 است  و  شیطان  را  از آن  می‌راند.  

3-‌در  نماز  سنت  طول  قیام بر کثـرت  سجده  برتری دارد:  

گروه  محدثین  جز  ابوداود  از  مغیره  بن  شعبه  روایت  کرده‌اند  که  گفته  است‌:  

‌“‌پیامبر صلی الله علیه و سلم  آنقدر  در  نماز  (‌سنت‌)  می‌ایستاد،  تا  اینکه  پاهایش  یا  ساقها‌ی  پایش  ورم  مـی‌کرد‌“‌،  به  وی ‌گفته  می‌شد:  چرا  چنین  می‌کنی‌؟  می فرمود:" أفلا أكون عبدا شكورا    

[‌آیا  بنده  سپاسگـزار  خدا  نباشم‌؟‌]‌”‌.

ابوداود  از  عبدالله  بن  حبشی  خثعمی  روایت ‌کرده  است  که  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  سوال  شد:  چه  عملی  ثوابش  بیش  از  دیگر  اعمال  است‌؟  فرمود: ’‌’‌ طول القيام [‌قیام  را  طولانی  نمودن‌]‌’‌’‌،  کدام  صدقه  بهتر  است‌؟  فرمود:’‌’ ‌ جهد المقل  [‌صدقه  فقیر]‌’‌’‌،  کدام  هجرت  بزرگتر  است‌؟  فرمود:  ’‌’ ‌ من هجر ما حرم الله عليه [‌ترک  چیزهای  حرام  بهترین  هجرت  است‌]"‌.  کدام  جهاد  بهتر  است‌.؟  فرمود: ’‌’ من جاهد المشركين بماله ونفسه  [‌کسی‌که  با  جان  و  مال  با  مشرکان  جهاد کند]‌’‌’‌، ‌کدام  شهادت  شریفتر  است‌؟  فرموده: ’‌’ من أهريق دمه وعقر جواده [‌کسی‌ که  خـونش  ریخته  شود  و اسبش  پی‌ گردد  (‌یعنی  در  جهاد  )]‌’‌’‌.

4-‌می‌توان  نماز  سنـت  را نشسته  خواند:  

نمازگزار  می‌تواند  نماز  سنت  را  نشسته  بخـواند،  اگـر چه  قادر  بر  ایستـادن  باشد.  

همـانگونه  که  می‌تواند  بعضی  را  نشسته  و  برخـی  دیگر  را  ایستاده  بخواند.  حتی  اگـر  نماز  یک  رکعتی  باشد،  صحیح  است‌ که  یک  قسمت  را  ایستاده  و  قسمت  دیگر  را  نشسته  بخـواند،  خواه  اول  بایستد  و  بعد  بنشـیند  یا  بر عکس‌،  فرقی  نمی‌کند.  همه  این  حالات  بدون  کراهت  جـایز  است‌.  و بهر  کیفیتی  که  بخواهد  می‌نشیند،  لیکـن  بهتر است  چهار زانو  بنشیند.  مسلم  از علقمه  روایت ‌کرده  است‌ که‌:  من  از  عایشه  پرسیدم‌:  “ ‌پیامبر صلی الله علیه و سلم  وقتی ‌که  دو  رکعت  نماز  را  نشسته  می‌خـواند،  چه  کار  می‌کرد؟‌‌“‌،  او گفت‌: ‌“‌در  آنها  بقرائت  ادامه  می‌داد،  چـون  می‌خواست  به  رکوع  برود،  برمی‌خاست  و  به  رکوع  میرفت‌‌“‌.  احمد  و  اصحاب  سنن  از  عایشه  روایت ‌کرده‌اند  که  گفته  است‌:  “ من  هرگز  پیامبر صلی الله علیه و سلم  را  ندیده‌ام ‌که  نماز  شب  را  نشسته  بخواند  تا  اینکه  پا  به  سن گذاشت  (‌پیر  شد)  آنوقت  نماز  شب  را  نشسته  می‌خواند  و  به  قرائت  ادامه  می‌داد  تا  اینکه  در حدود  چهل  یا  سی  آیه  باقی  می‌ماند،  آنگاه  برمی‌خاست  آنها  را  می‌خواند  سپس  “‌به رکوع“  و  به  سجده  می‌رفت‌“‌.  
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -‌برای  شرح  این  حدیث  به‌:  تنویر  الحوالک  فی  شرح  موطا  امام  مالک  ج  1/  ص 57- 56  مراجعه  شود،‌ که  ترجمه  بالا نیز  با  توجه  بدان  شرح  به  اختصار  نگاشته  شد.  و  نیز  رجوع  شود  به‌:  المنتقی  ج  1 /74.   “‌مترجم‌“اقسام  نمازهای  سنت:  

نماز سنت‌،  به  سنت  مطلق  وسنت  مقید  تقسیم  می‌شود:
ا-‌در  نماز  سنت‌ مطلق‌،  تنها  به  نیت  و  قصد  خواندن  نماز  اکتفا  می‌شود.  نووی  گفته  است‌:  چون ‌کسی  به  نماز  سنت  شروع‌ کرد  و  عدد  خاصی  در  نظر نداشت‌،  می‌تواند  بعد  از یک  رکعت  سلام  دهد  یا  آن  را  به  دو رکعت‌ یا  سه  رکعت  یا  یکصد رکعت  یا  هزار  یا  هر  اندازه ‌که  دلش  بخواهد،  افزایش  دهد.  چنانچه  نمی‌دانست  چند رکعت  خوانده  است‌،  سپس  سلام  داد،  نمازش  صحیح  است  و  در آن  خلاف  نیست‌،  یاران  ما  بر آن  اتفاق  نظر دارند.،  و  امام  شافعی  نیز در املای  خویش  چنین ‌گفته  است‌.  بیهقی  با  اسناد  خود  روایت ‌کرده  است‌ که‌:  ابوذر  رکعتهای  فراوانی ‌گزارد،  چون  سلام  داد  احنف  بن  قیس  از او  سوال ‌کرد:  آیا  می‌دانی ‌که  رکعتهای  این  نماز شما  زوج  بود  یا  فرد؟  او گفت‌:  اگر  من  ندانم  مهم  نیست‌،  چون  بی‌گمان  خداوند  آن  را  می‌داند،  او  در حالیکه  می‌گریست‌،  می‌گفت‌:  من  از محبوب  خود  ابوالقاسم  شنیده‌ام ‌که  می‌فرمود:" ما من عبد يسجد لله سجدة إلا رفعه الله بها درجة وحط عنه بها خطيئة  [‌خداوند  در  برابر  هر سجده‌ای  یک  درجه  مقام  و  متزلت  بنده  خود  را  بالا می‌برد  و گناهی  را  از  او  کم  می‌کند]"‌.  دارمی  در  مسند  خود  آن  را  با  سندی  صحیح  روایت ‌کرده  است‌.  در  سند  وی  تنها  یک  مرد  هست ‌که  در عدالت  او  اختلاف  دارند.

2-نماز  سنت  مقید،  نمازهای  سنت "‌راتبه‌“  صبح  و  ظهر  و  عصر و  مغرب  و  عشاء  و  غیر از آنها  را  نیز  شامل  می‌شود  بشرح  زیر  می‌باشند،  سنتهای  راتبه  یا  موکده‌،  همواره  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بر آنها  مواظبت  می‌فرمود.سنت فجر 

1-‌فضیلت  آن‌:  
درباره  فضیلت  مواظبت  بر  انجام  سنت  فجر  چند  حدیث  آمده  است‌:

1)  عایشه‌ (‌رض‌)  درباره  دو  رکعت  نماز  سنت  قبل  از  نـماز  صبح  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت ‌کرده ‌که  او  فرموده  است‌:" هما أحب إلي من الدنيا جميعا  [‌من  آن  دو  رکعت  را  از  همه  دنیا  بیشتر  دوست  دارم‌]‌’‌’‌.  بروایت  احمد  و مسلم  و  ترمذی‌.

٢)  از  ابوهریره  روایت  است‌ که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:" لا تدعوا ركعتي الفجر وإن طردتكم الخيل [‌دو رکعت  نماز  سنت  قبل  از نماز  صبح  را،  ترک  نکنید،  حتی  اگر مورد  هجوم  دشمن  قرار  بگیرید  (‌یعنی  هر  اندازه  عذر  داشته  باشید،  آنها  را  ترک  نکـنید]‌’‌’‌. بروایت  احمد  و  ابوداود  و  بیهقی  و  طحاوی‌.  

٣)  از  عایشه‌(‌رض‌)  روایت  است  که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بیش  از  هر  نماز  سنتی‌،  بر  ادای نماز  سنت  پیش  از  نماز  صبح،  مواظبت  می‌کرد  (‌بدان  بیش  از  همه  اهمیت  می‌داد)‌.  بروایت  شیخین  و  احمد  و  ابوداود.

٤)  از  عایشه  روایت  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:" ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها    [دو  رکعت  پیش  از  نماز  صبح  از  دنیا  و  آنچه  در آن  است  بهتر  می‌باشد]‌’‌’‌.  بروایت  احمد  و  مسلم  و  ترمذی  و  نسائی‌.

٥)  بروایت  احمد  و  مسلم  از  عایشه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  برای  انجام  دو  رکعت  نماز  سنت  پیش  از  نماز  صبح  بیشتر  از  هر  عمل  خیری  دیگر  شتاب  می‌ورزید.

2-‌تخفیف  در  سنت  فـجر = ‌کوتاه  خواندن  آن‌:  
آنچه ‌که  از  رفتار  و کردار  پیامبر صلی الله علیه و سلم  مشهور  است‌،  آنست ‌که  قرائت  را  در  دو  رکعت نماز  سنت  فجر کوتاه  می‌کرد  و  آنها  را  سبک  می‌خواند:  

1)  از  حفصه  همسر  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت  است‌ که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم دو   رکعت  سنت  فجر  را پیش  از  نماز  صبح  در  منزل  من  بسیار کوتاه  می‌خواند.  نافع ‌گفته  است ‌که‌:  عبدالله  بن عمر  نیز آنها  را کوتاه  می‌خواند.  بروایت  احمد  و  شیخین‌.  

٢)  از  عایشه  روایت  است ‌که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  آنقدر  دو  رکعت  سنت  فجر  را کوتاه می‌خواند، ‌که  م