لهي ) و حقّگراي ( بيزار از باطل و كناره‌گير از بديها ) و او از زمره مشركان ( چون شما ) نبوده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أُمَّةً » : قُدوه . پيشوا . از ماده ( أَمَّهُ ) به معني ( قَصَدَهُ ) يا ( إِقْتَدي بِهِ ) است . فُعْلَة به معني اسم مفعول است . مانند : نُخْبَة ، رُحْلَة ، دُخْلَة . به معني : مُنْتَخَب ، مَرْحُولٌ إِلَيْهِ ، مَدْخُولٌ . . . در صورت دوم ، معني آيه چنين مي‌شود : ابراهيم يك ملّت بود . چرا كه شعاع شخصيّت ابراهيم آن اندازه افزايش داشت كه از يك فرد و دو فرد و يك گروه فراتر و معادل يك ملّت بود ، و در خود كمالات و فضائلي را گرد آورده بود كه اگر بر جماعت زيادي تقسيم مي‌گرديد ، به يكايك ايشان مي‌رسيد . يا اين كه از آنجا كه ابراهيم سرچشمه پيدايش امتي موحّد و يكتاپرست بوده به همين سبب نام امّت بر او گذارده شده است . « قَانِتاً » : مطيع و مداوم بر طاعت و عبادت خدا ( نگا : بقره‌ / 116 و 238 ، آل‌عمران‌ / 17 ، زمر / 9 ) . « حَنيفاً » : حقّگرا . مخلص فرمان خدا ( نگا : بقره‌ / 135 ، آل‌عمران‌ / 67 و 95 . . .  ) .‏
 
سوره نحل آيه  121
‏متن آيه : ‏
‏ شَاكِراً لِّأَنْعُمِهِ اجْتَبَاهُ وَهَدَاهُ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏او سپاسگزار نعمتهاي خدا بود ،  ( و به خاطر اين خصال حميده ، خدا براي حمل رسالت ) او را برگزيد و به راه راست ( منتهي به بهشت جاويدان و نعمت سرمدي يزدان ) رهنمودش گردانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شَاكِراً » : خبر چهارم ( كانَ ) است . « إِجْتَبَاهُ » : او را براي رسالت آسماني برگزيد و وي را به دوستي گرفت ( نگا : نساء / 125 ) .‏
 
سوره نحل آيه  122
‏متن آيه : ‏
‏ وَآتَيْنَاهُ فِي الْدُّنْيَا حَسَنَةً وَإِنَّهُ فِي الآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در دنيا نيكي بهره او كرديم و در آخرت هم از زمره شايستگان ( نَيل به رضوان رحمان و ورود به بهشت جاويدان ، يعني نعمت فراوان و بي‌پايان ) خواهد بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَاتَيْناهُ فَِي الدُّنْيَا حَسَنَةً » : مراد محبّت مردمان جميع اديان در حق ابراهيم ، و تولّد انبياء فراوان از نسل او ، و ذكر جميل وي بر سر زبانها براي هميشه است ( نگا : شعراء / 84 ، صافّات‌ / 108 و 109 ) .‏
 
سوره نحل آيه  123
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفاً وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس ( قرنها بعد از ابراهيم ، تو را به پيغمبري برگزيديم ) و به تو وحي كرديم كه از آئين ابراهيم پيروي كن كه حقگرا ( و دور از انحراف ) بود و از زمره مشركان نبود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِلَّةَ » : دين . آئين .‏
 
سوره نحل آيه  124
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُواْ فِيهِ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( بزرگداشت روز جمعه در اسلام ، و عادي شمردن روز شنبه در آن ، مخالف با برنامه ابراهيم نيست ، همان گونه كه يهوديان ادّعاء مي‌كنند ) . بلكه ( ترك كار ، و تحريم شكار ، و پرداختن به عبادت ويژه در ) روز شنبه ( جزو شريعت ابراهيم نبوده و تنها جنبه تنبيه و كيفر يهوديان را داشته است و فقط بر يهوديان يعني ) بر كساني واجب گشته است كه درباره آن اختلاف ورزيده‌اند ( و بعضي آن را پذيرفته و برخي نسبت بدان بي‌اعتنائي كرده‌اند ) و بي‌گمان خداوند ميان آنان درباره آنچه در آن اختلاف ورزيده‌اند ، روز قيامت داوري خواهد كرد ( و هر يك را به جزا و سزاي خود خواهد رساند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« السَّبْتُ » :  ( نگا : بقره‌ / 65 ، نساء / 47 و 154 ) . « أَلَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ » : مراد خود يهوديها است ( نگا : اعراف‌ / 163 ) .‏
 
سوره نحل آيه  125
‏متن آيه : ‏
‏ ادْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي پيغمبر ! ) مردمان را با سخنان استوار و بجا و اندرزهاي نيكو و زيبا به راه پروردگارت فراخوان ، و با ايشان به شيوه هرچه نيكوتر و بهتر گفتگو كن‌ ؛ چرا كه ( بر تو تبليغ رسالت الهي است با سخنان حكيمانه و مستدلاّنه و آگاهانه ، و به گونه بس زيبا و گيرا و پيدا ، و بر ما هدايت و ضلال و حساب و كتاب و سزا و جزا است . ) بي‌گمان پروردگارت آگاه‌تر ( از همگان ) به حال كساني است كه از راه او منحرف و گمراه مي‌شوند و يا اين كه رهنمود و راهياب مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْحِكْمَةِ » : سخنان استوار و بجا . « الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ » : اندرز نيكو و زيبائي كه دلچسب و گيرا و قانع‌كننده بوده و در آن ترهيب و تشويق و بيم و اميد باشد . « جَادِلْهُمْ » : با مردمان مناظره و مباحثه و گفت و شنود كن . « بِالَّتِي‌ » : به طريقه و شيوه‌اي كه . واژه ( أَلَّتِي ) صفت موصوف محذوفي چون ( الطَّريقَة ، الْمُجَادِلَةِ ) است .‏
 
سوره نحل آيه  126
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّابِرينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي مسلمانان ! ) هرگاه خواستيد مجازات كنيد ( كساني را كه به حقوق شما تعدّي و تجاوز كرده‌اند ) ، تنها بدان اندازه مجازات كنيد و كيفر دهيد كه درباره شما روا شده است ( و از حدّ آن فراتر نرويد و برمگذريد ) و اگر شكيبائي پيشه ساختيد ( و به خاطر خدا مجازات نكرديد و كيفر نداديد ) حتماً شكيبائي براي شكيبايان ( حق‌پرستي چون شما كه از دل فرمان نمي‌بريد و به راهنمائي يزدان گوش فرا مي‌داريد ، در دنيا و آخرت ) بهترخواهد بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَاقَبْتُمْ » : شكنجه داديد . كيفر رسانديد . مراد اين است كه اگر خواستيد متجاوز را گوشمالي دهيد و عقاب برسانيد ( نگا : بقره‌ / 194 ) .‏
 
سوره نحل آيه  127
‏متن آيه : ‏
‏ وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلاَّ بِاللّهِ وَلاَ تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلاَ تَكُ فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( اي پيغمبر ! تو نيز در برابر مصائب و صحنه‌هاي جانسوزي كه در راه تبليغ رسالت آسماني خواهي ديد ) شكيبائي كن و شكيبائي تو ( و هركس ديگري ) جز در پرتو ( لطف رحمان و به ياري و ) توفيق يزدان ميسّر نيست .  ( اگر كافران ايمان نياوردند ، ) بر آنان اندوهگين مشو و در برابر مكر و نيرنگي كه مي‌ورزند ( و توطئه‌هائي كه به راه مي‌اندازند ) ناراحت و نگران مباش ( و خويشتن را در پناه خدا دار ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا صَبْرُكَ إِلاّ بِاللهِ » : شكيبائي تو جز با معونت و توفيق يزدان ميسّر نيست . « لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ » : بر آنان اندوهگين مباش . غم ايشان را مخور .‏
 
سوره نحل آيه  128
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَواْ وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان خدا ( مرحمت و معونت و حفاظت و رعايت همه جانبه‌اش 