t:532.txt">نیت  در اهدای  ثواب براي مرده</a><a class="text" href="w:text:533.txt">بهترين هديه براي مرده</a><a class="text" href="w:text:534.txt">اهدای‌ ثواب  اعما‌ل  به  پیشگاه  رسول  خدا</a></body></html>کارها‌ئی‌ که  برای  مرده  سودمند  و نا‌فع  است

آیا  جایز  است  ثواب  و  پاداش  اعمال  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم    اهدا  شود؟  باتفاق  اگرکسی کارهای  نیک  انجام  دهد،  که  بعد  از  مرگ  او  هم  همچنان  ادامه  داشته  باشند،  و  در  حال  زندگی  خود  سبب  آنها  بوده  باشد،  ثواب  و  پاداش  آنها  پس  ازمرگ  نیز  به  وی  می‌رسد.  زیرا  مسلم  و  صاحبان  سنن  از  ابوهریره  روایت‌کرده‌اند  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" إذا مات ابن آدم انقطع عمله إلا من ثلاث: صدقة جارية، أو علم ينتفع به، أو ولد صالح يدعو له   [هرگاه‌کسی  مرد  اعمال  او  پایان  می‌پذیرد  و  چیزی  وی  را  سود  ندارد  مگر  سه  چیز  صدقه  جاریه‌،‌کارنیکی‌که  بعد  ازاو  هم  باقی  است  وادامه  دارد  یا  دانشی‌که  بعد  از  او  هم  مورد  استفاده  دیگران  است‌،  یا  فرزند  شایسته  و  نیکوکاری‌که  همواره  وی  را  دعا  می‌کند]"‌.

ابن  ماجه  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    روایت‌کرده  است‌که‌گفت‌:" إن مما يلحق المؤمن من عمله وحسناته بعد موته، علما علمه ونشره، أو ولدا صالحا تركه أو مصحفا ورثه. أو مسجدا بناه، أو بيتا بناه لابن السبيل أو نهرا أكراه أو صدقة أخرجها من ماله في صحته وحياته، تلخه من بعد موته    [‌بیگمان  اعمال  و  حسناتی‌که  بعد  ازمرگ  به  مومن  می‌رسد  عبارتند  از:  دانشی‌که  تعلیم  می‌دهد  و  بنشرآن‌کمک  می‌کند،  یا  فرزند  صالحی‌که  از  خود  بجای  می‌گذارد  یا  مصحفی‌که  به  ارث  از  او  می‌ماند،  یا  مسجدی‌که  بنا  نهاده  است  یا  خانه‌ای  که  برای  راهگذران  و  مسافران  ساخته  باشد،  یا  رودخانه‌ای‌که  آن  را  کرایه کرده  باشد  یا  برای  استفاده  عموم‌،  یا  صدقه‌ای‌که  درحال  تندرستی  وزندگیش  از  مال  خودش  بیرون‌کرده  باشد.  ثواب  و  پاداش  اینها  همه  بعد  از  مرگ  به  وی  می‌رسد]‌"‌.  

مسلم  از  جریر  بن  عبدالله  روایت‌کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" من سن في الاسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها من بعده من غير أن ينقص من أجورهم، ومن سن في الاسلام سنة سيئة كان عليه وزرها، ووزر من يعمل بها من بعده من غير أن ينقص من أوزارهم شئ    [‌هرکس  سنت  و  راه  و  رسم  نیکوئی  در  اسلام  نهاد  او  پاداش  آن  عمل  را  دریافت  می‌کند  و  باندازه  پاداش‌کسانی‌که  بعد  از  او  به  آن  عمل  رفتار  می‌کنند  نیز  ثواب  دریافت  می‌دارد  بدون  اینکه  از  پاداش  عاملان  بدان‌،‌کاسته  شود  و  هرکس  در  اسلام  بدعت  و  راه  و  رسم  بدی  نهاد،  سزا  و  مکافات  آن  عمل  به  وی  می‌رسد  و  باندازه  سزا  و  مکافات‌کسانی‌که  بعد  از  وی  بدان  بدعت  ویار  بد،  عمل  می‌کنند  نیز  سزا  دریافت  می‌دارد  بدون  اینکه  از  سزا  و  عقاب  آنهاکم  شود]".  اما  اعمال  دیگران‌که  بعد  از  مرگ،  برای  مرده  سودمند  می‌تواند  باشد  و  امکان  دارد  مرده  از  ثواب  آنها  برخوردارگردد،  بشرح  زیر  می‌باشد:

1-‌دعای  خیرو  طلب  استغفاربرای  مرده‌که  با  توجه  به  آیه  زیر  به  اجماع  به  حال  وی  سودمند  می‌باشد:  خداوند  می‌فرماید:" والذين جاؤا من بعدهم يقولون: ربنا اغفر لنا ولاخواننا الذين سبقونا بالايمان، ولا تجعل في قلوبنا غلا للذين آمنوا، ربنا إنك رؤوف رحيم  [وآنکسان‌که  بعد  ازآنان  می‌آیند  و  می‌گویند:  پروردگارا  ما  را  و  برادرانمان  راکه  پیش  از  ما  ایمان  آورده‌اند  بیامرز،  و  در  دلهای  ما  کینه  و  خیانت  به  کسانی  که  ایمان  آورده‌اند  قرار  مده  (‌دلهایمان  را  ازکینه  نسبت  به  آنان  مصون  دار)  پروردگارا  بیگمان  تو  بسیار  مهربان  و  بخشایشگرهستی‌]‌".  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم   نیزگفته  است‌:" إذا صليتم على الميت فأخلصوا له الدعاء    [هرگاه  برای  مرده  دعاکردید،  خالصانه  برایش  دعاکنید]"‌.  و  از  دعاهای  ماثور  پیامبر صلی الله علیه و سلم    روایت  شده  است‌:" اللهم اغفر لحينا وميتنا    [‌خداوندا  زندگان  و  مردگان  ما  را  بیامرز]"‌.  همواره  سلف  و  خلف  امّت  برای مردگان  دعای  خیرکرده  و  از  خداوند  برایشان  خواستار  رحمت  و  مغفرت  بوده‌اند  و کسی  این  عمل  را  منکرنشده  است‌.  

2-‌الصدقه‌:  نووی  حکایت  کرده  که  علما  اجماع  دارند  بر  اینکه  ثواب  و  پاداش  صدقه  و  احسان  به  مرده  می‌رسد،  خواه  از  فرزندش  به  وی  اهداء  شود  یا  از  دیگران‌.  

 چه  احمد  و  مسلم  و  دیگران  از  ابوهریره  روایت‌کرده‌اندکه  مردی  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  پدرم  مرده  و  مالی  را  از  خود  بجای‌گذاشته  و  وصیت  ننموده  است‌،  اگر  من  به  جای  وی  صدقه  و  احسان  بدهم‌کفاره‌گناهان  وی  می‌شود؟  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:  آری‌.  از  حسن  و  او  از  سعد  بن  عباده  روایت‌کرده  است‌که  مادرش  مرده  بود  وگفت‌:  ای  رسول  خدا،  مادرم  مرده  است‌،  آیا  می‌توانم  به  خاطر  وی  صدقه  و  احسان  بدهم‌؟  گفت‌:  آری‌.گفتم‌:  چه  صدقه  و  احسانی  نیکوتر  و  بهتر  است‌؟‌گفت‌:  آب  دادن  به  مردم‌.  حسن  بصری‌گفت‌:  اینست‌که  آل  سعد  در  مدینه  “‌خیرآب‌”  نهاده‌اند.  بروایت  احمد  و  نسائی  و  دیگران‌.  صدقه  و  احسان  دادن  درکنارگورستان  و  یا  بهنگام  تشییع  جنازه  یک  عمل  مشروع  وشرعی  نیست‌.

٣-‌الصوم  =  رو‌زه‌:  بخاری  و  مسلم  از  ابن  عباس  روایت  کرده‌اند  که  مردی  به  حضورپیامبر صلی الله علیه و سلم   آمد  وگفت‌:  ای  رسول  خدا  مادرم  مرده  ویک  ماه  روزه  را  ترک‌کرده  است  آیا  من  می‌توانم  به  جای  او  روزه  یک  ماه  را  قضا  نمایم‌؟  فرمود:" لو كان على أمك دين أكنت قاضيه عنها "؟     [‌اگرمادرت  بدیگران  بدهکارمی‌بود  حاضر  بودی  آن  را  بازپرداخت‌کنی‌؟‌]"‌گفت‌:  آری‌.گفت‌:" فدين الله أحق أن يقضى    [بنابراین  بازپرداخت  بدهی  خداوند،  شایسته‌تر  است‌]"‌.

٤-‌الحج‌:  بخاری  از  ابن  عباس  روایت‌کرده  است‌که  زنی  از  قبیله جهینه  به  حضور  پیامبر صلی الله علیه و سلم    آمد  وگفت‌:  مادرم  نذرکرده  بودکه  حج  بگزارد  و  نتوانست  حج  بگزارد  و  مرد.  آیا  من  می‌توانم  به  جای  وی  حج  بگزارم‌؟‌گفت‌: " حجي عنها، أرأيت لو كان على أمك دين، أكنت قاضيته؟ اقضوا فالله أحق بالقضاء    [‌به  جای  او  حج  بگزار.  آیا  اگر  مادرت  بدهکار  بود،  وام  او  را  بازپرداخت  می‌کردی‌؟‌گفت‌:  پس  دین  خدا  را  بپردازید  و  دین  خدا  بهتر  است‌که  پرداخت‌گردد]"‌.

٥-  نماز:  دارقطنی  روایت‌کرده  است  که  مردی‌گفت‌:  ای  رسول  الله  من  پدر و  مادری  دارم‌که  می‌خواهم  در  حال  زندگیشان  نسبت  به  آنها  نیکی‌کنم  و  پس  از  مرگشان  چگونه  نسبت  بدانان  نیکی‌کنم‌؟  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" إن من البر بعد الموت أن تصلي لهما مع صلاتك، وأن تصوم لهما مع صيامك    [‌یکی  ازکارهای  نیک  بعد  از 