 کند بويژه در مواردي که مربوط به او و فرزندانشان مي‌شود، چراکه پيامبرr باهمسرانش مشورت مي‌کرد و نظر آنان را قبول مي ‌کدرد، از جمله مشورت پيامبرr با همسرانش اين بود که بعد از قرارداد صلح حديبيه به اصحابش فرمود : (قوموا فانحروا ثم احلقوا) «بلند شويد ذبح کنيد و سپس سرهايتان را بتراشيد» به خدا قسم تا سه بار اين جمله را تکرار کرد، کسي از آنان بلند نشد، وقتي ديد که هيچ کسي بلند نشد، (پيامبرr) نزد ام سلمه(رض) رفت و رفتاري را که از مردم سر زده بود برايش تعريف کرد، ام سلمه گفت : اي پيامبر خدا! اگر اين کار (ذبح و تراشيدن سر) را دوست داري بيرون برو و تا شتر خود را ذبح نکرده‌اي و آرايشگرت را صدا نزده‌اي که سرت را بتراشد با هيچ کس حتي يک کلمه حرف نزن، پيامبرr بيرون رفت و تا اين عمل را انجام نداد با هيچ کس از آنها صحبت نکرد. وقتي که اصحاب اين وضعيت را ديدند، بلند شدند و ذبح کردند و سر همديگر را تراشيدند، بطوري که نزديک بود از روي ناراحتي (و سرعت کار) يکديگر را بکشند»[12]. به اين صورت خداوند نظر ام سلمه همسر پيامبرr را براي او مايه خير قرار داد، برخلاف ضرب‌المثلهاي ظالمانه‌اي که در ميان مردم رواج دارد و آنها را از مشورت با زنان برحذر مي‌دارند و مي‌گويند، مشورت با زنان اگر سود داشته باشد به ويراني يکسال واگر سود نداشته باشد به ويراني تمام عمر منجر مي‌شود.

9- يکي ديگر از حقوق زن بر مرد آن است که بعد از عشاء فوراً نزد او برگردد وتا ساعات آخر شب به شب‌نشيني خارج از منزل مشغول نشود؛ چون اين امر اگر موجب وسوسه و شک و ترديد در دل زن نگردد، حداقل موجب تشويش و اضطراب او براي شوهرش مي‌گردد. همچنين از جمله حق زن بر مرد اين است که در خانه دور از همسرش شب را سپري نکند اگرچه هنگام نماز باشد تا حق او ا ادا کرده باشد. و از اين رو است که پيامبرr طولاني شدن شب نشيني (در عبادت) عبدالله بنعمر و دوري ازهمسرش را بر او انکار کرد و فرمود : (إن لزوجک عليک حقا)[13] «همانا همسر شما بر شما حق دارد».

10- يکي ديگر از حقوق زن بر مرد اين است که بين او هوي‌اش – اگر هوي داشت – در خوردن و نوشيدن و لباس ومسکن و شب‌گذراني در بستر، عدالت برقرار کند و در اين زمينه‌ها مرتکب ظلم و بي‌عدالتي نشود. چون خداوند اين اعمال را حرام دانسته است، پيامبرr مي‌فرمايد : 

(من کان له امرأتان فمال إلي إحداهما دون الأخري جاء يوم القيامة و شقه مائل)[14] 

«اگرکسي دو زن داشته باشد و به يکي از آنها بيش از ديگري توجه کند روز قيامت در حالي مي‌آيد که يک طرفش کج است».

برادران مسلمان اين بود حقوق همسرانتان بر شما، پس در اداي آنها بکوشيد و کوتاهي نکنيد؛ چراکه رعايت اين حقوق اسباب خوشبختي زندگي زناشوئي و آرامش خانوادگي شما را فراهم کرده، و مشکلاتي را که باعث سلب آرامش و محبت و مهرباني شما مي‌شود، از بين مي‌برد، و به زنان يادآوري مي‌کنيم که از تقصير و کوتاهي شوهرانشان چشم‌پوشي کنند و در مقابل کوتاهي شوهرانشان، در خدمت کردن به آنها دريغ نورزند؛ چون با اين کار، زندگي مشترک آنها با خوب و خوشبختي تداوم پيدا مي‌کند.
.........................
[1]) ابن جرير (453/2).
[2]) حسن : [ص. جه 1501]، ت (1173/315/2)، جه (1851/594/1).
[3]) صحيح : [ص. جه 1500]، د (2128/180/6)، جه (1850/593/1).
[4]) حسن صحيح : [ص. ت 928]، ت (1172/315/2).
[5]) صحيح : [الزفاف 200]، د (2561/243/7).
[6]) صحيح : (ص. ج 4543)، اين حديث را نسائي در «العشرة ق 74/2»، و طبراني در «المعجم الکبير 1/89/2»، و أبونعيم در «أحاديث أبي القاسم الأصم ق 17/18» روايت کرده‌اند.
[7]) صحيح : [الزفاف 199]، م (469/1091/2).
[8]) متفق عليه : البخاري (5186/253/9)، م (1468 – 60 – 1091/2).
[9]) مختصر منهاج القاصدين (ص 79، 78).
[10]) متفق عليه : خ (893/380/2)، م (1829/1459/3).
[11]) صحيح [آداب الزفاف 72].
[12]) صحيح : خ (2732، 2731/329/5).
[13]) متفق عليه :خ (1975/218، 217/4)، م (1159 – 182 – 813/2)، نس (211/4).
[14]) صحيح : [الإرواء 2017]، [صو جه 1603]، د (2119/171/6)، ت (1150/304/2)، نس (63/7)، جه (1969/633/1)، ابوداود و ترمذي و نسائي و ابن ماجه با الفاظي متقارب اين حديث را روايت کرده‌اند.حقوق مرد بر زن 

حق مرد بر زن بسيار بزرگ است، پيامبرr اهميت آنرا در فرمايشات خود روشن کرده است. حاکم و غيره از حديث ابوسعيد روايت مي‌کنند که پيامبرr فرمود : (حق الزوج علي زوجته أن لو کانت به قرحة فلحستها ما أدت حقه)[1] «حق شوهر بر همسرش آنقدر است که اگر زخمي بر شوهرش باشد و آنرا با زبانش پاک کند باز هم حق او را ادا نکرده استم. زن خردمند و هوشيار زني است که آنچه را خداوند و رسول او بزرگ دانسته‌اند بزرگ بداند و حق شوهرش را به خوبي ادا کند و در اطاعت از او کوشش نمايد؛ چون اطاعت از شوهر موجب وارد شدن به بهشت مي‌شود، پيامبرr مي‌فرمايد : (إذا صلت المرأة خمسها، و صامت شهرها، و حفظت فرجها، و أطاعت زوجها، قيل لها ادخلي الجنة من أي أبوابها شئت)[2] «اگر زن نمازهاي پنجگانه را بجا آورد و روزة رمضان را بگيرد و از زنا دوري کرده و از شوهرش اطاعت کند به او گفته مي‌شود از هر دري از درهاي بهشت که مي‌خواهي داخل شو». پس اي زن مسلمان دقت کن که چگونه پيامبرr اطاعت از شوهر را از موجبات دخول به بهشت دانسته و آنرا در رديف نماز و روزه قرار داده است، پس از او اطاعت کن و از نافرماني او بپرهيز، چون نافرماني از او، خشم خداي سبحان را به همراه دارد. پيامبرr مي‌فرمايد : (والذي نفسي بيده، ما من رجل يدعوا امرأته إلي فراشه فتأبي عليه إلا کان الذي في السماء ساخطا عليها حتي يرضي عنها)[3]. «قسم به ذاتي که جانم در دست او است هر مردي که همسرش را به بسترش فراخواند و او سرباز زند، ذاتي که در آسمان است از او ناراضي مي‌شود تا وقتي که شوهرش از او راضي شود».

پس اي زن مسلمان بر تو واجب است که در هر چيزي که شوهرت به شما امر مي‌کند و خلاف شرع نيست از اواطاعت کني، البته با وجود اين، از افراط ورزيدن در فرمانبرداي بقدري که منجر به ارتکاب معصيت شود، دوري کن، چون اگر در مخالفت با شرع از او اطاعت کني گناهکار مي‌شوي.

از جمله فرمانبرداري در معصيت اين است که مثلاً هنگام آرايش براي او در کندن موي صورتت از او اطاعت کني چون پيامبرr زني را که موي صورت زنان ديگر را مي‌کند و زني که موي صورتش کنده مي‌شود را، لعنت کرده است.[4]

يا در برداشتن روسري هنگام خروج از خانه، از او اطاعت کني؛ چراکه شوهرت دوست دارد که به زيبايي شما در ميان مردم افتخار کند، پيامبرr مي‌فرمايد : (صنفان من أمتي من أهل النار لم أرهما، قوم معهم سياط کأذناب البقر يضربون بها الناس و نساء کاسيات عاريات مميلات،مائلات رؤسهن کأسنمة البخت المائلة، لايدخلن الجنة و لايجدن ريحها، و إن ريحها ليوجد من مسيرة کذا و کذا)[5]. «دو دسته از امت من از اهل آتش‌اند که هنوز آنها را نديده‌ام، دسته‌اي که شلاق‌هائي مانند دم گاو در دست دارند و با آن مردم را مي‌زنند و دسته‌دي ديگر زناني هستند که در عين اينکه لباس بر تن دارند، عريان هستند، از اطاعت خدا روي‌گردان هستند و مردم را بر اين کار تشويق مي‌کنند، سرهايشان را مانند کوهان شتر خرامان خميد