َکُم صَيدُ البَحرِ وَ طَعَامُهُ مَتَاعاً لَکُم وَ لِلسَّيَّارَةِ وَ حُرِّمَ عَلَيکُم صَيدُ البَرِّ مَا دُمتُم حُرُماً((مائده : 96)
«صيد دريا و خوردن آن براي شما (مقيمان که آنرا تازه به تازه مي‌خوريد) و براي (شما) مسافران (مؤمن که آنرا خشکيده يا يخ زده و يا بصورت کنسرو مي‌خوريد) حلال است، ولي مادام که در حال احرام هستيد، صيد خشکزي براي شما حرام است».صيد چه کساني حلال است؟
هر کس ذبيحه‌اش حلال است، صيدش نيز حلال است.

ابزار صيد
صيد گاهي با اسلحه برنده مانند شمشير و چاقو و تير انجام مي‌گيرد و گاهي با حيوانات شکاري : خداوند متعال مي‌فرمايد : 

) يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبلُوَنَّکُمُ اللهُ بِشَيٍ مِنَ الصَّيدِ تَنَالُهُ أيدِيکُم وَرِمَاحُکُم ((مائده : 4)
«اي مؤمنان مسلماً خداوند شما را با (تحريم) برخي از صيد که دستها و نيزه‌هاي شما بدانها مي‌رسند آزمايش مي‌کند».
و مي‌فرمايد : 
) وَ مَا عَلَّمتُم مِنَ الجَوارِحِ مُکَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَکُمُ اللهُ فَکُلُوا مِمَّا أمسَکنَ عَلَيکُم ( (مائده : 94)
«و (نيز شکاري که) حيوانات شکاري صيد ميکنند و شما بدانها آموخته‌ايد از آنچه که خدا به شما آموخته است؛ پس از صيدي که چنين حيواناتي براي شما نگه مي‌دارند بخوريد‌».
هرگاه صيد به وسيله اسلحه انجام گيرد، لازم است گلوله يا نيزه بدن آن را پاره کرده و در آن فرو رود.
و هرگاه صيد با حيوانات شکاري، انجام گيرد لازم است که حيوان تعليم داده شده باشد، و از نخجير نخورد وبا حيوان شکاري حيوان ديگري يافت نشود.

و براي حلال بودن صيد، گفتن بسم الله هنگام پرتاب تير يا فرستادن حيوان شکاري شرط است :
از عدب بن حاتم رض روايت است : از پيامبر ص درباره صيد با معراض[1] سؤال کردم فرمود : (إذا أصبت بحده فکل، فإذا أصاب بعرضه فقتل فإنه و قيذ، فلا تأکل) «هرگاه حيوان را با نوک تيزش زدي، بخور، ولي اگر عرض آن به حيوان برخورد کرد وآن را کشت، آن حيوان (موقوذة(**)) است پس نخور، گفتم : سگم را مي‌فرستم، فرمود : (إذا أرسلت کلبکو سميت فکل) «هرگاه سگت را فرستادي و بسم الله گفتي، بخور»، گفتم : اگر سگ (از آن) خورد چي؟ فرمود : (فلا تأکل، فإنه لم يمسک عليک، و إنما أمسک علي نفسه) «آنرا نخور؛ زيرا آنرا براي تو نگرفته بلکه براي خود گرفته است» گفتم : سگم را مي‌فرستم و (در کنار شکار) سگي ديگر را با آن مي‌يابم (چي)؟ فرمود : (لاتأکل فإنما سميت علي کلبک و لم تسم علي الآخر)[2] «آنرا نخور؛ زيرا تو تنها بر سگ خودت بسم الله گفته‌اي نه بر ديگر».
.......................
[1] چوبي است که به هر دو سر آن آهني تيز بسته شده است.
**) موقوذة جزو حيوانات محرمي است که در آيه (3) سوره مائده ذکر شده است و آن حيواني است که با ضربات چوب و سنگ کشته مي‌شود.
[2]) متفق عليه : خ (5476/603/9)، م (1929 – 3/1529/3)، نس (183/7).صيد بوسيله سگ غير معلَّم (آموزش داده نشده) 

نخجيري که بوسيلة سگ غير معلم شکار شود حلال نيست مگر اينکه بصورت زنده يافته شود و ذبح گردد: 
از ابوثعلبه خشني روايت است : گفتم : اي پيامبر خدا! ما در سرزمين اهل کتاب زندگي مي‌کنيم، آيا مي‌توانيم در ظرفهايشان غذا بخوريم؟ و در سرزميني هستيم که شکار زياد است، و با کمان و سگ غير معلَّم و معلَّم خود صيد مي‌کنم، کداميک از آنها برايم درست است؟ فرمود : (أما ما ذکرت من أهل الکتاب فإن وجدت غيرها فلاتأکلوا فيها، و إن لم تجدوا فاغسلوها و کلوا فيها، و ما صدت بقوسک فذکرت اسم الله فکلف و ما صدت بکلبک المعلم فذکرت اسم الله فکل، و ما صدت بکلبک غير معلم فأدرکت ذکاته فکل)[1] «اما آنچه از اهل کتاب گفتي، اگر ظرفي غير از آن يافتي، در ظرف آن نخوريد، و اگر نيافتيد آن را بشوئيد و در آن بخوريد، و حيواني را که با کمان يا سگ معلم صيد کردي و نام خدا را بر آن بردي بخور، (اما) حيواني را که با سگ غير معلم صيد کردي اگر (قبل از مردن) آنرا ذبح کردي، بخور».
........................
[1]) متفق عليه : خ (5478/604/9)، م (1930/1532/3)، جه (3207/1069/2)، نس (81/7) در روايت نسائي اهل کتاب ذکر نشده است.هرگاه نخجير در آب بيافتاد

اگر نخجير در آب بيافتد (و بميرد) خوردن آن حرام مي‌شود : به دليل فرموده پيامبر ص به عدي بن حاتم : (إذا رميت سهمک فاذکر اسم الله، فإن وجدته قد قتل فکل، إلا أن تجده قد وقع في ماء فإنک لاتدري، الماء قتله أو سهمک)[1] «هرگاه تيرت را انداختي نام خدا را بياور (بسم الله بگو)، اگر آن را کشته يافتي بخور، مگر اينکه در آب افتاده باشد چون در اينصورت نمي‌داني آيا آب آنرا کشته يا تير تو».
......................
[1]) صحيح : [الإرواء 2556]، م (1929 – 7/1531/3).هرگاه نخجير دو يا سه روز پس از زدن يافته شد

اگر کسي تيرش را پرتاب کرد و به نخجير خورد، و پس از دو يا سه روز بعد از آن پيدا شد اگر نگنديده بود مي‌تواند آنرا بخورد:
از عدي بن حاتم روايت است که پيامبر ص به او فرمود : (و إن رميت الصيد فوجدته بعد يوم أو يومين ليس به إلا أثر سهمک فکل)[1] «و اگر به طرف نخجير (تير) پرتاب کردي و بعد از يک يا دو روز آنرا يافتي و بجز اثر تير تو چيز ديگري بر آن نبود آنرا بخور».

از ابوثعلبه روايت است که پيامبر ص فرمود : (إذا رميت بسهمک فغاب عنک، فأدرکته، فکله مالم ينتن)[2] «هرگاه تيرت را پرتاب کردي و (نخجير) ناپديد شد، سپس آنرا پيدا کردي، در صورتيکه بدبو نشده، آنرا بخور».
.........................
[1]) صحيح : [مختصر م 1239]، خ (5484/610/9).
[2]) صحيح : [مختصر م 1242]، م (1931 – 10/1532/3).قرباني
تعريف قرباني:
قرباني عبارت از ذبح کردن چهار پاياني در روز عيد قربان و ايام تشريق بمنظور نزديکي به خداوند متعال است.

حکم قرباني:
قرباني بر کسي که توانايي داشته باشد واجب است؛ به دليل فرموده پيامبر ص : (من کان له سعة و لم يضح فلا يقربن مصلانا)[1] «هر کس توانايي (مال) دارد و قرباني نکند به مصلاي ما نزديک نشود».

«وجه استدلال از اين حديث آن است که چون پيامبر ص توانمندي را که قرباني نکند، از نزديک شدن به مصلي نهي کرده، اين امر دلالت بر آن دارد که شخص، واجبي را ترک کرده که اگر بوسيله نماز هم به خدا تقرب بجويد، به خاطر ترک آن، نفعي براي او ندارد.

از مخفف بن سليم روايت است : در عرفه نزد پيامبر ص ايستاده بوديم، فرمود : (يا أيها الناس إن علي کل أهل بيت في کل عام أضحية و عتيرة) «اي مردم بر هرخانواده‌اي در هر سال قرباني و عتيره واجب است» آيا مي‌دانيد عتيره چيست؟ عتيره همان چيزي است که مردم به آن رجبيه گويند.[2]

ولي عتيره به دليل فرموده پيامبر ص که فرمود : (لافرع و لاعتيره)[3] «فرع و عتيره‌اي نيست(*)» منسوخ شده است.

و بايد دانست نسخ عتيره مستلزم نسخ قرباني نيست.

از جندب بن سفيان بجلي روايت است : روز عيد قربان پيامبر ص را ديدم که فرمود : (من ذبح قبل أن يصلي فليعد مکانها أخري، و من لم يذبح فليذبح)[4] «هرکس قبل از نماز (عيد)، قرباني کند بايد (بعد از نماز) حيوان ديگر را به جاي آن قرباني نمايد، و هر کس قرباني نکرده، قرباني کند».

ظاهر اين حديث بر وجوب قرباني دلالت مي‌کند، بويژه اينکه به اعاده آن امر شد