َ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏چنين كساني جايگاهشان دوزخ است به سبب كارهائي كه مي‌كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« اُوْلئِكَ » : جمله ( أُوْلئِكَ مَأْواهُمْ ) خبر ( إِنَّ ) در آيه قبلي است .‏
 
آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان كساني كه ايمان مي‌آورند و كارهاي شايسته مي‌كنند ، پروردگارشان آنان را به سبب ايمان ( راستين و كارهاي خداپسند ) رهنمودشان مي‌نمايد ( و در دنيا بر ايمان ، استوار و ثابت ‌قدمشان مي‌دارد ، و در آخرت به بهشت نائلشان مي‌فرمايد كه ) جويبارها در زير ( كاخهاي ) ايشان در بهشت خوش و پرناز و نعمت روان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِإِيمَانِهِمْ » : به سبب داشتن ايمان صحيح و درستي كه دارند . « جَنَّاتِ النَّعِيمِ » : بهشت پرناز و نعمت . جاي لذّت و شادخواري و خوشگذراني .‏
 
آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در بهشت دعاي مؤمنان : پروردگارا ! تو منزّهي ( از آنچه كافران در دنيا مي‌گفتند ) و سلام آنان در آن ( خطاب به همديگر ) درودتان باد ( اي فرمانبرداران يزدان سبحان )  ! و ختم دعا و گفتارشان : شكر و سپاس پروردگار جهانيان را سزا است ،  ( كه ايمان را نصيب ما كرد و از ما خوشنود گرديد ) مي‌باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« دَعْوَاهُمْ » : دعاي ايشان در مناجات پروردگارشان . « ءَاخِرُ دَعْوَاهُمْ » : پايان دعايشان . « أَنْ » : از حروف مشبّهة بالفعل و مخفّفه از مثقّله است .‏
 
آيه  122
‏متن آيه : ‏
‏ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُواْ نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي بنياسرائيل ! به ياد آوريد نعمتي را كه بر شما ارزاني داشتم ( بدان گاه كه شما را از زير ستم فرعون رهائي بخشيدم و او را در آب غرق نمودم ، و ترنجبين و بلدرچين به شما دادم و پيغمبران زيادي را در ميانتان برانگيختم و براي دورهاي از زمان ، بزرگي بهره شما نمودم ) و شما را بر جهانيان برتري بخشيدم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَضَّلْتُكُمْ » : برتريتان بخشيدم . « الْعَالَمِينَ » : جهانيان . مراد مردمان آن دوره از زمان است .‏
 
آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُم بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر خداوند در رساندن شرّها و بلاهائي شتاب ورزد كه مردمان ( در حالت خشم و غضب و يا حماقت و جهالت ) در طلب آنها شتاب مي‌نمايند ، همچنان كه ( برابر سرشت انساني خود ) در فراچنگ آوردن خيرها و نعمتها شتاب مي‌ورزند ، عمر ( همگي انسانها به پايان مي‌رسد و اثري از ) آنان باقي نمي‌ماند ( و اختيار كه پايه تكليف و وجه امتياز انسان از حيوان است ، از ميان مي‌رود ، و اطاعت جنبه اضطراري پيدا مي‌كند ) . امّا ما افرادي را كه معتقد به ملاقات ما ( در قيامت ) نيستند ، به حال خود رها مي‌سازيم ( و در مجازاتشان عجله نمي‌كنيم و بلكه در دنيا بديشان مهلت مي‌دهيم ) تا در سركشي و نافرماني خود ( بلولند و ) سرگردان شوند ( و حق را از باطل ، و راه را از چاه باز نشناسند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَوْ يُعَجِّلُ اللهُ لِلنَّاسِ . . . » : مفهوم آيه سه چيز مي‌تواند باشد : 1 - افراد بي‌ايمان تمسخركنان به پيغمبران يا به داعيان الي الله گفته و مي‌گويند : اگر راست مي‌گوئيد كه در برابر گناه ، عذاب و عقابي وجود دارد ، از خدا بخواهيد هم اينك آن را به ما برساند ! ! انسان شتابگر است و با شتاب خواستار بدي و خوبي است . و . . .  ( نگا : اعراف / 70 ، انفال / 32 ، رعد / 6 ، عنكبوت / 53 و 54 ، اسراء / 11 ، انبياء / 37 ) . 2 - انسانها اعم از باايمان و بي‌ايمان ، با انجام گناهان كه موجب عذابند ، انگار در نزول عقاب از سوي خدا شتاب دارند ، و اگر خدا در مقابل گناهان فوراً بزهكاران را نابود مي‌كرد ، كسي برجاي نمي‌ماند . و . . .  ( نگا : نحل / 61 ، فاطر / 45 ) . 3 - اگر خدا به سخن مردم گوش فرا دهد و دعاي ايشان را كه در حالت يأس و نااميدي ، عليه خود و خويشان خود مي‌كنند ، و يا در حالت خشم عليه ديگران و به ويژه دشمنان خويش مي‌نمايند ، هرچه زودتر بپذيرد و برآورده كند ، كسي برجاي نمي‌ماند . و . . .  ( نگا : تفسيرالمنار ، جلد11 ، صفحه‌311 ) .‏
 
آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا مَسَّ الإِنسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنبِهِ أَوْ قَاعِداً أَوْ قَآئِماً فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَّسَّهُ كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه به انسان ناراحتي و بلائي مي‌رسد ( كه نه خود و نه ديگران نمي‌توانند آن را دفع و چاره كنند ) ، چه بر پهلو خوابيده ، و چه نشسته ، و چه ايستاده باشد ( براي رفع مشكل ) ما را به كمك مي‌خواند . امّا هنگامي كه ناراحتي و بلائي را ( كه در مقابل آن درمانده بود ) از او به دور داشتيم ، آن چنان راه ( سابق ) خود را در پيش مي‌گيرد ( و خداي را باز هم فراموش مي‌كند ) كه انگار ما را براي دفع محنتي كه بدو رسيده است به فرياد نخوانده است ( و اصلاً ضرر و زياني متوجّه او نبوده و بلائي بدو دست نداده است . آري ! هميشه ) اين چنين اعمال اسرافگران در نظرشان آراسته شده است ( و تكرار گناه از قباحت آن كاسته است ، و اهريمن نابه كار باطل را براي آنان حق جلوه داده است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَسَّ » : دست داد . اصابت كرد و رسيد . « الضُّرُّ » : بلا و محنت . زيان مالي يا جاني . « لِجَنبِهِ » : بر پهلوي خود . حرف ( ل ) به معني ( عَلي ) است ، و ( لِجَنبِهِ ) حال ضمير فاعلي مستتر در فعل ( دَعَانَا ) است . « قَاعِداً » : نشسته . حال است و عطف بر ( لِجَنبِهِ ) است .‏
 
آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ كَذَلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما گروهها ( و نسلهاي زيادي ) را هلاك كرده‌ايم كه پيش از شما بوده‌اند ، بدان گاه كه ستم كرده‌اند ( و راه گناه سپرده‌اند ) و پيغمبرانشان براي آنان دلائل روشن و معجزات آشكاري آورده‌اند و ارائه نموده‌اند ، ولي آنان جزو كساني نبوده‌اند كه ايمان بياورند ( و سخنان پيغمبران را بشنوند و به دنبال ايشان روند . آري در گذشته و حال و آينده ) اين چنين گروه بزهكاران را سزا مي‌دهيم .  ( پس خويشتن را بپائيد و نافرماني ننمائيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْقُرُونَ » : جمع قرن ، مردمان يك عصر و زمان . نسلها .  ( نگا : انعام / 6 ، مؤمنون / 42 ) . « وَ 