 من فرمود : (صم من کل شهر ثلاثة أيام فإن الحسنة بعشر أمثالها، و ذلک مثل صيام الدهر)[8] «از هر ماه سه روز را روزه بگير، که هر کار خوب ده برابر پاداش دارد و اين کار بمنزله روزه گرفتن يک سال است».
مستحب است اين سه روز، سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم ماه باشد :
از ابوذر روايت است که پيامبر ص فرمود : (يا أبا ذر، إذا صمت من الشهر ثلاثة أيم فصم ثلاث عشرة، و أربع عشرة، و خمس عشرة)[9] «اي ابوذر هرگاه سه روز از ماه را روزه گرفتي، روزهاي سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم را روزه بگير».

8- يک روز در ميان روزه گرفتن:
از عبدالله بن عمرو روايت است که پيامبر ص فرمود : (أحب الصيام إلي الله صيام داود کان يصوم يوما و يفطر يوما)[10] «محبوب‌ترين روزه نزد خدا روزه داود است، که يک روز در ميان روزه مي‌گرفت».

9- نُه روز اول ذي‌الحجه:
از هنيده بن خالد از همسرش از بعضي همسران پيامبر ص روايت است : (کان رسول الله ص يصوم تسع ذي الحجة، و يوم عاشوراء و ثلاثة أيام من کل شهر، و أول اثنين من الشهر و الخميس)[11] «پيامبر ص نه روز ذي‌الحجه و روز عاشورا و سه روز هر ماه و اولين دوشنبه و پنج شنبه ماه را روزه مي‌گرفت».
............................
[1]) صحيح : [ص. د 2125]، م (1164/822/2)، ت (756/129/2)، د (2416/86/7)، جه (1716/547/1).
[2]) صحيح : [الإرواء 95]، م (1162/818/2).
[3]) متفق عليه : خ (1988/236/4)، م (1123/791/2)، د (2424/106/7).
[4]) صحيح : [ص. د 2136]، م (1134/797/2)، د (2428/110/7).
[5]) صحيح : [ص. د 2122]، م (1163/821/2)، د (2412/82/7)، نس (206/3)، ت (436/274/1).
[6]) متفق عليه : خ (1969/213/4)، م (1156 – 175/810/2)، د (2417/99/7).
[7]) صحيح : [ص. د 2128]، د (2419/100/7).
[8]) متفق عليه : خ (1976/220/4)، م (1159/812/2)، د (2410/79/7) در روايت ابوداود جمله وسطي وجود ندارد، نس (211/4).
[9]) صحيح : [ص. ج 7817]، ت (758/130/2)، نس (222/4).
[10]) متفق عليه : خ (1131/16/3)، م (1159 – 189/816/2)، نس (214/3)، د (2431/117/7)، جه (1712/546/1).
[11]) متفق عليه : خ (1990/238/4)، م (1137/799/2)، د (2420/102/7)، نس (220/4).روزهايي که روزه گرفتن در آن نهي شده است
 
1- عيد رمضان و قربان:
از ابوعبيد مولاي ابن أزهر روايت است : (شهدت العيد مع عمر بن الخطاب رض فقال: هذان يومان نهي رسول الله ص عن صيامهما : يوم فطرکم من صيامکم، و اليوم الآخر تأکلون فيه من نسککم)[1] «در روز عيد با عمر بن خطاب رض بودم گفت : پيامبر ص از روزه گرفتن در اين دو روز نهي فرموده است، اولين روز بعد از ماه رمضان (عيد فطر) و روزي که از قرباني‌هايتان مي‌خوريد (عيد قربان).

2- أيام التشريق(*):
از ابومره مولاي أم هاني روايت است : (أنه دخل مع عبدالله بن عمرو علي أبيه عمرو بن العاص، فقرب إليهما طعاما فقال : کل. فقال : إني صائم، فقال عمرو : کل، فهذه الأيام التي کان رسول الله ص يأمرنا بإفطارها، و ينهانا عن صيامها، قال مالک : و هي أيام التشريق)[2] «با عبدالله بن عمرو نزد پدرش عمرو بن عاص رفتيم، غذايي جلو ما گذاشت و گفت : بخوريد، (عبدالله) گفت من روزه هستم، عمرو گفت، بخوريد، اينها روزهايي است که پيامبرr به ما امر مي‌کرد که روزه نگيريم و از روزه گرفتن ما را نهي مي‌کرد. امام مالک گفته است : منظور از اين روزها ايام التشريق است».

از عايشه و ابن عمر رض روايت است : (لم يرخص في أيام التشريق أن يصمن إلا لمن لم يجد الهدي)[3] «در ايام التشريق اجازه روزه گرفتن داده نشده است مگر براي کسي که (هنگام اداي فريضه حج) چيزي را براي قرباني کردن (هدي) بدست نياورد».

3- روزه گرفتن جمعه به تنهايي:
از ابوهريره رض روايت است : از پيامبر ص شنيدم که مي‌فرمود : (لايصوم أحدکم يوم الجمعة إلا يوما قبله أو بعده)[4] «هيچ کدام از شما روز جمعه روزه نگيرد مگر اينکه روز قبل يا بعد از آن نيز روزه بگيرد».

4- روزه گرفتن شنبه به تنهايي:
از عبدالله بن بسر سلمي از خواهرش صماء روايت است که پيامبر ص فرمود : (لاتصوموا يوم السبت إلا فيما افترض عليکم، و إن لم يجد أحدکم إلا لحاء عنبة، أو عود شجرة فليمضغه)[5] «روز شنبه را به تنهايي روزه نگيريد مگر روزه‌اي که بر شما فرض باشد، و اگر بجز پوست انگور يا شاخه درخت چيز ديگري نيافتيد، آن را بجويد تا آن روز روزه نباشيد».

5- نيمه دوم شعبان براي کسي که به روزه گرفتن آن عادت ندارد:
از ابوهريره روايت است که پيامبر ص فرمود : (إذا انتصف شعبان فلا تصوموا)[6] «وقتي نصف شعبان فرا رسيد روزه نگيريد».

همچنين از ابوهريره روايت است که پيامبر ص فرمود : (لايتقدمن أحدکم رمضان بصوم يوم أو يومين، إلا أن يکون رجل کان يصوم صومه فليصم ذلک اليوم)[7] «هيچ کدام از شما يک يا دو روز قبل از رمضان روزه نگيرد مگر اينکه به روزه گرفتن در آن روز عادت داشته باشد که در اين صورت مي‌تواند آن روز را روزه بگيرد».

6- يوم الشک:
ازعمار بن ياسر روايت است که گفت : (من صام اليوم الذي شک فيه فقد عصي أبا القاسم ص)[8]. «کسي که يوم الشک را روزه بگيرد با پيامبر ص مخالفت کرده است».

7- روزه تمام سال اگرچه در ايام نهي شده روه نگيرد:
از عبدالله بن عمرو ص روايت است که پيامبر ص به من فرمود : (يا عبدالله بن عمرو! إنک لتصوم الدهر و تقوم الليل، و إنک إذا فعلت ذلک هجمت له العين و نهکت لاصام من صام الأبد)[9] «اي عبدالله بن عمرو! تو تمام سال را روزه ‌مي‌گيري و تهجد مي‌کني!، اگر اين کار را انجام دهي، چشمانت به کاسه سر فرو مي‌روند و گود مي‌شوند و سخت بيمار مي‌شوي، روزه کسي که تمام سال را روزه باشد صحيح نيست».

از ابوقتاده روايت است که مردي نزد پيامبر ص آمد و گفت : (يا رسول الله کيف تصوم؟ فغضب رسول اله ص من قوله، فلما رأي ذلک عمر قال : رضينا بالله ربا، و بالإسلام دينا، و بمحمد نبيا، نعوذ بالله من غضب الله، و من غضب رسوله، فلم يزل عمر يرددها، حتي سکن غضب رسول الله ص، فقال يا رسول الله، کيف بمن يصوم الدهر کله؟ قال : لاصام و لاأفطر)[10] »اي رسول خدا! چگونه روزه مي‌گيري؟ پيامبر ص از گفته ي او عصباني شد. وقتي عمر اين حال را ديد گفت : خدا را پروردگار خود، و اسلام را دين خود، و محمد را پيامبر خود برگزيديم، به خدا پناه مي‌بريم از غضب خدا و از عصبانيت رسول او. عمر همواره اين جملات را تکرار مي‌کرد تا عصبانيت پيامبر ص فروکش کرد. گفت : اي رسول خدا کسي که تمام سال را روزه مي‌گيرد چطور است؟ پيامبر ص فرمود: نه روزه گرفته و نه افطار کرده است».(*)

نهي و ممانعت زن از گرفتن روزه نفل زمانيکه شوهرش در خانه است مگر با اجازه او:
از ابوهريره رض روايت است که پيامبر ص فرمود : (لاتصم المرأة و بعلها شاهد إلا بإذنه)[11]   «زن زمانيکه همسرش (در خانه) حضور دارد روزه نگيردمگر به اجازه او».
........................
[1]) متفق عليه : خ (1990/238/4)، م (1137/799/2)، د (2399/61/7)، ت (769/135/2)، جه (1722/549/1).
*) ايام التشريق: يعني روزهاي بعد از روز عيد قربان. و علماء در دو يا سه روز بودنش اختلاف دارند، اين ايام، به ايام التشريق نام‌گذاري شده‌اند؛ چون در اين روزها گوشت‌هاي قرباني در برابر خورشيد پهن مي‌شوند و قولي ديگر مي‌گويد چون قرباني تا طلوع خورشيد ذبح نمي‌شود و قولي ديگر مي‌گويد چون نماز عيد هنگام طلوع خورشيد برگزار مي‌شود و قولي ديگر مي‌گويد که تشريق تکبير بعد از نماز است. فتح الباري 4/ص 285.
[2])