 خویش  برد  وبسیاری  ازیاران  هم  او  را  همراهی  می‌كردند،  با  وجود  اینكه  حج  در  سال  ششم  هجری  واجب‌گردید.  اگر  وجوب  حج  برسبیل  فور‌بت  بود،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    آن  را  بتاخیرنمی‌انداخت‌.  امام  شافعی‌گوید:  ما  بدین  مطلب  استدلال  می‌كنیم‌كه‌:  حج  در  طول  زندگی  یكبار  واجب  است‌كه  ابتدای  زمان  انجام  آن‌،  زمان  بلوغ  و  انتهای  آن‌،  پیش  ازمرگ  است‌.  ابوحنیفه  و  مالك  واحمد  و  بعضی  از  یاران  شافعی  وابویوسف  می‌گویند،  وجوب  حج  فوری  است  یعنی  همینكه  بركسی  واجب  شد،  باید  هرچه  زودتر  اقدام  به  انجام  آن‌كند  و  تاخیر  موجب‌گناه  است‌.  زیرا  ابن  عباس‌گوید:  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" من أراد الحج فليعجل، فإنه قد يمرض المريض، وتضل الراحلة، وتكون الحاجة    [‌هركس  می‌خواهد  حج  بگزارد،  شتاب‌كند  زیرا  ممكن  است  بیماری  پیش  آید  یا  راحله  و  مركب‌گم  شود،  یا  فقرو  نیازپیش  آید]"‌.

دیگران  این  حدیث‌ها  را  حمل  بر  ندب  وسنت  بودن  تعجیل  درانجام  آن‌كرده‌اند  كه  مستحب  است‌.  مكلف  هر  وقت  توانائی  انجام  آن  را  داشت  زودتر  بدان  مبادرت  ورزد.شروط ‌وجوب  حج:

برای  وجوب  حج  باتفاق  فقها  شرایط  زبر  لازم  و  شرط  می‌باشد:
1-‌اسلام  ،  ٢-‌بلوغ  ،  ٣-‌عقل  ،  ٤-‌حریت  وآزادگی  ،  ٥-‌استطاعت  و توانائی‌.  تا  این  شرایط  دركسی  جمع  نباشد،  حج  براو  واجب  نمی‌گردد،  زیرا  اسلام  و  بلوغ  و  عقل  هر  سه  شرط  تكلیف  در  انجام  هریك  ازانواع  عبادات  می‌باشند.  چون  عبادات  برای  مسلمان  بالغ  عاقل  می‌باشد.  در  حدیث  نبوی  آمده  است‌،‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم  ‌گفت‌:" رفع القلم عن ثلاث، عن النائم حتى يستيقظ، وعن الصبي حتى يشب، وعن المعتوه حتى يعقل    [‌از سه‌ گروه  تكلیف  ساقط  است‌:  از كسی ‌كه  خواب  است  تا  اینكه  بیدارگردد.  از  كودك  تا  اینكه  بالغ‌ گردد.  از ناقص  العقل  تا  اینكه  عقل  به  وی  برگردد]‌".

حریت  وآزاد  بودن  -  یعنی  برده  نبودن  -‌شرط  وجوب  حج  است‌؛  چون  حج  عبادتی  است‌كه  مقتضی  صرف  وقت  و  زمان  زیادی  می‌باشد  و  استطاعت  و  توانائی  جسمی  و  مالی  نیز  شرط  آن  است‌،  در  حالیكه  عبد  و  برده‌،  مشغول  انجام  خدمات  اربابش  می‌باشد  و  استطاعت  مالی  ندارد  و  قرآن  به  شرط  بودن  استطاعت  و  توانائی‌،  تصریح  فرموده  است‌:  " ولله على الناس حج البيت من استطاع إليه سبيلا    [بر كسی‌ كه  استطاعت  دارد  واجب  است‌كه  خانه‌كعبه  را  زیارت‌كند]‌"‌.‌تحقق  استطاعت  به  چه  چیزی  است؟

استطاعت  و  توانائی ‌كه  شرط  وجوب  حج  است‌،  بگونه‌ای ‌كه  در  ذیل  می‌آید تحقق  می‌پذیرد:
1-‌مكلف  باید  تن  سالم  داشته  باشد،  اگركسی  بعلت  پیری  یا  زمین‌گیری  یا  بیماریی‌كه  امیدی  به  بهبودی  آن  نیست‌،  از  انجام  حج  عاجز  و  ناتوان‌گردید،  اگر  ثروتی  داشته  باشد،  باید  دیگری  به  جای  او  حج  بگزارد،‌كه  بعداً  ازآن  سخن  می‌رود. 

 2-‌راه  باید  امن  و  امان  باشد،  بگونه‌ای‌كه  حج‌گزار،  بر  جان  و  مال  خویش  ایمن  باشد.  اگركسی  خوف  ازدزدان  و  راهزنان  داشت  یا  ازشیوع  بیماری  “‌وبا“  نگران  بود،  یا  خوف  این  داشت‌كه  مالش  را  بر‌بایند  او  مستطیع  نیست  و  توانائی  انجام  حج  را  ندارد  . 

درباره  عوارض  و  مالیاتی  كه  از  حجاج  گرفته  می‌شود،  علما  اختلاف  دارند  كه  عذر  ساقط  كننده  حج  است‌،  یا عذر  ساقط‌كننده  وجوب  حج  نیست‌؟

امام  شافعی  و  دیگران  آن  را  عذری  ساقط‌كننده  حج  می‌دانند،  اگرچه  این  مالیات  و  عوارض  و  امثال  آن‌،  اندك  هم  باشد.  مالكیه‌گفته‌اند  وقتی  می‌تواند  عذر  بحساب  آید،‌كه  در  اخذ  آن  اجحاف  باشد  یا  تكرارگردد.

٣-‌٤-‌داشتن  توشه  و  وسیله  سواری  و  ایاب  و  ذهاب‌:  درباره  توشه  و  آذوقه  گفته‌اند:  باید  آنقدرداشته  باشدكه  برای  تندرستی  خود  و  نفقه  خانواده  و  افراد  تحت  تكلف  وی‌كافی  باشد  و  مازاد  بر  حوائج  اصلی  و  ضروری  او  باشد  ازقبیل  مسكن  و  لباس  و  وسیله  ایاب  و  ذهاب  و  وسیله‌كسب  وكار،  تا  اینكه  این  فریضه  را  انجام  می‌دهد  و  برمی‌گردد.

درباره  وسیله  سفرگفته‌اند:  باید  قادر  باشد  وسیله  ایاب  و  ذهاب  از  طریق  زمین  یا  دریا  یا  هوا  را  تامین‌كند.  البته  این  شرط  برای‌كسانی  است‌كه  از  نقاط  دور  بمكه  می‌روند  نه  برای‌كسانی‌كه  ساكن  مكه  می‌باشند  و  چون  برای‌كسانی‌كه  خیلی  نزدیك  هستند  تهیه  وسیله  ایاب  وذهاب  شرط  نیست  چون  بدون  وسیله  هم  می‌تواند  حج  را  بگزارد.  (‌نباید  لباس  وكالاهای  ضروری  و  لازم  و  خانه  و  ابزاركار  را  برای  حج  بفروشد،  بلكه  باید  هزینه  سفر  حج  مازاد  بر  اینها  باشد“‌.

در  بعضی  از  روایات  آمده  است‌كه‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    استطاعت  سبیل  را  به  توشه  و  وسایل  ایاب  و  ذهاب  تفسیركرده  است‌.  انس‌گوید:  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    سئوال  شدكه  معنی  سبیل  در  آیه  چه  است‌؟  فرمود:"  الزاد والراحلة  [توشه  و  هزینه  سفر  و  ایاب  و  ذهاب‌]‌"‌.  دارقطنی  آن  را  روایت  و  تصحیح‌كرده  است‌.  حافظ  ابن  حجرگفته  است  راجح  آنست‌كه  این  حدیث  مرسل  باشد،  ترمذی  هم  آن  را  ازقول  ابن  عمرنقل‌كرده  است  كه  در  اسناد  آن  ضعفی  هست‌.  عبدالحق  همه  طرق  روایت  این  حدیث  را  ضعیف  دانسته  و  ابن  المنذرگفته  است  این  حدیث  بطور  مسند  ثابت  نشده  است.  
پس  صحیح  آنست‌ كه  مرسل  باشد.

علی  بن  ابی‌طالب‌گوید:  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:" من ملك زادا وراحلة تبلغه إلى بيت الله ولم يحج، فلا عليه أن يموت إن شاء يهوديا، وإن شاء نصرانيا     [هركس  هزینه  و  توشه  و  وسیله  ایاب  و  ذهاب  داشته  باشد  و  به  حج  نرود،  فرق  نمی‌كند،  می‌خواهد  چون  یهودی  بمیرد  یا  چون  نصرانی‌]"‌.  زیرا  خداوندگوید:" ولله على الناس حج البيت من استطاع إليه سبيلا     بروایت  ترمذی  كه  در  اسناد  آن  “‌هلال‌“‌  بن  عبدالله  می‌باشد  كه  مجهول  است  و  حارث  است  كه  شعبی  و  دیگران  او  را،  دروغگو  دانسته‌اند.  این  احادیث  اگرچه  همه  ضعیف  هستند  ولی  اكثرعلما  برآنندكه  داشتن  توشه  و  هزینه ایاب  و  ذهاب‌،  برای‌كسانیكه  از  مكه  دور  هستند  شرط  وجوب  حج  می‌باشند.  پس  اگركسی  آنها  را  نداشته  باشد،  حج  بر  وی  واجب  نیست‌.  ابن  تیمیه‌گوید:  این  احادیث  از  طرق  نیكو  مسند  و  مرسل  و  موقوف  هستند  و  دلالت  دارند  بر  اینكه  وجود  توشه  و  وسیله  ایاب  و  ذهاب  مبنای  وجوب  حج  هستند،  با  اینكه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    می‌دانست‌كه  بسیاری  از  مردم  می‌توانستند  پیاده  هم  به  حج  بروند.  بعلاوه  خداوند  درباره  حج‌گفته‌: " من استطاع إليه سبيلا     یا  مقصود  قدرت  و  توانائی  معتبر  در  همه  عبادات  است  یا  چیزی  زاید  برآن‌.  اگر  مراد  اولی  باشد،  احتیاجی  به  این  قید  نبود، همانگونه‌كه  درنماز  و  روزه  ازاین  قید  سخنی  نرفته  است‌،  