لخطبة فليجلس ومن أحب أن يذهب فليهذب    [ما  خطبه  ایراد  می‌کنیم  هرکس  دوست  دارد  بنشیند،‌گوش  دهد،  هرکس  دوست  دارد  برود،  برود]‌".  به  روایت  نسائی  و  ابوداود  و  ابن  ماجه‌.  

تمام  روایاتی‌که  می‌گویند  خطبه  عید  دو  تا  است‌که  باید  امام  در  بین  آنها  بنشیند،  ضعیف  هستند.  نووی‌گفت‌:  درباره  تکرار  خطبه  عید  چیزی  ثابت  نشده  است‌.  

مستحب  است‌که  خطبه  عید  با  حمد  خدا  افتتاح‌گردد  و  غیر  از  این  چیزی  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت  نشده  است‌.  ابن  القیم  گفت‌:  همه  خطبه‌های  پیامبر صلی الله علیه و سلم  با" الحمد الله ...   " آغاز  می‌شد  و  در  هیچ  حدیثی  از  او  نقل  نشده  است‌که  او  خطبه‌های  عید  را  با  تکبیرات  آغازکرده  باشد.  بلکه  ابن  ماجه  در  سنن  خود  از  سعید  موذن  پیامبرصلی الله علیه و سلم روایت‌کرده  است‌که‌:  “‌پیامبر صلی الله علیه و سلم  در  خلال  خطبه  تکبیر  می‌گفت‌.  و  در  خطبه  عیدین  فراوان  تکبیر  می‌گفت‌“‌.  از  این  روایت  برنمی‌آیدکه  او  خطبه  را  با  آن  افتتاح  می‌کرد.  درباره  افتتاح  خطبه‌های  عید  و  استسقاء  مردم  اختلاف  دارند.  بعضی ‌گفته‌اند:  هر  دو  با  تکبیرافتتاح  می‌شوند.  و  بعضی‌گفته‌اند:  خطبه  استسقاء  با  استغفارافتتاح  می‌گردد.  برخی‌گفته‌اند:  هر  دو  با  ستایش  خداوند  آغاز  می‌شوند.

شیخ‌الاسلام  تقی‌الدین  گفت‌:  این  قول  آخرین  درست  است  چون  پیامبرصلی الله علیه و سلم  فرمود:" كل أمر ذي بال لا يبدأ فيه بالحمد فهو أجذم       [‌هرکار  بااهمیتی‌که  با  الحمد  لله  شروع  نشود  ناقص  است‌]‌"‌.  و  همه  خطبه‌های  پیامبر صلی الله علیه و سلم  با  ‌“‌الحمد  لله‌“‌  آغاز  می‌شدند.  اما  اینکه  عده  کثیری  از  فقهاء  گفته‌اند:  خطبه‌های  استسقاء  با  استغفار  و  خطبه‌های  عیدین  با  تکبیرآغازمی‌شوند،  آنان  بطورقطع‌،  دلیلی  از  سنت  نبوی  براین  سخن  خود  ندارند  وسنت  برخلاف  آن  حکـم  می‌کند  چه  همه  خطبه‌های  پیامبر صلی الله علیه و سلم  با ‌“‌الحمد  لله‌“  آغاز  شده‌اند.

12  -‌قضا‌ی ‌نما‌ز  عید:  
ابوعمیر  به  پسر  انس‌گفت‌:  "‌عموهایم  ازانصارکه  اصحاب  پیامبرصلی الله علیه و سلم  بودند  برایم  نقل‌کردندکه‌:  بعلت  ابری  بودن  هوا  نتوانستیم  هلال  شوال  را  رویت‌کنیم‌،  فردایش  روزه  گرفتیم‌،  در  آخر  روز  چند  سوار  آمدند  و  در  حضور  پیامبر صلی الله علیه و سلم  گواهی  دادند  که  دیروز  هلال  شوال  را  رویت‌‌کرده‌اند.کسانی‌که  می‌گویند:  اگر  جماعتی  بسبب  عذری نماز  عید  را  نتوانستند  بخوانند،  فردایش  می‌توانند  بیرون  روند  و  نماز  عید  را  بخوانند،  می‌توانند  بدین  حدیث  استدلال‌ کنند.  

13-‌با‌زی  و  سرگرمی  و آواز  خوانی  و  خوردن  در ایا‌م  عید:
بازی  و  سرگرمی‌های  مباح  و  سالم  و  آبرومندانه  و  آواز  خوش  از  جمله  شعایر  دینی  روزهای  عید  است  تا  ورزشی  برای  جسـم  و  تفریحی  برای  روح  باشد.  انس  گفت‌:  وقتی‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم  به  مدینه  آمد،  مردم  مدینه  دوروزداشتندکه  درآنها  به  بازی  و  سرگرمی  مشغول  می‌شدند،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:"  قد أبدلكم الله تعالى بهما خيرا منهما يوم الفطر والاضحى   [خداوند  بجای  آنها  دوروزبهتری  به  شما  داده  است‌:  روزعید  فطرو  روز  عید  قربان‌]"‌.  به  روایت  نسائی  وابن  حبان  با  سندی  صحیح‌.

حضرت  عایشه  گفت‌: ‌“‌حبشیان  در  روز  عید  در  خدمت  پیامبر صلی الله علیه و سلم  مشغول سرگرمی  و  بازی  بودند،  من  از  روی  شانه  پیامبر صلی الله علیه و سلم بدان  می‌نگریستم‌،  او  شانه‌های  خود  را  برایم  پایین  انداخت‌،  من  همچنان  داشتم  بدانان  می‌نگریستم  تا  اینکه  خسته  شده  و  منصرف‌گشتم‌“.  به  روایت  احمد  و  شیخین‌.  باز  هم  از  ایشان  روایت‌کرده‌اند  که  گفت‌:  “‌‌در  روز  عید  ابوبکر  صدیق  پیش  ما  آمد،  در  حالی‌که  دوکنیز  (‌به  آواز)  داستان  رویدادی  ‌“‌یوم  بعاث‌“  را  می‌خواندند،‌که  درآن  روز  سران  قبیله  اوس  و  خزرج  کشته  شده‌اند،  ابوبکرگفت‌:  ای  بندگان  خدا،  سرود  شیطان  می‌خوانید؟  سه  بار  این  سخن  را  تکرارکرد،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:" يا أبا بكر إن لكل قوم عيدا وإن اليوم عيدنا    [ای  ابوبکرهر  قومی  عیدی  دارد  وامروزعید  ما  است‌]"‌.  متن  این  حدیث  را  بخاری  چنین  ذکرکرده  است‌:  عایشه‌گفت‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  پیش  ما  آمد،  درحالی‌که  دو کنیز برایمان  آواز  مربوط  به  واقعه ‌“‌یوم  بعاث‌“‌  را  می‌خواندند،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بر  روی  فرش  به  پهلو  خوابیدند  و  روی  خود  را  برگرداندند.  سپس  ابوبکر  وارد  شد  و  مرا  طرد کرد  و گفت‌:  سرود  شیطان  پیش  پیامبر؟  آنگاه  پیامبر صلی اله علیه و سلم  به  وی  روی  آورد  و فرمود:  آنان  را  بحال  خود  بگذار.  چون  او  غافل  شد،  بدانان  اشاره‌کردم‌که  بیرون  رفتند،  آن  روزعید  بود  و  سیاهان  با  سپر و  نیزه  بازی  می‌کردند.  یا  من  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  درخواست‌کردم  و  یا  او  خود  فرمود: ‌“‌دوست  داری  نگاه  کنی‌؟‌گفتم‌:  آری‌،  مرا  پشت  سر  خویش  نگاه  داشت  بگونه‌ای  که  گونه  برگونه‌اش  نهاده  بودم‌،  می‌فرمود:  “‌مشغول  کار  خود  باشید  ای  حبشیان‌“  تا  اینکه  خسته  شدم‌،  فرمود:  ترا  بس  است‌؟‌گفتم‌:  آری‌،  آنگاه  فرمود:  “‌برو“‌‌.  حافظ  در  “‌الفتح‌“ ‌گفته  و  ابن  السراج  از  طریق  ابوالزناد  از  عروه  و  او  از  عایشه  روایت  کرده ‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم  آن  روزفرمود:  “تا  یهودیان  مدینه  بدانندکه  در  دین  ما  نیزگشایش  است  و  بی‌گمان  دین  پاک  و  باگذشتی‌،  به  من  داده  شده  است‌:"  لتعلم يهود المدينة أن في ديننا فسحة، إني بعثت بحنيفية سمحة.   احمد  و  مسلم  از  نبیشه  روایت  کرده‌اند  که‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود: ‌“‌ایام  التشریق  -‌روزهای  یازدهـم  و  دوازدهـم  و  سیزدهم  ذی  الحجه  -  روزهای  خوردن  و  نوشیدن  و  یاد  خدا  است‌“‌‌.

14 -‌فضیـت  عمل  شا‌یسته  در ده  روز اول  ذی الحجه‌:  
ابن  عباس‌گفت‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود: “‌عمل  صالح  در  این  ده  روز  اول  ذی‌الحجه  از  همه  روزهای  دیگر  نزد  خدا  پسندیده‌تر  است‌.گفتند:  ای  رسول  خدا،  حتی  از  جهاد  فی  سبیل  الله  نیز  پسندیده‌تر  است‌؟  فرمود:  حتی  از  جهاد  فی  سبیل  الله  هـم  بهتر  است‌،  مگر  مجاهدی‌که  با  جان  و  مالش  به  جهاد  رفته  و  هیچیک  را  پس  نیاورده  باشد“‌.  جز  مسلم  و  نسائی  همه  محدثین  آن  را  روایت‌کرده‌اند.  احمد  وطبرانی  از  ابن  عمر  روایت‌کرده‌اندکه  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:" ما من أيام أعظم عند الله سبحانه ولا أحب إلى الله العمل فيهن من هذه الايام العشر فأكثروا فيهن من التهليل والتكبير والتحميد  [‌عمل  در  هیچ  روزی‌،  باندازه  عمل  دراین  ده  روز،  نزد  خداوند