ار  می‌گیرد  وکودکی‌که  سقط‌کرده  است‌،  بر  وی  نماز  میت  خوانده  می‌شود  و  برای  والدینش  طلب  مغفرت  و  رحمت  می‌گردد]"‌.  بروایت  احمد  و  ابوداود  و  نسائی  و  ترمذی‌که  آن  را  صحیح  دانسته  و  الفاظ  و  اندکی  پس  و  پیش  شده  است‌.نما‌ز بر  جنینی ‌که  سقط  شده  است

جنین  اگر  پیش  از  چهار  ماهگی  سقط‌ کند،  غسل  و  نماز  ندارد،  بلکه  آن  را،  در  پارچه‌ای‌.  پیچیده  و  دفن  می‌کنند.  جمهور  فقها  دراین  باره  با  هم  اختلافی  ندارند.  اگر  سقط  جنین  بعد  از  چهارماهگی  باشد  و  صدائی  یا  عطسه‌ای  یا  حرکه‌ای‌که  دال  بر  زندگی  باشد  ازاو  سربزند،  باتفاق  رای  فقها  او  را  شسته  و  بروی  نماز  می‌خوانند.  اگر  آثارزندگی  دروی  دیده  نشده  باشد،  بنا  برای  حنفی‌ها  و  امام  مالک  واوزاعی  و حسن بصری‌،  نماز  بر  وی  خوانده  نمی‌شود.  چون  ترمذی  و  نسائی  و  ابن  ماجه  و  بیهقی  از  جابر  روایت‌کرده‌اندکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌: " إذا استهل السقط صلي عليه و ورث   [‌هرگاه جنین  سقط  شده‌،  نشانه‌های  حیات  و  زندگی  از  خود  بروز  داد  بر  وی  نماز  خوانده  می‌شود  و  احکام  ارث  نیز  بر  او  جاری  است‌]"‌.  در  حدیث  آمده  است‌که  برای  نماز  خواندن‌،  داشتن  نشانه‌های  زندگی  شرط  است‌.  احمد  و  سعید  بن  المسیب  و  ابن  سیرین  و  اسحاق  بمفاد  همین  حدیث  می‌گویند:  باید  او  را  غسل  داد  و  بروی  نماز  خواند.  درحدیث  آمده  است‌که  برجنین  سقط  شده‌،  نماز  خوانده  می‌شود،  چون  در  آن  روح  دمیده  شده  است‌،  همانگونه‌که  اگر  نشانه‌های  زندگی  را  از  خود  بروز  دهد،  باید  بر  وی  نماز  خواند.  پیامبر صلی الله علیه و سلم    خبر  داده  است‌که  بعد  از  چهار  ماهگی  در  جنین  روح  دمیده  می‌شود.  بعضی‌گفته‌اند:  این  حدیث  مضطرب  و  مشوش  است  و  حدیثی  قویتر  از  آن  با  آن  معارض  می‌باشد  پس  نمی‌توان  بدان  استدلال‌کرد.نما‌ز  خواندن  بر  شهید

در احادیث  صحیح  تصریح  شده  است‌:  بر  شهیدی ‌که  در  جنگ  بدست ‌کفار کشته  شده  است  نماز  خوانده  نمی‌شود.
1-‌بخاری  از  جابر  روایت  کرده  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    دستور  داد  شهدای  "احد“  را  آغشته  بخون  دفن‌کنند.  آنان  را  غسل  نداد  و  برآنان  نماز  نخواند.

٢-‌امام  احمد  و  ابوداود  و  ترمذی  از  انس  روایت  کرده‌اند  که  شهدای  “‌احد"  آغشته  بخون  دفن  شدند،  بدون  اینکه  غسل  داده  شوند  و  بر  آنان  نماز  خوانده  نشد.  در  حالیکه  دراحادیث  صحیح  دیگری  آمده  است‌که  بر  شهید  نماز  خوانده  می‌شود.  

٣-‌بخاری  از  عقبه  بن  عامر  روایت‌کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بعد  از  هشت  سال  روزی  به  احد  رفت  و  برشهدای  آنجا  نمازمیت  خواند.  مثل  اینکه  با  این  عمل  خود  می‌خواست  مردگان  و  زندگان  را  وداع ‌گوید.

٤-‌از  ابومالک  غفاری  روایت  شده  است‌که‌:  “‌نه  نفر  از  شهدای  احد  را  می‌آوردند  و  دهمین  نفرآنان  حمزه  بودکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    برآنان  نماز  می‌خواند.  سپس  این  نه  نفر  را  برمی‌داشتند  و  نه  نفر  دیگر  را  می‌آوردند  و  پهلوی  جنازه  حمزه  می‌گذاشتند  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم    برآنان  نماز  می‌خواند  و  به  همین  ترتیب  تا  پیامبر صلی الله علیه و سلم    برهمه  آنان  نماز  خواند،  جنازه  حمزه  سیدالشهداء  در  جای  خود  مانده  بود”‌.  بیهقی  این  حدیث  را  روایت‌کرده  وگفته  است‌:  این  حدیث  مرسل  صحیح‌ترین  حدیث  درباره  این  موضوع  می‌باشد.  با  توجه  به  اختلاف  محتوای  این  احادیث  آراء  فقها  نیزبا  هم  اختلاف  دارد  که  بعضی  همه  را  پذیرفته‌اند  و  برخی  بعضی  از  روایات  را  بر  بعضی  دیگر  ترجیح  دادند.  از  جمله  “‌ابن  حزم‌“  همه  آنها  را  پذیرفته  وگفته  است‌:  نماز  خواندن  بر  شهید  و  نماز  نخواندن  بر  آن  هر  دو  نیکو  می‌باشد.  و  در  راویتی  از  امام  احمد  نیز  چنین  آمده  است‌.  

ابن  القیم  نیز  این  رای  را  پسندیده  وگفته  است‌:  “‌هرکس  در  نماز  خواندن  بر  شهدا  مختار  است‌.  می‌تواند  بر  آنان  نماز  بخواند  یا  نخواند.  چون  در  هر  دو  مورد  احادیث  آمده  است  و  این  رای  در  یکی  ازروایات  امام  احمد  نیزآمده  و  به  اصول  مذهب  او  لایقتر  می‌باشد  و  آنچه‌که  ظاهراً  درباره  شهدای  احد  که  هفتاد  نفر  بودند  بنظر  می‌رسد،  آنست‌که  بهنگام  دفن  پیامبر صلی الله علیه و سلم    برآنان  نمازنخوانده  است‌،  چون  اگربرآنان نماز  می‌خواند  از  اصحاب  و  یاران  پوشیده  نمی‌ماند”‌.  

حدیث  جابر  بن  عبدالله  درباره  ترک  نماز  بر  شهدای  احد  صحیح  و  صریح  می‌باشد.  بویژه‌که  پدرش  عبدالله  یکی  از  شهدای  احد  بود.  بنابراین  آگاهی  او  در  این  زمینه  بیش  از  دیگران  می‌باشد.

امام  ابوحنیفه  وسفیان  ثوری  وحببن  بصری  وسعید  بن  المسیب  روایات  مربوط  به  نماز  خواندن  بر  شهدا  را  ترجیح  داده‌اند.  و  نماز  خواندن  بر  شهدا  را  واجب  می‌دانند.  امام  مالک  و  امام  شافعی  و  اسحاق  و  امام  احمد  در  یکی  از  روایات  عکس  آن  را  ترجیح  داده‌اند.  امام  شافعی‌گفته  است‌:  “‌احادیث  و  اخباری‌که‌گوئی  عینی  و  متواتر  می‌باشند  تصریح  دارند  بدینکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم   بر  شهدای  احد  نمازنخواند.  روایتی  که  بموجب  آن  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بر  شهدای  احد  نماز  خوانده  و  هفتاد  بار  بر  حمزه سیدالشهداء  تکبیرگفته  است‌،  بصحت  نپیوسته  است‌.  

کسی‌که  این  روایت  را  درمعارضه  با  روایات  صحیح  ذکرمی‌کند،  شایسته  است  که  ازخویشتن  شرم  و  حیاکند  و  اما  حدیث  عقبه  بن  عامر  خود  تصریح  دارد  باینکه  بعد  از  هشت  سال  پیامبر صلی الله علیه و سلم   برآنان  نمازخواند  و  مثل  اینکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم   چون  نزدیک شدن  رحلت  خویش  را  احساس‌کرده  بود،  خواست  بر  ایشان  دعاکند  وطلب  آمرزش  نماید  وازآنان  وداع‌کند.  پس  این  حدیث  نمی‌تواند  حکم  ثابت  شده  را  فسخ کند.غسلها‌ی  مستحب

غسلهای  مستحب  یعنی  غسلهائی  كه  اگر  مكلف  آنها  را  انجام  دهد،  پسندیده  است  و به  پاداش  آن‌ها  نایل  می‌شود،  و  اگر آنها  را  ترك‌ كند،  بروی  سرزنشی  و  عقاب  و  مكافاتی  نیست‌.  آن  غسلهای  مستحب  شش  تا  هستند:

1-‌غسل  جمعه 
چون  روز  جمعه  روز  اجتماع  مردم  برای  عبادت  و  نماز  است‌،  شارع  مقدس  موكدا  به  غسل‌ كردن  در آن  روز امر  فرموده  است‌،  تا  مسلمانان  در اجتماعاتشان‌،  پاك  و  پاكیزه  باشند.  از  ابوسعید‌ رضی الله عنه  روایت  است  كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرموده  است‌:" غسل الجمعة واجب على كل محتلم والسواك وأم يمس من الطيب ما يقدر عليه [غسل  جمعه  برای  هر كسی‌ كه  بحد  بلوغ  رسیده  باشد  و  سواك ‌كردن  سزاوار  است‌،  باید  از  مواد  خوشبو  و  پاك  آنچه ‌كه  برایش  مقدور  است  استعمال‌كند]"‌‌.  مسلم  و  بخاری  آنرا روایت  كرده‌اند.  

مراد  از  محتلم  در  حدیث ‌كسی  است