ی‌گیرند.  اورا  همانگونه‌که  آغشته  بخون  است‌،  تدفین  می‌کنند  و  نباید  او  را  شست‌،  

امام  احمد  روایت‌ کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفته  است‌:" لا تغسلوهم فإن كل جرح، أو كل دم يفوح مسكا يوم القيامة  [‌شهیدان  را  غسل  مدهید،  زیرا  هرزخمی  یا  هر  خونی  از  آنان  در  روز  قیامت  بوی  مشک  می‌دهد]"‌.

پیامبر صلی الله علیه و سلم    دستوردادکه  شهدای  “‌احد”  را  آغشته  بخون  دفن‌کنند  وآنان  را  غسل  ندادند  و  بر  آنان  نماز  نخواند.  امام  شافعی  گفته  است‌:  شاید  غسل  ندادن  و  نماز  نخواندن  بر  شهداء‌،  بدانجهت  باشد  تا  آنان  آغشته  بخون  خود  خدا  را  ملاقات‌کنند.  

زیرا  در  حدیث  آمده  است‌که  بوی  خون  شهیدان‌،  همچون  بوی  مشک  ناب  است‌.  چون  خداوند  برایشان  ارج  و  ارزش  قایل  است‌.  لذا  نیازی  به  نماز  ندارند،  و  در  ضمن  کار  مسلمانان  نیز  آسان  می‌شود  چون  ممکن  است  درمیانشان  زخمیان  بوده  و  نگران  

برگشتن  دشمن  نیز  باشند  و  زخمیان  هم  امیدوار  باشندکه  زودتر  به  خانواده  خویش  بپیوندند  و  ممکن  است  خانواده‌شان  نیز  چنین  انتظاری  داشته  باشند.

بعضی‌گفته‌اند  بدین  جهت  بر  شهید  نماز  خوانده  نمی‌شودکه  نماز  بر  میت  خوانده  می‌شود  و  حال  آنکه  شهید  زنده  است‌.  یا  اینکه  نماز  برمیت  شفاعت  است  برای  او،  و  حال  آنکه  شهیدان  بی‌نیاز  از  شفاعت  هستند  و  آنان  خود  برای  دیگران شفاعت  می‌کنند.  

5-‌شهدائی که غسل  داده  می‌شوند  و بر آنان  نماز  خوانده  می‌شود:
اما  کشتگانی  که  در  جنگ  بدست  کفارکشته  نشده‌اند  و  شارع  مقدس  ایشان  را  شهید  نامیده  است‌،  باید  غسل  داده‌شوند  و  بر  آنان  نماز  نیز  خوانده  شود.  زیرا  اینگونه  اشخاص  درزمان  زندگی  پیامبر صلی الله علیه و سلم    غسل  داده  می‌شدند.  و  بعد  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم   مسلمانان  جسد  پاک  حضرت  عمروحضرت  عثمان  و  حضرت  علی  را  غسل  دادند و  حال  آنکه  هرسه  شهید  بودند.  اینک  ما  آن  شهیدان  را  ذکر  خواهیم‌کرد:

1-‌از  جابر  بن  عتیک  روایت  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:" الشهادة سبع سوى القتل في سبيل الله: المطعون  شهيد، والغرق  شهيد، وصاحب ذات الجنب  شهيد، والمبطون  شهيد، وصاحب الحرق شهيد، والذي يموت تحت الهدم شهيد، والمرأة تموت بجمع    [بغیر  از  کسانی‌که  در  راه  خداکشته  می‌شوند،  هفت‌گروه  شهید  می‌باشند:  کسانی  که  بدرد  طاعون  می‌میرند،‌کسانی‌که  غرق  می‌شوند،‌کسانی‌که  به  بیماری  سینه  پهلو  می‌میرند،‌کسانی‌که  به  شکم  درد  می‌میرند،‌کسانی‌که  در  حریق  می‌میرند،‌کسانی‌که  در  زیرآوار  می‌میرند  و  زنانی‌که  بر  اثر  زایمان  می‌میرند.  اینها  همه  شهید  محسوب  می‌شوند]"‌.  امام  احمد  و  ابوداود  و  نسائی  با  سند  صحیح  این‌حدیث  را‌روایت  کرده‌اند. 

٢-‌از  ابوهریره  روایت  شده  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" ما تعدون الشهيد فيكم؟ " قالوا: يا رسول الله من قتل في سبيل الله فهو شهيد.قال: " إن شهداء أمتي إذا لقليل "، قالوا: فمن هم يا رسول الله؟ قال: " من قتل في سبيل الله فهو شهيد، ومن مات في سبيل الله  فهو شهيد، ومن مات في الطاعون فهو شهيد، ومن مات في البطن فهو شهيد، والغريق شهيد    [شما  چه‌کسانی  را  شهید  می‌دانید؟‌گفتند:  ای  رسول  خدا  ماکسانی  را  شهید  بحساب  می‌آوریم‌که  در  راه  خداکشته  شوند.  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:  بنابراین  شهدای  امّت  من  اندک  خواهند  بود.گفتند:  پس  شهداء  چه‌کسانی  هستند  ای  رسول  خدا؟  او  فرمود:‌ کسی‌ که  در راه  خدا کشته  شود  و کسیکه  در  راه  اطاعت  خدا  بمیرد  و کسی ‌که  در اثر  بیماری  طاعون  بمیرد  و کسی ‌که  در اثر  شکم  درد  بمیرد  و کسی‌ که  غرق  شود،  همه  اینان  شهید  هستند]"‌.  بروایت  مسلم‌.

٣-‌از  سعید  بن  زید  روایت  است ‌که ‌گفت‌:"  من قتل دون ماله فهو شهيد، ومن قتل دون دمه فهو شهيد، ومن قتل دون دينه فهو شهيد، ومن قتل دون أهله فهو شهيد  [‌هرکس  درراه  دفاع  ازمال  و  جان  و  دین  و  خانواده  وناموس  خودکشته  شود  او  شهید  است‌]"‌.  بروایت  احمد  و  ترمذی‌که  آن  را  صحیح  دانسته  است‌.

6-کافر  غسل  داده  نمی‌شود:  
بر  مسلمان  واجب  نیست‌که  کافر  را  غسل  دهد.  بعضی  آن  را  جایز  دانسته‌اند.  
پیروان  امام  مالک  و  امام  احمد  می‌گویند:  نباید  شخص  مسلمان‌  خویشاوند  کافر  خویش  را  غسل  دهد  وکفن  ودفن‌کند  مگراینکه  نگران  تباه  شدن  آن  باشدکه  درآن  صورت  بر  وی  واجب  است‌که  آن  را  در  خاک  پنهان‌کند.  زیرا  احمد  و  ابوداود  و  نسائی  و  بیهقی  روایت  کرده‌اندکه‌:  علی  بن  ابی‌طالب ‌گفت‌:  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفتم‌که  عموی  پیر  وگمراه  تو  -‌ابوطالب  -‌مرد.  اوگفت‌:‌،  برو  او  را  درخاک  پنهان‌کن  وکاری  را  انجام  نده  تا  اینکه  به  نزد  من  برگردی  من  رفتم  او  را  در  خاک  پنهان‌کردم  و  به  نزد  پیامبر صلی الله علیه و سلم    برگشتم‌.  او  به  من  دستور  دادکه  غسل‌کنم  و  برایم  دعای  خیر  نمود“‌.  ابن  المنذرگفته  است  درباره  غسل  میت‌،  سنتی‌که  ازآن  پیروی  شود،  نیست.چگونگی ‌و كیفیت  غسل‌ میت

واجب  است‌ كه  یكبار  تمام  بدن  مرده  شسته  شود  و  غسل  داده  شود  و  یكبار كافی  است  اگرچه  جنب  یا  قاعده  نیز  بوده  باشد.
مستحب  است ‌كه  مرده  را  بر  جای  مرتفع‌تر  از  سطح  زمین  نهاد،  و  جامه  رااز  تنش  بیرون  آورد،  و  با  چیزی  روی  عورت  او را  بپوشانند،  مگر اینكه  بچه  باشد.  و  بهنگام  غسل  دادن  میت‌،  نبایدكسانی  حضورداشته  باشند،  مگر  اینكه  حضورآنان  مورد  نیاز  باشد.  غاسل  باید  شخص  مورد  اطمینان  و  درستكار  و  امین  باشد،  تا  اگر  چیزهای  خوب  و  پسندیده  را  از  میت  مشاهده  نمود،  آن  را  در  میان  مردم  بازگوكند،  و  اگر  چیزهای  بد  و  ناپسند  را  مشاهده‌كرد،  آنها  را  پنهان  نماید.

ابن  ماجه  می‌گوید:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  گفته  است‌:" ليغسل موتاكم المأمونون    [غسل  مردگان  خود  را  به  اشخاص  امین  واگذارید]"‌.  بر  مرده‌شور  واجب  است‌كه  نیت  غسل  میت  كند،  زیرا  اومورد  خطاب  غسل  قرارمی‌گیرد،  سپس  مرده  شور،  باید  با  ملایمت  روی  شكم  میت  فشارواردكند،  تا  احیاناً  مواد  دفع  شدنی‌،  دفع  شود  وكثافات  وآلودگی  و  چرك  بدنش  را  برطرف  نماید  وكهنه‌ای  یاكیسه‌ای  بر  دست  خویش  بپیچد  و  عورت میت  را  نیز  شستشو  دهد،  چون  دست  زدن  بر  عورت  دیگران‌،  حرام  است‌.  سپس  باید  وضوی  میت  را  همچون  وضوی  نماز  بگیرد.  چه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" ابدأن بميامنها ومواضع الوضوء منها     [ازاندامهای  طرف  راست  و  اندام  وضوی  میت  غسل  را  شروع  كنید]"‌.  تا  نشانه  سفیدی  اندامهای  وضوی  میت  تجدیدگردد.  سپس  خوب  است‌كه  میت  را  سه  باربا  آب  وصابون  یا  آب  خالص  غسل  دهد  وازطرف  راست  شروع‌كند.  اگر  تشخیص  داد،‌كه  با  سه  بار  ش