د. اسماء شروع به گريستن نمود و پيامبر صلى الله عليه و سلم او را آرام ساخت و به منزل خويش بازگشت و فرمود: (اصنعوا لأهل جعفر طعامًا، فإنه قد جاءهم ما يشغلهم) يعني: «براي خانواده ي جعفر غذا بپزيد، که برايشان حادثه اي پيش آمده که مشغولشان ساخته است.» [ترمذي]
***
تعزيت براي تسکين آلام و دردهاي فرد مصيبت ديده و فرونشاندن ترس و هراس فرد و آرام ساختن اندوه و بي قراي وي مي باشد. پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (من عَزَّى مصابًا فله مثل أجره) يعني: «آنکه مصيبت ديده اي را تعزيت گويد پاداشي به اندازه ي او براي اوست.» [ترمذي وابن ماجه]
پيامبر صلى الله عليه و سلم روزي به اصحابش فرمود: (ما تعدون الرَّقُوب فيكم؟) يعني: «رقوب (چشم انتظار) را در ميان تان چه مي شماريد؟» گفتند: آنکه او را فرزندي نيايد. فرمود: (ليس ذلك بالرقوب، ولكنه الرجل الذي لم يقدم من ولده شيئًا (أي لم يمت أحد أبنائه) يعني: «آن رقوب نيست. بلکه مردي است که از فرزندانش هيچکدام پيش نيافتاده اند.(يعني هيچکدام از فرزندانش فوت نکرده اند.)» [مسلم] 
رسول خدا صلى الله عليه و سلم فرموده اند: (من قدم ثلاثة من الولد لم يبلغوا الحنث (أي:لم يبلغوا الحلم) كانوا له حصنًا حصينًا من النار) يعني: «هرکه از او سه فرزند بميرد که بالغ نشده باشند، براي او دژي مستحکم در برابر آتش دوزخ هستند.» در اين موقع حضرت ابوذر -رضي الله عنه- گفت: من دو (فرزند) پيش فرستاده ام. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود: (واثنين) يعني: «و دو تا» أُبَي بن كعب -سيد القراء- گفت: من يکي را پيش فرستاده ام. فرمود: (وواحدًا) يعني: «و يکي.» [ابن ماجه]

آداب ويژه ي تعزيه و همدردي که بر هر مسلماني رعايت آن لازم مي باشد:
مشارکت: 
به محض اينکه فرد از وفات کسي از نزديکان، همسايگان يا دوستانش آگاه شد، بر او واجب است که به ديدار آنان براي تعزيت گفتن و شرکت نمودن در تشييع جنازه برود. تا مطابق فرمايش پيامبر صلى الله عليه و سلم عمل نمايد که فرموده است: (حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز، وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس) يعني: «حق مسلمان بر مسلمان پنج چيز است: جواب سلام، عيادت مريض، رفتن بدنبال جنازه، قبول کردن دعوت، دعا براي عطسه زننده.» [متفق عليه]

فرصت سه روزه: 
چنانچه گرفتاري و مشکلي باعث شد نتواند در نخستين ساعات اين سه تعزيت بگويد، بايد در عرض سه روز اين کار را انجام داده و بهتر است شخصاً به نزد فرد مصيبت ديده رفته و جز در شرايط ضروري به تلگرام يا تلفن اکتفا ننمايد.

تهيه ي غذا: 
مستحب است که نزديکان و دوستان فرد براي خانواده ي متوفي غذا درست کنند، چرا که مشغول گشتن آنان به مصيبتي که دچار شده اند آن ها را از فراهم نمودن غذا بازمي دارد. همانطور که رسول خدا صلى الله عليه و سلم فرمودند: (اصنعوا لأهل جعفر طعامًا فإنه قد جاءهم ما يشغلُهم) يعني: «براي خانواده ي جعفر غذا بپزيد، که برايشان حادثه اي پيش آمده که مشغولشان ساخته است.» [ترمذي]

تعزيه ي زنان: 
بانوان محجوب بگونه اي که زينت خود را نمايان نساخته و رفتارهاي خلاف شرع؛ مانند چاک نمودن پيراهن، خراشيدن گونه و صورت و ناله و زاري با صداي بلند، از آنان ديده نشود مي توانند براي تعزيت خارج شوند. تمام اين کارها باعث خشم پروردگار سبحان گشته و سبب آزار ميت در قبرش خواهد شد چنانچه خودش بدان وصيت کرده باشد.

ننشستن براي عزا: 
خانواده ي متوفي نبايد در خيمه ها از کساني که به تعزيت آنان مي آيند استقبال نمايند. اين ها از جمله بدعت هايي هستند که مورد تاييد دين اسلام نمي باشد. صحابه -رضوان الله عليهم- در حين تشييع جنازه در قبرستان يا هنگامي که با فرد مصيبت ديده در راه برخورد مي کردند و يا در مسجد، تعزيت خويش را ادا مي نمودند. 

اشکالي ندارد که براي ديداري کوتاه و گفتن تعزيت به شهر يا دهکده ي فرد داغديده رفت. البته با رعايت آدابي که قبلاً ذکر شده و اجتناب از برخي اعمال مانند سيگار کشيدن و صحبت هاي بيهوده. صحبت ها بايد به صبر و تسليت و شکيبايي و چيزهايي مانند آن منحصر گردد.

در سوگ و ماتم چه مي گويند: 
در اين مناسبات صحبت ها در شکيبايي و تسليت خلاصه مي شود. فرد تسليت دهنده به شخص سوگوار مي گويد: (البقاء لله) يعني: «تنها خداست که مي ماند.» يا (إنا لله وإنا إليه راجعون) يعني: «ما از آن خدا هستيم و به سوى او باز مى‏گرديم.»، يا (لله ما أعطى ولله ما أخذ، وكل شيء عنده بمقدار، فلْتصبر ولْتحتسب) يعني: «آنچه را خداوند گرفت از آن خودش بود و آنچه داده است مال خود اوست. مسلماً هر چيزي نزد او داراي تقديري است، لذا بايد صبر کرد و اميد به ثواب داشت.»
فرد مصيبت ديده آمين گفته و به فرد تعزيه کننده مي گويد: (آجرك الله) يعني: «خداوند براي اين عملت پاداشت دهد.»

پرهيز از اسراف در تدارک مراسم تشييع جنازه: 
مسلمان از هرگونه بدعتي در اين رابطه دوري مي نمايد، بدعت هايي مانند: 
برپانمودن خيمه و سايبان، نگهداشتن چله و سالگرد و ديگر بدعت هايي که در برخي جوامع اسلامي رخنه کرده است.

عيادت بيماران:
سعد بن ابي وقاص -رضي الله عنه- بيمار شد و پيامبر صلى الله عليه و سلم به عيادتش رفت. بيماري او سخت بود و سعد احساس کرد که اجلش نزديک است. سعد تنها يک دختر داشت و خواست تا دو سوم ثروتش را از طريق وصيت ببخشد ولي پيامبر صلى الله عليه و سلم نپذيرفت. آنگاه سعد گفت: در مورد نصف دارائيم وصيت مي کنم. باز پيامبر صلى الله عليه و سلم نپذيرفت و فرمود: خير. سعد گفت: در مورد يک سوم آن وصيت مي کنم. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود: (الثلث. والثلث كثير) يعني: «وصيت بايد يک سوم باشد، و يک سوم هم زياد است.» سپس آن حضرت صلى الله عليه و سلم دستش را بر صورت و شکم او نهاد و فرمود: (اللهم اشف سعدًا) يعني: «بار خدايا سعد را درمان ده!» [متفق عليه]
***
عيادت بيمار يکي از حقوق فرد بر دوستانش مي باشد و فرد عيادت کننده نزد خداوند سبحان پاداش عظيمي را خواهد داشت. پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (من عاد مريضًا نادى منادٍ من السماء: طِبْتَ وطاب ممشاك، وتبوأْتَ من الجنة منزلا) يعني: «آنکه مريضي را عيادت کند، يا برادري از برادرانش را براي خدا ديدار نمايد، مناديي از ملائکه اعلان مي کند، که خوش بحالت و نيکو است رفتنت و چه جايگاه زيبايي را که در بهشت براي خود مهيا نمودي.» [ترمذي و ابن ماجه]

تعداداي از آداب عيادت بيمار که لازم است مراعات شوند:
اخلاص و پاکي نيت: 
مسلمان نيتش را براي خداوند رب العالمين خالص مي کند تا آنکه ديدارش مستحق اجر و پاداش از جانب خداوند گردد.

انتخاب وقت مناسب: 
هنگامي که خبردار شد که دوستش بيمار است به عيادت او مي رود. سعي مي شود در زمان مناسبي اين کار انجام شده و فرد بيمار اجازه داشته باشد که مهمانان به عيادتش بروند.

دعاي شفا براي بيمار: 
وقتي که فرد مسلمان از بيماري عيادت مي کند از خداوند مي خواهد تا او را شفا دهد و از اين که خداوند وي را از آن بيماري دور ساخته است، خداوند را سپاس 