ند ) از پيغمبران و راستروان ( و راستگوياني كه پيغمبران را تصديق كردند و بر راه آنان رفتند ) و شهيدان ( يعني آنان كه خود را در راه خدا فدا كردند ) و شايستگان ( يعني ساير بندگاني كه درون و بيرونشان به زيور طاعت و عبادت آراسته شد ) ، و آنان چه اندازه دوستان خوبي هستند !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ حَسُنَ أُوْلئِكَ رَفِيقاً » : آنان چه دوستان نيكو و خوبيند . واژه ( رَفِيقاً ) تمييز يا حال است ، و تقدير چنين است كه : مِن جِهَةِ كَوْنِهِمْ رُفَقَآءَ لِلْمُطِيعِينَ ؛ يا اين كه : حالَ كَوْنِهِمْ رُفَقَآءَ لِلْمُطِيعِينَ . علّت مفرد آمدن رفيق اين است كه در وزن ( فَعيل ) مفرد و غيرمفرد يكسان است . يا در باب تمييز به مفرد اكتفاء شده است ، و . . .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:6701.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:6702.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:6703.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:6704.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:6705.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:6706.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:6707.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:6708.txt"> آيه  8</a><a class="text" href="w:text:6709.txt"> آيه  9</a><a class="text" href="w:text:6710.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:6711.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:6712.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:6713.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:6714.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:6715.txt"> آيه  15</a><a class="text" href="w:text:6716.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:6717.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:6718.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:6719.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:6720.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:6721.txt">آيه  21</a></body></html> سوره ليل آيه  1

‏متن آيه :
‏ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏سوگند به شب در آن هنگام كه ( روي زمين را فرا مي‌گيرد ، و همه اشياء را با تاريكي خود ) مي‌پوشاند ( و مردمان و جانداران را به استراحت و سكون مي‌كشاند ) !‏

‏توضيحات : ‏
‏« يَغْشَيا‌ » : فرا مي‌گيرد و مي‌پوشاند .‏سوره ليل آيه  2

‏متن آيه :
‏ وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و به روز سوگند در آن هنگام كه جلوه‌گر و روشن مي‌گردد ( و ظلمت شب را مي‌راند و مردمان و جانداران را ديگر باره به جنبش و تلاش مي‌اندازد ) !‏

‏توضيحات : ‏
‏« تَجَلَّيا‌ » : روشن و آشكار گرديد . جلوه‌گر آمد .‏سوره ليل آيه  3

‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و به آن كه نر و ماده را مي‌آفريند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الذَّكَرَ وَ الأُنثَيا‌ » : نر و ماده انسانها و حيوانها و گياهها و همه اشياء مراد است ( نگا : رعد / 3 ، ذاريات‌ / 49 ، يس‌ / 36 ) .‏سوره ليل آيه  4

‏متن آيه :
‏ إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى ‏

‏ترجمه : ‏
‏سعي و تلاش شما جوراجور و گوناگون است ( و لذا جزا و سزاي شما هم متفاوت و مختلف خواهد بود ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« شَتَّيا‌ » : جمع شَتِيت ، پراكنده . مراد مختلف و متفاوت و از هم جدا است . دسته‌اي نيكوكار و پرهيزگار ، و گروهي بدكردار و ناپرهيزگار ، بعضي مؤمن و صادق ، و برخي كافر و فاسق ، و . . . تلاشهائي براي درم و شكم و لذائذ نفساني ، و تلاشهائي در راه خدمت به مردمان و رضاي يزدان و اجراي اوامر ربّاني . و . . . اين آيه بيانگر دو خطّ سير متمايز و جهت‌گيري متفاوت است و جواب قسم است .‏سوره ليل آيه  5

‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏كسي كه ( در راه خدا دارائي خود را ) بذل و بخشش كند ، و پرهيزگاري پيشه سازد ( و از آفريدگار خويش بهراسد ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« أَعْطَيا » : صرف كرد و داد . خرج و پخش كرد . « إتَّقَيا » : از خدا ترسيد . تقوا و پرهيزگاري پيشه كرد .‏سوره ليل آيه  6

‏متن آيه :
‏ وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و به پاداش خوب ( خدا در اين سرا ، و خوبتر خدا در آن سرا ) ايمان و باور داشته باشد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الْحُسْنَيا » : پاداش خوب خدا كه در اين جهان بهره مؤمنان مي‌گردد ( نگا : زمر / 10 ، نحل‌ / 30 ) و پاداش بهتر خدا كه در آن جهان نصيب مسلمانان مي‌شود ( نگا : آل‌عمران‌ / 148 ، يونس‌ / 26 ) . خير مطلقي كه خدا آن را خير مي‌داند . يعني آن كسي كه بذل و بخشش مي‌كند و پرهيزگاري پيشه مي‌سازد و به خوب و خوبي ايمان دارد ، و در يك كلام ، حسنات و سيّئات و فضيلت و رذيلت را همسان نمي‌شمارد ، و بالطبع به پاداش نيكيها و پادافره بديها معتقد است .  ( الْحُسْنَيا ) مي‌تواند صفت مشبّهه ، يا صفت تفضيلي باشد .‏سوره ليل آيه  7

‏متن آيه :
‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏( مشكلات و موانع را براي او آسان مي‌سازيم و در كار خير توفيقش مي‌دهيم و ) او را آماده رفاه و آسايش مي‌نمائيم .‏

‏توضيحات : ‏
‏« نُيَسِّرُهُ » : او را مهيّا و آماده مي‌سازيم . « الْيُسْرَيا » : رفاه و آسايش . ساده و آسان . آيه متضمّن دو معني است : الف - او را آماده براي زندگي خوش و آسوده آخرت مي‌سازيم ( نگا : نحل‌ / 97 ) . ب - او را آماده انجام كارهاي ساده و آساني مي‌سازيم كه پيشتر براي او مشكل و دشوار بود . يعني در پرتو گام نهادن به راه خدا مشكلات را برايش ساده و در انجام آنها توفيقش مي‌دهيم ( نگا : مائده‌ / 16 ، عنكبوت‌ / 69 ) . اصولاً ايمان به معاد و پاداش عظيم الهي ، مشكلات را در نظر انسان سهل و آسان جلوه‌گر مي‌سازد و نه تنها مال ، بلكه جان خود را در طبق اخلاص مي‌گذارد و از اين ايثارگري لذّت مي‌برد .‏سوره ليل آيه  8

‏متن آيه :
‏ وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى ‏

‏ترجمه :
‏و امّا كسي كه تنگ‌چشمي بكند ( و به بذل و بخشش دارائي در راه خدا دست نيازد ) و خود را بي‌نياز ( از خدا و توفيق و پاداش دنيوي و اخروي الهي ) بداند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« إسْتَغْنَيا » : خود را بي‌نياز دانست . مراد بي‌نياز از خدا ، و مدد و ياري دنيوي ، و اجر و پاداش اخروي يزدان جهان است ( نگا : عبس‌ / 5 ) .‏سوره ليل آيه  9

‏متن آيه : 
‏ وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و به پاداش خوب ( خدا در اين سرا ، و خوبتر خدا در آن سرا ) ايمان و باور نداشته باشد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الْحُسْنَيا » :  ( نگا : آيه ششم ) .‏آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّهِ وَكَفَى بِاللّهِ عَلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( منزلت بزرگي كه به مطيعان فرمان خدا و پيغمبر داده مي‌شود ) موهبتي از سوي خدا ( براي ايشان ) است و ( خداوند باخبر از اعمال بندگان است و پاداش ايشان را به بهترين وجه مي‌دهد ، و براي بندگاني كه راه طاعت او مي‌پويند و رضاي وي مي‌جويند ) كافي است كه خدا آگاه باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللهِ » : ذلِكَ مبتدا ، و فَضْل عطف بيان ، و مِنَ اللهِ خبر است . يا اين كه فَضْل خبر اوّل و مِنَ اللهِ خبر دوم است .‏
 
سوره ليل آيه  10

‏متن آيه :
‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏او را آماده براي سختي و مشقّت ( و زندگي بس مشكل و ناگوار دوزخ ) مي‌سازيم .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الْعُسْرَيا » : سختي و مشقّت . شدّت و محنت . خواري ناشي از عدم توفيق در اعمال صالحه ( نگا : الميزان ) . عذاب دوزخ .‏