<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:2.xml">احكام  جنايز</a></body></html>22- اعمالي كه هنگام فوت ميت در ميان مردم رواج داشت و همچنان در زمان حاضر بعضي از مردم آنها را انجام مي دهند در حالي كه رسول الله (ص)  آنها را حرام قرار داده است، عبارتند از :
الف- نوحه (1)  خواني: در اين باره احاديث زيادي آمده است:
1- «أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ لاَ يَتْرُكُونَهُنَّ الْفَخْرُ فِي الأَحْسَابِ وَالطَّعْنُ فِي الأَنْسَابِ وَالاْسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ وَقَالَ النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ وَدِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ».(2) 
ترجمه: رسول الله (ص) فرمود: چهار خصلت در امت من وجود دارد كه آنها را ترك نمي كنند در حالي كه آنها ازخصلت هاي جاهليت اند: 1- افتخار بر حسب و نسب خويش 2- طعنه زدن بر نسب ديگران 3- طلب باران از ستارگان 4- نوحه خواندن. و در اين مورد فرمود: نوحه خوان اگر توبه نكند، روز قيامت در حالي حشر مي شود كه جامه و شلواري از قير بر تن او خواهد بود.
2- «اثْنَتَانِ فِي النَّاسِ هُمَا بِهِمْ كُفْرٌ الطَّعْنُ فِي النَّسَبِ وَالنِّيَاحَةُ عَلَى الْمَيِّتِ».(3) 
(دو خصلت در ميان مردم است كه موجب كفراند: طعنه زدن بر نسب ديگران و نوحه خواندن بر ميت).
3- هنگامي كه ابراهيم ؛ فرزند رسول الله (ص)  فوت كرد، اسامه بن زيد جيغ كشيد. رسول الله (ص) فرمود: اين كار شيوه من و دستور من نيست، فرياد كشيدن كار درستي نيست. البته دل غمگين مي شود، چشم اشك مي ريزد، ولي كاري كه موجب خشم و غضب پروردگار گردد انجام نگيرد. (4) 
4- ام عطيه مي گويد: رسول الله (ص) هنگام بيعت، از ما تعهد گرفت كه نوحه نخوانيم. بجز پنج نفر از ما (بيعت كنندگان) كسي ديگر به اين عهد، وفا نكرد. آن پنج نفر عبارتند از: ام سليم، ام العلاء، دختر ابي سبره، و همسر معاذ.(5) 
5- انس بن مالك مي گويد: 
«أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ لَمَّا طُعِنَ عَوَّلَتْ عَلَيْهِ حَفْصَةُ فَقَالَ يَا حَفْصَةُ أَمَا سَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ (ص) يَقُولُ الْمُعَوَّلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ وَعَوَّلَ عَلَيْهِ صُهَيْبٌ (يقول: و اأخاه، و اصاحباه)فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُعَوَّلَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ».
و در روايتي آمده است:
«إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ و في أخري بما نِيح عَلَيه».(6) 
ترجمه: وقتي كه عمر بن خطاب (رض) با نيزه زخمي گرديد. حفصه ؛دختر عمر؛ گريست، عمر بن خطاب (رض) فرمود: اي حفصه! نشنيده اي كه رسول الله (ص)  فرموده است: هر كسي كه برايش واويلا كنند و نوحه بخوانند گرفتار عذاب خواهد شد. همچنين به صهيب كه او نيز نوحه مي خواند و مي گفت: واي برادرم! واي رفيقم! فرمود: اي صهيب! خبر نداري كسي كه برايش، واويلا كنند و نوحه بخوانند دچار عذاب خواهد شد؟ و در روايتي آمده است كه بعضي از گريه هاي اطرافيان، باعث عذاب ميت 
مي گردد.
6- «الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ».(7) 
(همانا ميت، بخاطر گريه اطرافيانش، عذاب داده مي شود. در روايتي ديگر آمده است كه: ميت بخاطر نوحه اي كه برايش مي خوانند در قبر عذاب خواهد ديد).
7- «مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ».(8) 
(براي هر كس كه نوحه بخوانند، روز قيامت عذاب داده مي شود).
حديث فوق بيانگر اين مطلب است كه در حديث گذشته، مطلق گريستن، مد نظر نيست. بلكه منظور گريه خاصي است كه همراه نوحه و شيون باشد. در حديث عمر (رض) نيز به اين مطلب اشاره شده بود كه، فرمود:(ببعض بكاء اهله) يعني ميت، بخاطر بعضي از گريه هاي اطرافيان مستحق عذاب مي گردد. (نه همه گريه ها). ظاهر احاديث فوق، مشكل به نظر مي رسد. زيرا با بعضي از اصول و قواعد ثابت شريعت تعارض دارد و چنانكه خداوند مي فرمايد:
( ولا تًزِرُ وَ ازِرَةً وِزرَ اُخرَي)
هيچ گناهكاري بار گناه ديگري را بر دوش نمي كشد.
علماء در پاسخ اشكال فوق، هشت نظريه مختلف ارائه كرده‌اند. كه صحيح ترين آنها، دو نظريه زير است:
1- نظر جمهور بر اين است كه اين عذاب شامل حال ميتي مي شودكه در زمان حيات خويش، وصيت به نوحه خواني كرده باشد و يا اطرافيان خود را از اين كار، منع نكرده باشد با توجه به اينكه مي دانسته كه مردم بر حسب عادت، چنين اعمالي انجام مي دهند. به همين خاطر عبدالله بن مبارك فرمود: اگر كسي در زمان حيات، از نوحه خواني منع كند، ولي بعد از وفاتش چنين كنند گناهكار نمي شود. و نزد اين گروه، عذاب در اينجا بمعني عقاب و پاداش است.
2- يعني ميت با شنيدن گريه اطرافيانش ، اندوهگين و ناراحت مي شود و دلش به حال آنها مي سوزد. و اين حالت در حيات برزخي اتفاق مي افتد نه روز قيامت. و اين ، مذهب ابن جرير طبري و تعدادي ديگر است.
آنها مي گويند: منظور اين نيست كه خداوند با گريه اطرافيان، ميت را كيفر مي دهد. زيرا عذاب، عام تر از عقاب است. چنانچه در حديث آمده است كه «السفر قطعه من العذاب» يعني سفر پاره اي از عذاب است. و اين عذاب در واقع مجازاتي بر گناه نيست ،‌بلكه تحمل نوعي سختي و دشواري است.
اين نظريه را حديث شماره 5 و 6 كه در آن كلمه «در قبرش» آمده است، تاييد مي‏نمايد. و من مدت مديدي به اين نظريه تمايل داشتم. سرانجام ضعف آن برايم آشكار گرديد. زيرا اين نظريه با حديث هفتم كه در آن كلمه عذاب در روز قيامت، قيد شده است، تعارض دارد. بديهي است كه تاويل اين مطلب، بر اساس نظريه بالا ممكن نيست.
به همين خاطر ، مذهب جمهور، نزد ما ترجيح دارد. و ميت اين عذاب را هم در حيات برزخي و هم در حيات آخرت خواهد ديد.
8- نعمان بن بشير مي گويد: 
«أُغْمِيَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ فَجَعَلَتْ أُخْتُهُ عَمْرَةُ تَبْكِي وَا جَبَلاَهْ وَا كَذَا وَا كَذَا تُعَدِّدُ عَلَيْهِ فَقَالَ حِينَ أَفَاقَ مَا قُلْتِ شَيْئًا إِلاَّ قِيلَ لِي آنْتَ كَذَلِكَ؟! فَلَمَّا مَاتَ لَمْ تَبْكِ عَلَيْهِ».
ترجمه: عبدالله بن رواحه بيهوش شد، خواهرش؛عمره؛ شروع به گريه (نوحه خواندن) كرد  مي گفت: اي كوه من! اي فلان من ! وقتي برادرش به هوش آمد، گفت: هر چه شما مي گفتيد،‌(فرشتگان) به من مي گفتند: تو چنين هستي! تو چنان هستي! راوي مي گويد: وقتي عبدالله فوت كرد، خواهرش برايش گريه نكرد.
ب و ج – زدن به سر و صورت و چاك كردن سينه: رسول الله (ص)  مي فرمايد:
«لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ وَشَقَّ الْجُيُوبَ وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ».(9) 
ترجمه: هر كس كه بر سر و صورت خود بزند و گريبانش را پاره كند و رفتار جاهليت از خود، نشان دهد از ما (مسلمانان) نيست.
د – كندن موها
ابو برده فرزند ابوموسي مي گويد: 
«وَجِعَ أَبُو مُوسَى وَجَعًا شَدِيدًا فَغُشِيَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ فِي حَجْرِ امْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَرُدَّ عَلَيْهَا شَيْئًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّنْ بَ