اعاده ولایت محافظت از اموال درست و اهتمام به مصالح مردم جزو صلاحیت‌های قاضی است.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3.txt">شناسنامه</a><a class="text" href="w:text:4.txt">مقدمه مؤلف</a><a class="folder" href="w:html:5.xml">بخش اول : ویژگی‌های نهاد خانواده</a><a class="folder" href="w:html:36.xml">بخش دوم : مراحل تشکیل خانواده</a><a class="folder" href="w:html:103.xml">بخش سوم : حقوق عمومی و خصوصی اعضای خانواده</a><a class="folder" href="w:html:244.xml">بخش چهارم : فعالیت‌ها و مسئولیت‌های خانواده</a><a class="folder" href="w:html:293.xml">بخش پنجم : پایان زندگی زناشویی و پیامدهای آن</a></body></html>پايه‌هاي نهاد خانواده
ساختار خانواده شامل ساختار مادي و ساختار معنوي است. پايه‌ريزي خانه و منزل مسلمان و سالم از نظر مادي بدين صورت است كه خانه‌اي پوشيده و محافظت شده و امن و به دور از داد و فرياد است. منزل آنها به گونه‌اي است كه درون آن از بيرون براي نامحرمان قابل رؤيت نيست و پنجره‌هايش بلند و در شب‌ها مستور است.
از حرمت و حيثيت در آن هم‌چون گوهري گرانبها محافظت مي‌شود و اعضاي آن از آميختن و اختلاط مردان و زنان نامحرم پرهيز مي‌نمايند و كار روا و ناروا را در آن با هم قاطي نمي‌سازند و با بهره‌گيري از اخلاق و آداب ديني آن را از ناهنجاري‌ها مصون مي‌دارند. در آن صداي جيغ و داد، دشنام، ترانه‌هاي مبتذل و ساز، دهل، تار و عود نامشروع به گوش نمي‌رسد.
سرود و آوازشان آواي قرآن و اذان و زمزمه لبانشان گفتن سبحان الله، لا اله الا الله و الحمدالله و الله اكبر است. در روزها، شبها و شادماني با سر و صداي بلند و ناهنجار همسايگان خود را آزار نمي‌دهند و به هنگام مصيبت و عزا با داد و فرياد و فغان بر سر قضا و قدر فرياد نمي‌كشند و به حكم و اراده خداوند گردن مي‌نهند.
اگر دارا باشند دست دردمندان و نيازمندان را مي‌گيرند و در نهان به حد توان به آنان كمك مي‌كنند و چنانچه خود مستمند و نيازمند باشند، راه پاكي و قناعت را در پيش مي‌گيرند و دست نياز را به سوي كسي دراز نمي‌نمايند و به گونه‌اي رفتار مي‌كنند كه بي‌خبران آنان را ثروتمند مي‌شمارند و در شادماني و مصائب راه شكيبايي را در پيش مي‌گيرند. با آ‌رامش و متانت به مسئوليت‌هاي خويش عمل مي‌كنند و از رياكاري پرهيز مي‌نمايند و در بيان حق از كسي هراس به دل راه نمي‌دهند و از سرزنش سرزنشگران باكي ندارند و مدام خوش اخلاق و خوش برخورد مي‌باشند.
سخن گفتن‌شان به سكوت بيشتر شباهت دارد تا سر و صدا و چهره خويش را با نور قرآن و نماز در روز و شب هنگام روشنايي مي‌بخشند. به ناموس مردم چشم نمي‌دوزند و چشمان خود را از ديدن حرام فرو مي‌بندند؛ زيرا نگاه نامحرم را هم‌چون مار زهرآگين به شمار مي‌آورند و هيچ‌گاه بر خود نمي‌بالند و بر ديگران فخر نمي‌فروشند و از اسراف و ريخت و پاش در منزل، ماشين و ...، پرهيز مي‌كنند. چه دارا باشند و چه نادار نسبت به كسي حسادت نمي‌ورزند و به مال و ثروت ديگران چشم طمع نمي‌ورزند.
شرم و حيا از سيماي‌شان مشاهده مي‌شود و درخت ايمان و اخلاص در اعماق دل‌هايشان ريشه دوانيده و جز به نيكي زبان به سخن نمي‌گشايند و از پرگويي پرهيز مي‌كنند و تنها براي شكسته شدن حرمت دين خداوند است كه خشمگين مي‌شوند.
درب خانه‌هايشان بر روي بدكاران بسته است، به اذيت و آزار ديگران دست نمي‌زنند و در جهت زيان مردم گام برنمي‌دارند و تنها در راه رضايت خداوند قدم مي‌نهند و همراه با توضع و فروتني در مقابل خداوند به سوي نماز و جماعت و كار و خدمت گام برمي‌دارند و براي خير و رفاه خود و ديگران و كمك به جمعيت‌‌هاي خيريه، مستمندان، بناي مسجد، مدرسه و بيمارستان از هيچ تلاشي دريغ نمي‌ورزند تا در آنها عبادت خداوند و خدمت به خلق انجام بگيرد.
منازل مردم مسلمان در حد امكان لازم است فراخ و وسيع باشد و چنانچه خدمتكاري داشته باشند اطاق و مسكن مستقلي را براي او فراهم مي‌نمايند تا بيش از حد ضرورت با اهل منزل رفت و آمد نداشته باشد و تنها در حد ضرورت به اطاق و منزل آنها رفت و آمد نمايد.
خانواده مسلمان به تعهدات خود به موقع عمل مي‌كنند و تنها به صداقت زبان به سخن مي‌گشايند و امانت‌ها را به صاحبان امانت باز مي‌گردانند و حق هر صاحب حقي را به آنها مي دهند و به وعده‌ها و پيمان‌هايشان وفادار مي‌مانند و از زير بار تعهدات خويش شانه خالي نمي‌نمايند و بدون رضايت طرف مقابل قراردادي را فسخ نمي‌كنند. گشاده‌رو، گشاده‌دست، بزرگوار و بخشنده‌اند، به هيچ‌وجه اجازه نمي‌دهند به بيماري بخل و حسد مبتلا شوند و آنهايي هستند كه رسول خداص در بخش اول يكي از فرموده‌هايش راجع به آنها مي‌گويد:
«بهترين بندگان خداوند آنهايي هستند كه ديدار آنان خداوند را به ياد مي‌آورد و بدترين بندگان خداوند آنهايي هستند كه با سخن‌چيني و فتنه‌جويي ميان دوستان جدايي مي‌اندازند و مدام در پي آن هستند كه براي انسان‌هاي بي‌گناه و محترم، گناهان زشتي را نسبت دهند». 
در نتيجه بدترين آدم‌ها داراي سه ويژگي هستند:
1-	فساد برانگيزي و آتش‌افروزي.
2-	تلاش براي پاره نمودن رشته‌هاي محبت و ايجاد تفرقه و چنددستگي.
3-	تهمت زدن عمد و آگاهانه به انسان‌هاي بي‌گناه و فحش و ناسزاگويي افسارگيسخته.

ضوابط و شرایط ولایت
ولایت مسئولیت و امانتداری و شایستگی است، و هدف از آن تحقق مصالح کودکان، دیوانگان و افراد ناپخته و هم‌چنین محافظت از آن مصالح است، به گونه‌ای که اگر خود، بزرگ و دارای تجربه و خبرگی بودند به همان صورت از منافع خود محافظت به عمل می‌آوردند. بر همین اساس لازمه ولایت، برخورداری ولی از پاره‌ای شرایط و تحقق برخی از ضوابط و مقررات در راستای دستیابی به اهداف آن است.
هر دو نوع از ولایت (ولایت بر شخص و ولایت بر مال) دارای ضوابط و مقرراتی هستند:
شرایط ولایت بر شخص عبارتند از: بلوغ، عقل، توانایی تربیت کودکان، امانتداری اخلاقی و مسلمان بودن برای سرپرستی از کودکان مسلمان.
بر همین اساس ولایت افراد نابالغ، غیرعاقل، سفیه و اهل اسراف و تبذیر، جایز نیست؛ زیرا خود آنها به ولی و سرپرست نیاز دارند. هم‌چنین سپردن ولایت و سرپرستی کودکان، دیوانگان و ... به افراد فاسق و فاجری که از نظر ایمانی و اخلاقی دارای احساس مسئولیت نیستند، جایز نیست؛ زیرا سبب وارد شدن زیان به اندیشه، اخلاق، اموال افراد و تحت سرپرست می‌شوند. هم‌چنین کسانی که ثابت شده نسبت به کودکان بیمار خود بی‌مبالاتی نموده‌اند و برای معالجه آنها هیچ توجهی در حد توان ننموده‌اند، یا آنها را از تعلیم و تربیت محروم ساخته‌اند، حق ولایت بر دیگران را ندارند؛ زیرا سرپرستی این‌گونه افراد برخلاف مصالح افراد تحت سرپرست است. و در این‌گونه موارد حق ولایت به افراد اصلح ـ با توجه به ترتیبی که قبلاً ذکر شد ـ منتقل می‌شود.
اما در مورد ولایت برادران کودکان و دیوانگان اضافه به شروط ولایت بر شخص باید از خبرگی و امانتداری مالی نیز برخوردار باشند، و