  بر  مردم  در  روز عيد  آن  را  يك  عمل  شرعي  قرار  داده  و  مشروع‌ كرده  است‌،  همانگونه  كه پيامبر  صلي الله عليه و سلم   گفت‌:  ايام  عيد  روزهاي  خوردن  و  نوشيدن  و  ذكر و  ياد  خدا  است  " إنما هي أيام أكل وشرب وذكر الله تعالي" .

چه  حيواني  براي  قرباني‌كردن  درست است‌؟
 قرباني  تنها  ازسه  حيوان  شتر  وگاو  وگوسفند  درست  و  جايزاست  و  از  غير  اين  سه  حيوان  كفايت  نمي‌كند  خداوند  مي‌فرمايد: " ليذكروا اسم الله على ما رزقهم من بهيمة الانعام     حج  ٣٤  [براي  هر  امتي  قربانگاهي  قرار  داده‌ايم  تا  نام  خدا  را  به  هنگام  قرباني  بر  ذبح  چهارپايان  يادكنندكه  ما  آنها  را  بدانان  بخشيده‌ايم  و  روزي  كرده‌ايم‌...]".                                               
گوسفندي‌ كه  شش  ماه  و  بزي‌كه  يك  سال  و گاو  و گوساله‌اي ‌كه  دو  سال  و  شتري  كه  پنج  سال  داشته  باشد،  خواه  مذكر  يا  مونث  براي  قرباني‌ كفايت  مي‌كنند.
1-  احمد  و  ترمذي  از  ابوهريره  روايت‌كرده‌اند  كه‌گفت‌:  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم    شنيدم‌ كه  مي‌گفت‌:" نعمت الاضحية الجذع   من الضأن [چه  نيكو  قرباني  است‌،‌گوسفندي‌كه  بنزد  حنفيه  شش  ماه  و بنزد  شافعيه  يك  سال‌كامل  داشته  باشد]".
٢-‌عقبه  بن  عامرگويد:‌ گفتم  يا  رسول  الله ‌گوسفندي  (‌جذعي‌)  به  من  رسيده  است  گفت‌:  آن  را  قرباني‌كن‌.  بروايت  بخاري  و  مسلم‌.
٣-  بروايت  مسلم  از  جابر آمده  است‌كه  پيامبر صلي الله عليه و سلم   گفت‌:" لا تذبحوا إلا مسنة، فإن تعسر عليكم فاذبحوا جدعة من الضأن    [براي  قرباني  ذبح  مكنيد  و  سر  مبريد  مگر  “‌مسنه“  را  و  اگر  پيداكردن  آن  برايتان  دشوار  بود  “‌جذعه‌“ گوسفند  را  قرباني‌كنيد]".  
“‌مسنه‌”  يعني  بزرگ  سال  از شتر كه  پنج  سال  داشته  باشد  و از گاو  گوساله ‌كه  دو  سال  داشته  باشد  و  از  بزكه  يك  سال  و  ازگوسفندكه  بنا  به  اختلاف  پيشوايان  فقهي شش  ماه  تا  يك  سال  داشته  باشد.  “‌مسنه‌“  را  "‌ثنيه‌“  نيز  مي‌گويند. 

قرباني‌ كردن  حيوان  اخته  شده  
قرباني‌ كردن  حيوان  اخته  شده  اشكالي  ندارد.  احمد  از  ابورافع  روايت‌ كرده  است  كه  پيامبر صلي الله عليه و سلم   دو  قوچ  سياه  و  سفيد اخته  شده  را  قر‌باني‌ كرد  و  بعلاوه ‌گوشت  اخته  شده  نيكوتر  و  لذت  بخش‌تر  است‌.  

حيواناتي ‌كه  براي  قرباني  درست  نيستند 
يكي  از  شرايط  حيوان  قرباني‌،  خالي  بودن  آن  از  عيب  است‌،  پس  قرباني‌كردن  حيواني‌كه  داراي  عيب  ظاهري  باشد،‌كه  موجب  لاغر  شدنش‌گردد،  نه  عيب  كوچك‌،  جايز  نيست  مانند  عيوب  زير:
1-     حيوان  بيماري‌ كه  بيماريش  آشكار  باشد.
2-       حيوان  كوري  كه  كوريش  آشكار  باشد.
3-     ‌حيوان  لنگ‌كه  لنگي  آن  آشكار  باشد.  
4-‌حيواني‌كه  از  شدت  لاغري  مغزش  آسيب  ديده  باشد  و  ديگر  چاق  نشود.
كه  پيامبر صلي الله عليه و سلم    در  حديث  زير  بهر  چهار  عيب  آشكارا  اشاره ‌كرده  است‌:"  أربعة لا تجزئ في الاضاحي: العوراء البين عورها والمريضة البين مرضها والعرجاء البين ظلعها والعجفاء التي لا تنقي    [‌چهار  حيوان  براي  قرباني‌كفايت  نمي‌كنند:  حيواني‌كه  كوريش  و بيماريش  و  لنگيش  و  شدت  لاغريش‌ كه  مغزش  آسيب  ديده  و  چاق  نمي‌شود  آشكار  باشد  ]‌’‌’‌.
ترمذي  آن  را  روايت‌كرده  وگفته  صحيح  است‌.
٥-‌‌حيواني‌ كه ‌گوشش  بريده  شده  يا  شاخش  شكسته  باشد.  و  حيواناتي‌كه  داراي  عيوب  زير  هستند  همين  حكم  را  دارند:  حيواني‌كه  دندانهاي  بزرگ  او  افتاده  باشد  از  ريشه  وحيواني‌كه  پوسته  شاخش  شكسته  و  حيواني‌كه  چشمش  نمي‌بيند  و  حيواني  كه‌گيج  باشد  و  دور  خود  بگردد  و  نچرد  و  حيوان ‌گر كه ‌گري  آن  فراوان  باشد.  و  حيوان  گنگ  و بي‌دم  و آبستن  و حيواني  بدون‌ گوش  آفريده  شده  يا  نيمه‌گوشش  رفته  باشد  يا  نشيمنگاهش  “‌دواليه‌”‌اش  رفته  باشد.  اشكالي  ندارد  ولي  اصح  اقوال  شافعيه  اينست  كه  حيوان ‌كه  دواليه‌اش  و  پستانش  و  دمش  بريده  شده  باشد  چون  يك  قسمت  خوردني  را  از  دست  داده  است  كفايت  نمي‌كند.  امام  شافعي  گفته  است  در‌باره  دندانها  چيزي  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم   در  خاطر  نداريم‌كه  روايت  شده  باشد.

وقت  ذبح  و  سر  بريدن  قرباني  
شرط  قرباني  آنست‌كه  بعد  از  طلوع  خورشيد  رو‌ز  عيد  قربان  روزدهم  ذي‌الحجه  باشد  و  باندازه  اينكه  بتوان  نماز  عيد  را  خواند  از  طلوع  آفتاب ‌گذشته  باشد  و  بعد  از  گذشت  اين  مقدار  وقت  از  طلوع  خورشيد  روز  عيد،  در  هر  ساعت  از  ساعات  سه  رو‌زه  ايام  عيد  يعني  ايام  التشريق‌،  چه  درشب  وچه  در روز قرباني  صحيح  است  و با  پايان‌گرفتن  اين  سه  روز  وقت  قرباني  تمام  مي‌شود.
براء  بن  عازب‌ گويدكه  پيامبر صلي الله عليه و سلم   گفت‌:  اولين  چيزي‌كه  در  روز  عيد  بدان  شروع  مي‌كنيم  اينست‌كه  اول  نماز  بخوانيم  سپس  برگرديم  و  قرباني‌كنيم  و  هركس  چنين عمل‌كند  سنت  ما  را  دريافته  است  و  هركس  پيش  از  اين  وقت  ذبح كند  او  قرباني  نكرده  است  بلكه  حيواني  را  براي  خانواده  خود  سر  بريده  است  و  قرباني  نكرده  است‌.  ابوبرده  گفت‌:  پيامبر صلي الله عليه و سلم    روز  عيد  برايمان  خطبه  ايراد كرد  و‌ گفت‌: ‌“‌هركس چون  ما  نماز  بخواند  و  به  قبله  ما  روي  آورد  و  چون  ما  قرباني‌كند  و  عبادتش  برابرعبادت  ما  باشد  حيوان  قرباني  را  سر نبرد  تا  اينكه  نماز عقد  اقامه  مي‌شود“‌.  و  شيخين  از  پيامبر صلي الله عليه و سلم    روايت  كرده‌اند:  كه  هركس  پيش  از  وقت  نماز  عيد  قرباني،  كند  او  براي خانواده  خود  حيوان  سر  بريده  است‌،  و  هركس  بعد  از  نماز  عيد،  و خطبه‌هاي  عيد قرباني‌كند  قرباني  اوكامل  است  و  سنت  مسلمين  را  بجاي  آو‌رده  است. 

يك  قرباني  براي  يك  خانواده ‌كافي  است  
هرگاه  كسي  گوسفندي  يا  بزي  قرباني  كرد  براي  خودش  و  خانواده‌اش  كفايت  مي‌كند،  چون  اصحاب  براي  خود  و  خانواده‌شان  يك‌گوسفند  قرباني  مي‌كردند.  پس  قرباني  سنت ‌كفايه  است‌،  از  ابن  ماجه  و  بتصحيح  ترمذي  روايت  شده‌كه  ابوايوب  گفت‌:  “‌در  زمان  پيامبر صلي الله عليه و سلم    هركس  براي  خود  و  خانواده‌اش  يك‌گوسفند  را  قرباني  ميكرد،‌كه  هم  خود مي خوردند  و  هم  بديگران  مي‌دادند  تا  اينكه  مردم  مباهات‌كردند  و  بدين  شكل  امروزي  درآمد“‌.

مشاركت  در  قرباني  جايز  است
هرگاه  قرباني  شتر  وگاو  باشد  مشاركت  در  آن  براي  ديگران  جايز  است‌كه  گاو  يا  شتربراي  هفت  نفر كفايت  مي‌كند  اگرقصد  قرباني‌كردن  داشته  باشد،  يا  قصد  تقرب  به  الله  داشته  باشد.  
از  جابر  نقل  شده‌ كه‌گفت‌:  ما  در  حديبيه  همراه  پيامبر صلي الله عليه و سلم    بوديم  و  شتر  و گاو  را  براي  هفت  نفر  قرباني  مي‌كرديم‌“‌.  بروايت  مسلم  و  ابوذر  و  ترمذي‌.

تقسيم  و  توزيع ‌گوشت  قرباني
سنت  است‌كه  قرباني‌كننده  خود  ازگوشت  قرباني 