د  مي  نخواستند  و  بدان  لب  نزدند. آري  اينست  نتيجه  ايمان  و  تاثير آن  در  مومن‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - چون  این  آیه  نازل  شد  عمر  بن  خطاب‌گفت  “‌فهل  انتم  منتهون‌“  در  آخر  این  آیه  تهدید  بزرگی  است‌،  اینك  ما  بدان  پاسخ  داده  و  بدان  پایان  می‌دهیم‌.  پیامبر(‌ص‌)  دستور  دادكه  دركوچه‌های  مدینه  ندا  در  دهند  و  جار  بكشندكه  "اینك  می  و  می  خوارگی  حرام  شد“‌.  كوزه‌های  شراب  شكسته  شد  و  شرابها  بر  زمین  ریخت  تا  اینكه  دركوچه‌های  مدینه  روان‌گردید. 
[2] -   یعنی  مرتكب  اینگونه  اعمال  در  حین  ارتكاب  متصف  به  ایمان  اذعانی  به  حرمت  آنها  نیست  و  در  آنوقت  نمی‌داندكه  اینگونه  اعمال  موجب  خشم  وكیفر  خداوند  است  چون  ایمان  آنست‌كه  بازدارنده  از  ارتكاب  معاصی  باشد.  بعضی‌گفته‌اند:  یعنی  در  وقت  ارتكاب  این  اعمال  ایمان  از  آنها  جدا  می‌شود  و  شاید  بعد  از  آن  اعمال  بدانان  برگردد  بعضی‌گفته‌اند  ایمان  آنها  كامل  نیست  و  رای  اول  اصح  است‌كه  امام  غزالی  در  احیاء  العلوم  در  مبحث  توبه‌گفته  است‌.  مولف 
[3] - از  جمله  مطران  مسئول‌كرسی  “‌اسیوط‌“  و  رئیس‌كلیسای  “‌بلینا“  و  "‌قنا"  در  تاریخ  16/9/1922   م‌. خمر  و مي  چيست  و  بچه  چيز  اطلاق ‌مي‌شود؟  

خمر  عبارت  است  از  مايعات  معروفي‌ كه  از  تخمير  بعضي  حبوبات  يا  ميوه‌ها  بدست  مي‌آيدكه  مواد  قندي  و  نشاسته‌اي  آنها  به  الكل  تبديل  مي‌شود  چون  داراي  باكتريهائي  هستند كه  مي‌توانند  مواد  خاصي  را  تراوش  نمايند،‌ كه  وجود  آنها  براي عمل  تخمير  ضروري  است‌. اين  مايعات  را  بدينجهت  خمر  مي‌نامند  چون  عقل  را مي‌پوشانند  و  ادراك  و  تشخيص  را  تباه  مي‌سازند  -‌چون  خمر  بمعني  پرده  و  پوشش  است  -‌اين  بود  تعريف  طبي  خمر. 

هر  چيزي  كه  مستي‌آور  و  سكرزا  باشد  “‌خمر”  ناميده  مي‌شود  از  هر  ماده‌اي  كه  ساخته  شود،  مهم  نيست  بنابراين  هر  چيز  مستي‌آوري  از  هر  نوع  و  جنسي  باشد،  از  نظر  شرع  اسلام  “‌خمر”  ناميده  مي‌شود  و  حكم  آن  را  دارد  و  حرام  است‌،  خواه  از  انگور يا  خرما  يا  عسل  يا گندم  يا  جو يا  هر چيزي  شبيه  بدان  ساخته  شود.

چون  همه  آنها  زيان  فردي  و  عمومي  و  زيان  خاص  و  عام  دارند  و مانع  ياد  خدا  و  مانع  نماز  خواندن  و  موجب  پيدايش  دشمني  و كينه  در  بين  مردم  هستند،  لذا  حرام  مي‌باشند  و  شارع  بين  آنها  فرقي  قائل  نيست‌، ‌كه  اندكي  از مسكري  را  حلال  و  اندكي  از  نوع  ديگر  آن  را  حرام  بداند،  بلكه  همه  آنها  بدون  استثناء  حرام  مي‌باشند. فرمان  تحريم  مسكرات  صريح  و  صحيح  و  قاطع  و  واضح  و  روشن  است  و  شك  بردار  نيست  .

١  -  امام  احمد  و  ابوداود  از  ابن  عمر  روايت‌كرده‌اندكه  پيامبر صلي الله عليه و سلم    گفته  است‌:" كل مسكر خمر، و كل خمر حرام  [هرگونه  مواد  مستي‌آور،  خمراست  و  هرگونه  خمري  حرام است]" .

٢-  بخاري  و  مسلم  روايت‌كرده‌اندكه  عمر  بن  خطاب  بر  روي  منبر  پيامبر صلي الله عليه و سلم    خطابه  ايراد  مي‌كردكه  در  ضمن  آن‌گفت‌: “‌اي  مردم  براستي  بدستور  خداوند  “‌خمر”  حرام  شده  است‌كه  آن  را  از  پنج  چيز  مي‌سازند. از  انگور،  و  از  خرما،  و  از  عسل  و  از  گندم  و  ازجو،  هر  چيزي‌كه  عقل  را  بپوشاند  و  مانع   تشخيص  آن  شود،  خمراست‌”‌. اينست  سخن  امير  مومنان  عمر  خطاب  و  سخن  او  حجت  است‌،  چون  بزبان عربي  و  به  شريعت  اسلام  داناتراست  ونقل  نشده  است‌كه‌كسي  ازياران  پيامبر صلي الله عليه و سلم    بااين  گفتار  او  مخالفت  كرده  باشد. 

٣-‌مسلم  از  جابر  روايت‌كرده  است‌،‌كه  مردي  از  يمن  در‌باره  مشروبي‌كه  در  يمن  مي‌نوشند  و  آن  را  از  ذرت  مي‌سازند  و  آن  را  “‌آ‌لمز‌ر”  مي‌نامند،  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم   سئوال  نمود،  پيامبر صلي الله عليه و سلم  فرمود:" أمسكر هو؟     [‌آيا  مست‌كننده  است‌؟‌]"‌. او  جواب  دادكه  آري  مست‌كننده  است‌. پيامبر صلي الله عليه و سلم    فرمود: كل مسكر حرام...، إن على الله عهدا لمن يشرب المسكر أن يسقيه من طينة الخبال ".قالوا يا رسول الله: وما طينة الخبال؟ قال: " عرق أهل النار " أو قال: " عصارة أهل النار    [هر  چيز  مست‌كننده‌اي  حرام  است‌... براستي  خداوند  پيمان‌كرده  است‌كه  هركس  مواد  مسگر  و  مست‌كننده  بنوشد،  بوي  از آب‌گل خبال  بدهد،‌گفتند: آب‌گل  خبال  چيست‌؟  فرمود: عرق  اهل  جهنم‌،  ياكنداب  دوزخيان  و  فاضلاب  آنان  ]"‌.

٤-‌دركتب  سنن  ازنعمان  بن  بشير  روايت  شده  است‌كه  پيامبر صلي الله عليه و سلم    گفت‌:" إن من العنب خمرا، وإن من التمر خمرا، وإن من العسل خمرا، وإن من البر خمرا، وإن من الشعير خمرا    [‌آنچه‌كه  ازانگور و  خرما  و  عسل  وگندم  وجو  مي گيرند،  خمراست  و  حرام  مي‌باشد  -  يعني  مواد  مست‌كننده‌اي‌كه  از  آنهاگرفته  مي‌شود  حرام  است‌]"‌.

٥-‌از  حضرت  عايشه  روايت  شده  است‌كه‌گفت‌: ’‌’ ‌ كل مسكر حرام، وما أسكر الفرق   منه فمل ء الكف منه حرام    [‌هر  چيز  مست  كننده‌اي  حرام  است  و  هر  چيزي  كه بپيمانه  (16)  رطلي  آن  مست‌كننده  باشد  يك  مشت  ازآن  نيز  حرام  است‌]‌’‌’‌.

٦-  احمد  و  بخاري  و  مسلم  از  ابوموسي  اشعري  روايت  كرده‌اندكه  گفت‌: “‌گفتم  اي  رسول  خدا  درباره  دو  نوع  مشروب‌كه  ما  آنها  را  در  يمن  مي‌سازيم  برايمان  فتوي  بده‌،‌. يكي  بنام  “‌البيع”‌كه  از  عسل  جوشان  و  تخمير  شده‌گرفته  مي‌شود  و  ديگري  به  نام  “‌المزر”‌كه  از  ذرت  و  جو  ساخته  مي‌شود. پيامبر صلي الله عليه و سلم    كه  خداوند  كلمات  جامع  پرمعني  بوي  داده  بودگفت‌:"  كل مسكر حرام "‌.

٧-‌ازحضرت  علي  روايت  شده  است‌كه  پيامبر صلي الله عليه و سلم    آنان  را  ازصرف  “‌جعه‌”‌كه  آب  جو  است  منع  و  نهي  فرمود،  ابوداود  و  نسائي  آن  را  روايت‌كرده‌اند. اينست  راي  و  نظر  فقهاي  اصحاب  وتابعين  واين  راي  با  دلايلي‌كه  قبلاگفتيم  و  با  نظرفقهاي  شهرها  "‌امصار”  و  مذهب  اهل  حديث  و  مذهب  محمد  از  ياران  ابوحنيفه  مخالفت  ندارد  و  فتوي  برآن  است‌. 

و  فقهاي  عراق  و  ابراهيم  نخعي  و  سفيان  ثوري  و  ابن  ابي  ليلي  و  شريك  و  ابن  شبرمه  و  فقهاي  ديگركوفي  و  بيشتر  علماي  بصره  و  ابوحنيفه  با  اين  راي  مخالفت  كرده‌اند  وگفته‌اند: 

هر  مشروب  مست‌كننده‌اي‌كه  ازآب  انگورگرفته  مي‌شود  بسيار  و  اندكش  حرام  است  و  اما  مواد  مست‌كنند  اي‌كه  ازغيرآب  انگورگرفته  مي‌شوند  مقدار  بسياري‌كه مست‌كند  حرام  و  مقداراندكي‌كه  مست  نمي‌كند  حرام  نيست  بلكه  حلال  است  و  اين  راي  و  نظر  با  دلايلي‌كه  قبلا  ذكركرديم‌كاملا  مخالفت  دارد.

امانت  علمي  اقتضاء  داردكه  براي  ذكردلايل  اين  فقيهان  خلاصه  سخن  ابن  رشد  در  “‌بدايه  المجتهد”  را  ذكركنم‌كه  اوگويد[1]‌:

جمهور  فقهاي  حجاز  و  جمهور  محدثين  مي‌گ