ه صلاة حائض إلا بخمار)[11] «خداوند نماز هيچ زن بالغي را بدون روسري قبول نمي‌کند».

5- رو کردن به قبله : بدليل فرموده خداوند متعال : 

) فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ المَسْجِدِ الحَرَاْمِ وَ حَيثُمَا کُنْتُم فَوَلُّوا وُجُوهَکَم شَطرَه ( (بقره : 150)

«(واز هر جا که بيرون رفتي) رو به سوي مسجدالحرام کن و (اي مؤمنان چه در سفر و چه در حضر در همه اقطار زمين به هنگام نماز) هر جا که بوديد روبه سوي آن کنيد».

و بدليل اينکه پيامبر ص به مردي که نمازش را بد خواند (مسي الصلاة) فرمود : (إذا قمت إلي الصلاة فأسبغ الوضوء ثم استقبل القبلة ... الحديث)[12] «هرگاه خواستي نماز بخواني به خوبي وضو بگير سپس رو به قبله کن...».

اشکال ندارد که هنگام ترس شديد، و يا خواندن نفل بر سواري در سفر، استقبال قبله ترک شود :

خداوند متعال مي‌فرمايد : 

) فَإن خِفْتُم فَرجَالاً أو رُکْبَاناً ((بقره : 239)

«و اگر (بخاطر جنگ يا خطر ديگري) ترسيديد در حالت پياده يا سواره نماز را بخوانيد».

ابن عمر دربارة اين آيه مي‌گويد : ) رجَالاً أو رُکْبَاناً ( يعني رو به قبله يا رو به غيرقبله، نافع گويد : ابن عمر حتماً آن را از پيامبرr نقل کرده است.[13]

از ابن عمر روايت است : (کان النبيr يسبح علي راحلته قبل أي وجه توجه، ويوتر عليها غير أنه لايصلي ليها المکتوبة)[14] «پيامبر ص بر شترش به هر سويي که روي آن بود، نفل و وتر مي‌خواند. البته فرايض را بر روي سواري نمي‌خواند».

فايده:
اگر کسي براي پيداکردن قبله تلاش کرد و نمازش را به جهتي که به گمانش قبله بود خواند و بعداً برايش روشن شد که (در پيدا کردن قبله) دچار اشتباه شده است، اعادة نماز بر او لازم نيست : 

از عامر بن ربيعه روايت است : (کنا مع النبي ص في سفر في ليلة مظلمة، فلم ندر أين القبلة فصلي کل رجل منا علي حياله، فلما أصبحنا ذکرنا ذلک لرسول الله ص، فنزل ) فَأينَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللهِ ([15]) «در شبي بسيار تاريک با پيامبر ص در سفري بوديم و نمي‌دانستيم قبله کجاست، هر يک از ما به جهتي نماز خواند، وقتي صبح شد جريان را براي پيامبر ص گفتيم. آنگاه آية ) فَأينَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللهِ ( «به هر جا رو کنيد قبله خدا آنجاست» نازل شد».

6- نيت : عبارت از قصد و اراده نمازي است که براي آن ايستاده و بايد با قلبش آن را تعيين کند، مانند فرض ظهر ياعصر يا مثلاً سنتهاي آندو[16]، تلفظ نيت با زبان مشروع نيست، چون پيامبر ص آنرا تلفظ ننموده است، بلکه هرگاه رسول الله ص براي انجام نمازي بلند مي‌شد بدون آنکه نيتي را تلفظ کند مي‌فرمود : «الله أکبر»، و نمي‌گفت فلان نماز را براي خدا، رو به قبله، چهار رکعت، به عنوان امام يا مأموم، بجاي مي‌آورم، و نيز نمي‌گفت : نماز حاضر، قضا يا فرض وقت؛ اين دو مورد بدعت‌اند، وهيچ کس تا بحال حتي يک لفظ از آنها را با سندي صحيح يا ضعيف يا مسند يا مرسل از پيامبر ص و يا يکي از اصحاب او روايت نکرده و هيچ کدام از تابعين و امامان چهارگانه نيز آن‌ها را نپسنديده‌اند. – أه‍ -.[17]
...........................
[1]) صحيح [مختصر م 104]، م (224/204/1)، ت (1/3/1).
[2]) صحيح : [ص. د 605]، د (636/353/2).
[3]) صحيح [ص. د 190]، هق (115/1).
[4]) متفق عليه : خ (331/428 و 42/1)، م (333/261/1)، ت (125/82/1)، جه (621/203/1)، نس (184/1).
[5]) متفق عليه : [الإرواء 171]، خ (220/323/1)، نس (48 و 49/1)، و رواه مطولا : د (376/39/2)، ت (47/99/1).
[6]) د (636/353/2).
[7]) صحيح : [ص. جه 534]، د (627/345/2)، ت (375/234/1)، جه (655/215/1).
[8]) حسن : [الإرواء 271]، دارقطني أحمد و أبوداود آن را روايت کرده‌اند.
[9]) صحيح لغيره : [الإرواء 269]، ت (2948/197/4)، د (3995/52/11)، به گفته ابن قيم رحمه الله در اين باره در «تهذيب السنن» (6/17) مراجعه شود.
[10]) صحيح : [ص. ج 6690]، ت (1183/319/2).
[11]) صحيح : [ص. جه 534]، د (627/345/2)، ت (375/234/1)، جه (655/215/1).
[12]) متفق عليه : خ (6251/36/11)، م (397/298/1).
[13]) صحيح : ما (442/126)، خ (4535/199/8).
[14]) متفق عليه : م (700- 39 -487/1)، بخاري اين حديث را بصورت معلق روايت کرده است، (1098/575/2).
[15]) حسن : [ص. جه 835]، ت (343/216/1)، جه (1020/326/1)، بنحوه،وکذا : هق (11/2).
[16]) مختصري از کتاب «صفة الصلاة» ألباني (ص 12).
[17]) زاد المعاد (51/1).چگونگي نماز[1]
وقتي پيامبرr مي‌خواست نماز بخواند رو به قبله و نزديک به ستره مي‌ايستاد و مي‌فرمود : (إنما الأعمال بالنيات و إنما لکل امريء ما نوي) «صحت اعمال به نيت بستگي دارد و هر کس تنها پاداش آنچه را که نيت کرده است مي‌گيرد».

سپس پيامبر ص نمازش را با گفتن الله اکبر شروع مي‌کرد، دستهايش را هنگام گفتن (تکبيره الإحرام) بلند مي‌کند، دست راست را بر دست چپ، روي سينه‌اش قرار مي‌داد، سپس به زمين چشم مي‌دوخت و قرائت را با خواندن دعاهاي زياد و متنوعي شروع مي‌کرد و در آن دعاها خدا را حمد و ستايش و ثنا مي‌کرد و از شيطان رجيم به او پناه مي‌برد (أعوذ بالله من الشيطان الرجيم)، سپس «بسم الله الرحمن الرحيم» را آهسته قرائت مي‌کرد و آنگاه سوره فاتحه را آيه آيه مي‌خواند (بعد از هر آيه‌اي مکثي کوتاه مي‌کرد) و وقتي که از قرائت سوره فاتحه فارغ مي‌شد با صداي بلند و کشيده آمين مي‌گفت و بعد از فاتحه سوره‌اي ديگر مي‌خواند که گاهي طولاني و گاهي هم کوتاه‌ را انتخاب مي‌کرد.

پيامبرr در نماز صبح و در دو رکعت اول مغرب و عشاء سوره‌ي فاتحه و سوره‌اي ديگر را با صداي بلند مي‌خواند، و در نماز ظهر، عصر و رکعت سوم مغرب و دو رکعت آخر عشاء، آن را صداي آهسته مي‌خواند.

همچنين پيامبر ص فاتحه و سوره‌ي بعد از آن را در نمازهاي جمعه و دو عيد فطر و قربان و استسقاء (طلب باران) و کسوف (ماه و خورشيد گرفتگي) را با صداي بلند مي‌خواند.

پيامبر ص دورکعت آخر را کوتاهتر از دو رکعت اول و به اندازة نصف آن مي‌خواند که گاهي به اندازة پانزده آيه به طول مي‌انجاميد و گاهي هم به خواندن سورة فاتحه در آنها اکتفا مي‌کرد.

سپس وقتي از قرائت فارغ مي‌شد قدري سکوت مي‌کرد، پس از آن دستهايش را بلند کرده و الله أکبر مي‌گفت و به رکوع مي‌رفت و دو کف دستش را روي زانوهايش قرار مي‌داد و بين انگشتانش فاصله مي‌انداخت و دستهايش را محکم بر زانوهايش مي‌گذاشت طوريکه گويا آنها را گرفته است. بين دو آرنج و پهلوهايش فاصله مي‌انداخت و پشتش را هموار مي‌کرد و تمام آن را در يک سطح قرار مي‌داد به طوريکه اگر بر آن آب ريخته مي‌شد، مي‌ايستاد و نمي‌ريخت.

در رکوعش آرام مي‌گرفت و سه بار مي‌گفت : «سبحان ربي العظيم» و در حالت رکوع اذکار و ادعيه‌ي متنوعي را مي‌خواند، و از قرائت قرآن در رکوع و سجود نهي مي‌فرمود.

پس از «سمع الله لمن حمده» گفتن، از رکوع بلند مي‌شد، و به هنگام راست شدن، دستهايش را بالا مي‌برد و در حالي که ايستاده بود مي‌گفت : «ربنا ولک الحمد». و گاهي بر آن اذکاري را مي‌افزود، سپس الله أکبر گفته و براي سجده پايين مي‌رفت و دستهايش را قبل از زانوهايش بر زمين قرار مي‌داد و بر دوکف دستش قرار گرفته و آنها را باز مي‌کرد و انگشتانش را رو به قبله به هم مي‌چسباند و آنها را گاهي برابر شانه‌ها و گاهي برابر گوشهايش قرار مي‌داد و بيني و پيشاني‌اش را 