 که می‌خواهد بخواند باید با تمام شرایط و اوصاف در دل اراده کند و تکبیر گوید» (روضة الطالبین، 1/224).
1.بخاری و مسلم (الارواء، 22).رسول‌الله ص نماز را با «ألله أکبر» آغاز می‌نمود[1]. چنانکه به کسی که نماز را درست نمی‌خواند (مسییء الصلاة) فرمود: «إنّه لاتتمّ صلاة لاحدٍ من النّاس حتّی یتوضّا، فیضع الوضوء مواضعه، ثمّ یقول : الله أکبر»[2]. (نماز هیچ‌کس، کامل نیست مگر اینکه به طور کامل وضو بگیرد و الله اکبر بگوید).
و نیز فرموده‌اند: «مفتاح الصّلاة الطّهور، و تحریمها التّکبیر، و تحلیلها التّسلیم»[3]. (کلید نماز، طهارت است و تکبیر، به منزله احرام (راه ورود به نماز) و سلام، راه خروج آن است).
رسول‌الله ص با صدای بلند، تکبیر می‌گفت تا همه، صدایش را بشنوند[4]. و گاهی که مریض می‌شد و نمی‌توانست با صدای بلند تکبیر بگوید، ابوبکر رضی الله عنه، تکبیر او را به مردم می‌رساند[5].
رسول‌الله ص می‌فرمودند: «إذا قال الإمام، ألله أکبر؛ فقولوا : ألله أکبر»[6] (هنگامی که امام تکبیر گفت، شما نیز تکبیر بگویید.

--------------------------------------
1.مسلم و ابن ماجه. این حدیث، اشاره به این مطلب دارد که رسول‌الله ص بر همان نیت قلبی اکتفا می‌نمود و با زبان نمی‌گفت «نویت ان اصلی ...» آن‌گونه که امروزه رواج دارد، بلکه این به اتفاق علماء بدعت است که بعضی آن را بدعت حسنه می‌نامند ولی نزد ما هر نوع بدعت در امر عبادت به دلیل عموم قول پیامبر ص که فرمودند: «کل بدعة ضلالة فی النار» ضلالت و گمراهی به شمار می‌آید.
2.طبرانی با سند صحیح.
3.ابوداود، ترمذی و حاکم با تصحیح حاکم و تأیید ذهبی (الارواء، 301). حدیث بیانگر این مطلب است که دروازه مسدود نماز فقط با طهارت باز می‌شود و دخول در حریم آن فقط با تکبیر و خروج از آن نیز فقط با سلام باید انجام گیرد.
4.احمد و حاکم. به تصحیح حاکم و تأیید ذهبی.
5.مسلم و نسائی.
6.به روایت احمد و بیهقی با سند صحیح.رسول‌الله ص، دست‌هایش را همزمان[1] با تکبیر و گاهی بعد از آن و گاهی نیز قبل از تکبیر، بلند می‌نمود[2].
هنگامی که دست‌هایش را بالا می‌برد، انگشتانش را پهن و کشیده می‌گذاشت (آنها را نه زیاد باز می‌کرد و نه به یکدیگر می‌چسباند[3]) گاهی دست‌هایش را تا برابر شانه‌ها و گاهی تا نرمه گوش‌ها بالا می‌برد[4].

--------------------------------------
1.بخاری و نسائی و حاکم با تصحیح حاکم و تأیید ذهبی.
2.بخاری و ابوداود.
3.ابوداود و ابن خزیمه.
4.بخاری و ابوداود.رسول‌الله ص هنگام خواندن نماز، دست راست خود را بر پشت دست چپ می‌گذاشت[1]. و در این مورد فرموده‌اند: «إنّا معشر الأنبیاء أمرنا بتعجیل فطرنا و تأخیر سحورنا و أن نضع أیماننا علی شمائلنا فی الصّلاة»[2] (به ما گروه پیامبران دستور داده شده است که در خوردن افطار، تعجیل نموده و در خوردن سحر تأخیر نماییم و در نماز، دست راست خود را بر روی دست چپ بگذاریم).
روزی، رسول‌الله ص از کنار مردی گذشت که در نماز، دست‌چپ خود را برروی دست راستش نهاده بود. رسول‌الله ص دست ‌راست او را بیرون ‌آورد و برروی دست چپش قرار داد[3].

--------------------------------------
1.مسلم و ابوداود (الارواء، 352).
2.ابن حبان به سند صحیح.
3.احمد و ابوداود با سند صحیح.رسول‌الله ص دست راست خود را طوری بر پشت دست چپ، می‌نهاد که هم پشت کف دست و هم مچ و هم ساعد او را در برمی‌گرفت[1].
به اصحاب، نیز دستور داد که این‌گونه عمل کنند[2] و گاهی با دست راست، ساعد دست چپ را به صورت قبضه می‌گرفت[3].
(و در روایتی آمده است) «رسول‌الله ص دست‌ها را روی سینه می‌بست»[4]. و از اختصار، یعنی گذاشتن دست بر کمر، هنگام خواندن نماز، نهی فرمود[5].

--------------------------------------
1.ابوداود و ابن خزیمه و نسائی با سند صحیح.
2.مالک و بخاری.
3.نسائی و دارقطنی با سند صحیح. هر یک از قبض و بسط، جداگانه سنت است، و اینکه برخی از متأخرین احناف گفته‌اند: قبض و بسط را با هم به صورت تلفیق عمل کنند چنانکه در حاشیه ابن عابدین آمده است، (1/454) که انگشت کوچک و شصت را حلقه کرده و سه انگشت وسط را بسط می‌کنند، بدعت می‌باشد.
4.ابوداود و ابن خزیمه با لفظ و مؤطا با معنی و ترمذی یکی از سندهای این حدیث را حسن دانسته است. برای تفصیل بیشتر به کتاب «احکام الجنائز» مراجعه شود.
5.بخاری و مسلم (الارواء، 374).رسول‌الله ص هنگام خواندن نماز، سرش را پایین می‌انداخت و به محل سجده، نظر می‌کرد[1].
و زمانی که وارد خانه کعبه شد تا وقتی که از آن بیرون آمد، فقط به محل سجده‌اش می‌نگریست[2].
همچنین فرمود: «لاینبغی أن یکون فی البیت شییء یشغل المصلْی»[3] (شایسته نیست که در منزل ما (یا محل ادای نماز) چیزی وجود داشته باشد که توجه نمازگزار را به خود جلب کند).
و از نگاه کردن به سوی آسمان، در حال نماز، نهی می‌کرد. چنانکه در این مورد آمده است: «لینتهینّ أقوام یرفعون أبصارهم إلی السّماء فی الصّلاة؛ أو لاترجع إلیهم (و فی روایة: أو لتخطفنّ أبصارهم)»[4] (آنهایی که هنگام نماز خواندن، سوی آسمان نگاه می‌کنند، دست از این عمل خود بردارند زیرا بیم آن می‌رود که روشنی چشم‌هایشان به آنها برنگردد، و در روایتی آمده که روشنایی چشم‌هایشان ربوده خواهد شد).
در حدیث دیگری می‌فرماید: «هنگام خواندن نماز، به اطراف خود نگاه نکنید، زیرا هنگام نماز، خداوند، چهره‌اش را به سوی چهره بنده می‌نماید. تا زمانی که بنده چهره‌اش را برنگردانیده است»[5].
همچنین در مورد التفات فرمودند: «إختلاس یختلسه الشّیطان من صلاة العبد»[6] (التفات یعنی به هر سو نگریستن، نوعی دزدی شیطان از نماز بنده است).
و نیز فرموده: خداوند، هنگام نماز، به بنده‌اش می‌نگرد. مگر اینکه بنده، چهره‌اش را به سوی دیگر برگرداند[7].
و از سه عمل، در حین خواندن نماز، نهی فرموده‌اند:
1.سجده‌‌ای که به سان نوک زدن خروس باشد.
2.گذاشتن نشیمنگاه، بر روی زمین و نصب پاها به سان سگ.
3.و به هر سو نظر کردن، مانند روباه[8].
و همچنین می‌فرمود: «صلّ صلاة مودّع کأنّک تراه، فإن کنت لاتراه فإنّه یراک»[9] (هر نماز خود را طوری بخوانید که گویا آخرین نماز شماست و خدا را می‌بینید و اگر شما او را نمی‌بینید، یقین کنید که او شما را می‌بیند).
و نیز فرموده: «ما من امریء تحضره صلاة مکتوبة، فیحسن وضوءها و خشوعها و رکوعها؛ إلاّ کانت کفّارة لّما قبلها من الذّنوب؛ مالم یؤت کبیرة، و ذلک الدّهر کلّه»[10] (هر کسی که فرارسیدن نماز فرض، وضو، خشوع و رکوعش را خوب انجام دهد، نمازش باعث کفاره گناهان گذشته‌اش خواهد شد، مگر اینکه گناه کبیره‌ای مرتکب شده باشد. و این حکم، برای همیشه جاری است).
یک بار، رسول‌الله ص در لباسی که دارای نقش و نگار بود نماز می‌خواند، سپس چشمش به نقوش آن افتاد، پس از اتمام نماز، فرمود: این لباس را به ابوجهم بدهید و شال او را برای من بیاورید، زیرا نزدیک بود نقش‌هایش، در نماز، توجه مرا به خود جلب کند[11].
عایشه رضی الله عنها پرده‌ای را روی طاقچه آویزان کرده بود و زمانی که رسول‌الله ص به نماز می‌ایستاد، آن پرده 