  چیزی  را  نمی‏‎گوئیم  مگراینكه  خدای  ما  را  راضی  كند.  بیگمان  ما  ای  ابراهیم  از  فراق  تو  اندوهگین  می‌باشیم‌]"‌.  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بهنگام  مرگ  امیمه  دخترفرزندش  زینب  نیزگریه‌كرد.  سعد  بن  عباده  به  وی‌گفت‌:  ای رسول  خدا  تو  نیزگریه  می‌كنی‌؟  مگر  ز‌بنب  را  ازگریه  منع  نمی‌كنی‌؟‌گفت‌:  " إنما هي رحمة فجعلها الله في قلوب عباده، وإنما يرحم الله من عباده الرحماء   [این‌گریه  رحمتی  است  كه  خدا  درقلب  بندگان  خود  قرارداده  است  و  خداوند  تنها  به  بندگان  صاحب  رحم  و  مهربان  خود،  رحم  می‌كند  و  مهر  می‌ورزد]"‌.  طبرانی  از  عبدالله  بن  زید  روایت‌كرده  است‌كه  اوگریه  بدون  نوحه  و  زاری  را  جایز  دانسته  است‌.  اگرگریه  توام  با  فریاد  و  نوحه  باشد  موجب  رنج  و  درد  