ءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ(يونس/41) وَمِنْهُمْ مَنْ يسْتَمِعُونَ إِلَيكَ أَفَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يعْقِلُونَ(يونس/42) وَمِنْهُمْ مَنْ ينْظُرُ إِلَيكَ أَفَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْي وَلَوْ كَانُوا لَا يبْصِرُونَ(يونس/43)
ترجمه: و بعضی از ایشان به این قرآن ایمان می‌آورد و بعضی از ایشان به آن ایمان نمی‌آورد وپروردگارت داناتر است به مفسدان(40) و اگر ترا تکذیب کردند بگو عمل من برای من و عمل شما برای شما، شما از آنچه من می‌کنم بیزارید و من از آنچه شما می‌کنید بیزارم(41) و بعضی از ایشان کسی است که بسوی تو گوش می‌دهد، آیا پس تو می‌شنوانی کران را و اگرچه عقلشان را بکار نیندازند(42) و بعضی از ایشان کسی است که به سوی تو می‌نگرد آیا پس تو هدایت می‌کنی کوران را و اگرچه نبینند.(43)
نکات: هر کس از خطر پرهیز کند و بی‌بند و بار نباشد به خدا و کتاب او ایمان آورد. ولی مردم فاسق بی‌بندوبار در هر زمانی باشند به خدا و کتب آسمانی اعتنا ندارند، و اگر گوش بدهند برای فهم نیست و لذا فائده ندارد.آيه  4 و 5
‏متن آيه : ‏
‏ والَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ‏(4) ‏ أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏(5)
 
ترجمه: و آنانکه به آنچه بر تو نازل شده و به آنچه پیش از تو نازل شده ایمان بیاورند و به جهان دیگر (روز جزاء) یقین کنند(4) آنان طبق هدایتی که از پروردگارشان آمده هدایت یافته و فقط ایشان رستگارند.(5)
نکات: "ما"؛ "ماأنزل" موصوله و مفید عموم است، یعنی پرهیزکار به تمام کتب إلهی ایمان می‌آورد. و جملة «بالاخرة هم یوقنون» جملة اسمیه ودلالت بر استمرار دارد یعنی یکی از صفات متقین این است که همواره صاحب یقینند. و جملة «علی هدی من ربهم» دلالت دارد که هدایت متقین بواسطة هدایت الهی وهدایتی است که خدا نازل نموده و نشان داده در کتاب خود، و از کتب دیگر، و گفته‌های دیگران، هدایت را نگرفته‌اند. زیرا هدایت غیرخدا هدایت واقعی نیست. و ضمیر «هم» که فاصله شده بین مبتداء و خبر در جملة: «أولئک هم المفلحون» دلالت بر حصر دارد، یعنی هدایت إلهی مخصوص به کسانی است که دارای صفات مذکورة در این آیات باشند. حق‌تعالی پس از وصف رستگاران صفات زیان‌کاران و کافران و غیرپرهیزکاران را بیان کرده:آیه 44 الی 45
متن آیه:
إِنَّ اللَّهَ لَا يظْلِمُ النَّاسَ شَيئًا وَلَكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يظْلِمُونَ(يونس/44) وَيوْمَ يحْشُرُهُمْ كَأَنْ لَمْ يلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِنَ النَّهَارِ يتَعَارَفُونَ بَينَهُمْ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ(يونس/45)
ترجمه: براستی که خدا در هیچ چیز به مردم ستم نمی‌کند ولیکن مردم به خودشان ستم می‌کنند(44) و روزی که ایشان را محشور می‌کنیم گویا نمانده‌اند مگر ساعتی آشنائی می‌دهند بین خودشان، به تحقیق زیان کردند آنانکه به ملاقات خدا تکذیب کردند و هدایت یافته نبودند.(45)
نکات: وَيوْمَ يحْشُرُهُمْ ...دلالت دارد که وقت حشر متوجه می‌شوند که در برزخ و یا در دنیا یک لحظه بیشتر نبوده‌اند. وظاهر این است که در عالم برزخ به مدت آن متوجه نشده‌اند.آیه 46 الی 49
متن آیه:
وَإِمَّا نُرِينَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّينَّكَ فَإِلَينَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلَى مَا يفْعَلُونَ(يونس/46) وَلِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذَا جَاءَ رَسُولُهُمْ قُضِي بَينَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يظْلَمُونَ(يونس/47) وَيقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ(يونس/48) قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يسْتَقْدِمُونَ(يونس/49)
ترجمه: و اگر بنمایانیم به تو بعضی از آنچه ایشان را وعده داده‌ایم و یا تو را بمیرانیم پس بازگشت ایشان بسوی ما است سپس خدا بر آنچه به جا می‌آورند گواه است(46) و برای هر أمتی رسولی است، پس چون رسول ایشان آمد بین ایشان حکم بعدالت شود و بر ایشان ستم نشود(47) و می‌گویند چه وقت است این وعده اگر راستگویانید(48) بگو برای خودم مالک ضرر و نفعی نیستم مگر آنچه خدا خواسته باشد، برای هر امتی اجلی است، و چون اجل ایشان رسد پس لحظه‌ای تأخیر نکنند و نه پیشی گیرند.(49)
نکات: جملة: وَإِمَّا نُرِينَّكَ ... دلالت دارد که بعضی از ذلت و خواری‌ها که خدا توسط رسول خود وعده به کفار داده بود در همین دنیا در زمان رسول خدا(ص) واقع شده. مطلب دیگر آنکه: از جمله آیاتی که دلالت دارد بر اینکه رسول خدا(ص) برای خودش و برای دیگران متصدی نفع وضرری نیست و غیب نمی‌داند همین آیات است.آیه 50 الی 52
متن آیه:
قُلْ أَرَأَيتُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُهُ بَياتًا أَوْ نَهَارًا مَاذَا يسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ(يونس/50) أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ آلْآنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ(يونس/51) ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ(يونس/52)
ترجمه: بگو: آیا فکر کرده و به چشم دل دیده‌ایدکه اگر عذاب خدا شبانه و یا روز بیاید چه چیز را مجرمان از آن بشتاب می‌خواهند(50) آیا پس از آنکه عذاب واقع شود ایمان به آن می‌آورید و حال آنکه به آن عجله می‌کردید(51) سپس به ستمگران گفته شود عذاب جاوید را بچشید، آیا به جز به آنچه کسب می‌کردید جزا داده می‌شوید.(52)
نکات: مقصود در آیه جواب کفار است که عجله می‌کردند و می‌گفتند: پس چرا عذاب خدا نیامد، پس کی می‌آید؟ خدا می‌فرماید اگر عذاب خدا ناگهانی بیاید مجرمین با این عجله از آن چه می‌خواهند درحالیکه نه ایمان از ایشان پذیرفته می‌شود و نه می‌توانند عذاب را دفع کنند.آیه 53 الی 56
متن آیه:
وَيسْتَنْبِئُونَكَ أَحَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَرَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ(يونس/53) وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ وَقُضِي بَينَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يظْلَمُونَ(يونس/54) أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَلَا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يعْلَمُونَ(يونس/55) هُوَ يحْيي وَيمِيتُ وَإِلَيهِ تُرْجَعُونَ(يونس/56)
ترجمه: و از تو خبرگیری می‌کنند که آیا آن عذاب حق است؟ بگو آری قسم به پروردگارم که آن حق است و شما جلوگیر آن نیستید(53) و اگر برای هر کس که ستم کرده ملک زمین باشد آنرا فداء کند فائده ندارد، و زمانی که عذاب را دیدند در دل پشیمانی کنند، و بین ایشان به عدالت حکم شود و به ایشان ستم نشود(54) آگاه باشید که محققا ملک خداست آن