حمد  وآله  اجمعین و بعد..)  زیرا  ابوداود  و  نسائی  و  ترمذی‌که  آن  را  تصحیح‌کرده  است‌،  از  فضاله  بن  عبید  روایت‌کرده‌اندکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    از  مردی  شنیدکه  در  نماز  دعا  می‌کند  بدون  اینکه  ثنا  و  ستایش  خدا  را  بگوید  و  بر  پیامبر صلی الله علیه و سلم   درود  و  سلام  بفرستد،‌گفت‌:  “‌این  مرد  شتاب  بخرج  داد”‌.  سپس  او  را  خواند  و  به  او  یا  بدیگران‌گفت‌:   إذا صلى  أحدكم فليبدأ بتمجيد ربه جل وعز، والثناء عليه، ثم يصلي على النبي صلى الله عليه وسلم، ثم يدعو بعد بما يشاء    [هرگاه‌کسی  ازشما  خواست  بدعا  پردازد،  نخست  تمجید  و  ثنای  خداوند  و  درود  بر  پیامبرش‌ صلی الله علیه و سلم   را  بجای  آورد،  آنگاه  بدلخواه  خویش  دعا  و  نیایش‌کند]"‌.

6-‌با  حضورقلب  وآگاهی  و  اظهارفقر  و  نیاز  بدرگاه  خداوند  و  عجزو  لابه  و  زاری  و  صدای  آرام  بین  آشکاری  و  پنهانی‌،  بدعا  بپردازد.  خداوند  می‌فرماید:" ولا تجهر بصلاتك   ولا تخافت بها وابتغ بين ذلك سبيلا    [بلند  مگو  دعای  خویش  را  و  پست  مکن  به  یک  بارگی‌،  آوای  خویش  را  و  میان  آن  دو  دار عا  و  ثنای  خویش  را]"‌.  و  بازهم  گفته  است‌:" ادعوا ربكم تضرعا وخفية إنه لا يحب المعتدين    [بخوانید  پروردگار  خویش  را  به  زاری  و  نهانی  بیگمان  او  دوست  نداردکسانی  راکه  ازحد  واقعی  درمی‌گذرند  و  دعای  ناصواب  می‌کنند  و  صدای  خویش  را  بلند  می‌کنند]".  ابن  جریرگفته  است‌:  

“‌تضرع‌،  بمعنی  خواری  و  فروتنی  در  برابر  خدا  و  تسلیم  به  اطاعت  او  است‌”‌.  و  “‌خفیه‌”  بمعنی  خشوع  قلبی  و  یقین  درست  به  وحدانیت  و  ربوبیت  خدا،  در  قلب  خود  نه  بطورآشکار  و  از  روی  ریا.  در  صحیحین  -  بخاری  و  مسلم  -‌از  ابوموسی  اشعری  آمده  است‌که  مردم  صدای  خویش  را  بدعا  بلند  می‌کردند،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:"  " أيها الناس اربعوا على أنفسكم فإنكم لا تدعون أصم ولا غائبا، إنما تدعون سميعا بصيرا، إن الذي تدعون أقرب إلى أحدكم من عنق راحلته، يا عبد الله بن قيس ألا أعلمك كلمة من كنوز الجنة؟ لاحول ولاقوة إلا بالله  [ای  مردم  به  خود  رحم‌کنید  و  آهسته  باشید،  بیگمان  شماکسی  را  نمی‌خوانیدکه‌کر  و  غایب  باشد،  بلکه  او  شنوا  و  بینا  و  حاضر  است‌.  آنکس‌که  شما  او  را  می‌خوانید،  ازگردن  شتر  و  مرکوبتان  به  شما،  نزدیکتر است‌.  ای  عبدالله  پسر  قیس  می‌خواهی  سخنی  را  ازگنجینه‌های  بهشت  به  شما  بیاموزم‌؟  و  آن‌:" لاحول ولاقوة إلا بالله  "  می‌باشد.  احمد  از  عبدالله  پسر  عمر  روایت  کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" القلوب أوعية، وبعضها أوعى من بعض، فإذا سألتم الله - أيها الناس - فاسألوه وأنتم موقنون بالاجابة، فإنه لا يستجيب لعبد دعاه عن ظهر قلب غافل    [‌دلها  ظروف  هستند  و  بعضی‌گنجایش  بیشتری  دارند.  ای  مردم  هرگاه  چیزی  را،  از  خداوند  مسئلت‌کردید  آنگونه  مسئلت‌کنید،‌که  به  اجابت  آن  یقین  داشته  باشید.  زیرا  خداوند  بدعای‌کسی‌که  با  قلب  غافل  و  بدون  آگاهی،  او  را  می‌خواند،  جواب  نمی‌دهد  و  او  را  اجابت  نمی‌کند]"‌.  

٧-‌نباید  دعا  درباره‌گناه  یا  قطع  صله  رحم  باشد.  زیرا  احمد  از  ابوسعید  روایت  کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" ما من مسلم يدعو الله عزوجل بدعوة ليس فيها إثم ولا قطيعة رحم إلا أعطاه الله بها إحدى ثلاث خصال: إما أن يعجل له دعوته، وإما أن يدخرها له في الآخرة، وإما أن يصرف عنه من السوء مثلها." قالوا: إذا نكثر؟ قال: " الله اكثر     [هر  مسلمانی‌که  خدا  را  بخواند  و  دعائی  را  بکندکه  درآن‌گناهی  و  قطع  صله  رحم  نباشد،  خداوند  یکی  از  سه  خصال  را  به  وی  می‌بخشد  یا  دعایش  را  در  دنیا  جواب  می‌دهد  و  اجابت  می‌کند  و  یا  برای  او  ذخیره  می‌کند  و  درآخرت  پاداشش  را  به  وی  می‌دهد  و  یا  اینکه  باندازه  آن  بدی  را  از  او  باز  می‌دارد.  گفتند:  پس  ما  فراوان  دعا  می‌کنیم‌.  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:  و  خداوند  بیشتر  ثواب  می‌دهد  و  ازآن  عاجز  نیست‌]"‌. 

 ٨-‌نباید  در  اجابت  تعجیل  داشته  باشید،  زیرا  مالک  از  ابوهریره  روایت  کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" يستجاب لاحدكم ما لم يعجل يقول: دعوت فلم يستجب لي   [دعای  شما  مورد  اجابت  واقع  می‌شود  مادام‌که  تعجیل  نکنید  و  نگوئید:  من  دعا  کردم  ولی  مورد  اجابت  قرار  نگرفت‌]"‌.

٩-‌دعا  باید  توام  با  باور  و  حزم  به  پذیرش  آن  باشد.  زیرا  ابوداود  ازابوهریره  نقل  کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" لا يقولن أحدكم: اللهم اغفر لي إن شئت، اللهم ارحمني إن شئت، ليعزم المسألة فإنه لا مكره له “ [هیچ‌کس  ازشما  بهنگام  دعا  نگوید:  خداوندا  مرا  بیامرز  اگر  خواستی‌.  خداوندا  مرا  رحم  کن  اگر  خواستی‌.  بلکه  تقاضا  و  مسئلت  از  خداوند  باید  بطور  جدی  و  جزمی  باشد.  بدیهی  است‌که‌کسی  نمی‌تواند  خداوند  را  به  اکراه  به  چیزی  وادارد]‌".

١٠-‌در  دعا  ازکلمات  و  سخنان  جامع  استفاده  شود.  همانگونه  که  خداوند  راهنمائی  فرموده  است‌:" ربنا آتنا في الدنيا حسنة، وفي الآخرة حسنة، وقنا عذاب النار  [پروردگارا  دردنیا  وآخرت  به  ما  نیکی  وحسنه  عطاکن  وما  را  ازآتش  دوزخ  مصون  فرما]"‌.  زیرا  پیامبر صلی الله علیه و سلم    کلمات  جامع  را  دردعا  می‌پسندید  و  غیرآنها  را  رها  می‌کرد.  در  سنن  ابن  ماجه  آمده  است‌که‌:  “‌مردی  پیش  پیامبر صلی الله علیه و سلم   آمد  وگفت‌:  ای  رسول  خدا  کدام  دعا  بهتر  است‌؟  پیامبر صلی الله علیه و سلم   به  وی  گفت‌:  از  خدایت  عفو  و  عافیت  در  دنیا  و  آخرت  را  مسئلت‌کن‌،  سپس  روزدوم  وسوم  نیزپیش  پیامبر صلی الله علیه و سلم  ‌،  آمد  وهمین  سئوال  را  تکرارکرد  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم    همان  جواب  را  داد،  پس  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" فإذا أعطيت العفو والعافية في الدنيا والآخرة فقد أفلحت    [‌هرگاه  به  تو  عفو  و  عافیت  دنیا  و  آخرت  داده  شد،  بیگمان  تو  رستگار  هستی‌]"‌.  باز  هم  درآنجا  آمده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" ما من دعوة يدعو بها العبد أفضل من: " اللهم إني أسألك المعافاة في الدنيا الآخرة    [هیچ  دعائی  بهتر  نیست  از  این  دعا:  اللهم‌...  خداوندا  من  معافات  و  عافیت  و  سلامتی  دنیا  و آخرت  را  از  تو  مسئلت  دارم‌]‌"‌.  

١١-‌پرهیز  از  نفرین  بر  خود  و  خانواده  و  دارائی  خود:  از  جابر  نقل  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌: " لا تدعو ا على أنفسكم، ولا تدعوا على أولادكم، ولا تدعوا على خدمكم، ولا تدعوا على أموالكم.لا توافقوا من الله تبارك وتعالى ساعة نيل عطاء فيستجاب لكم  [خود  را  و  فرزندان  خود  را  و  خدم  و  اموال  خود  را  نفرین  نکنید.کاری  نکنیدکه  این  دعای  نفرین  در  ساعاتی  باشدکه  خداوند  دعا  را  می‌پذیرد،  آنوقت  نفرین  مور