كبير اول در نماز جنازه هستند. چيزي كه هيچگونه اصلي در سنت ندارد. عجبا! چگونه آنچه كه اصل و اساسي دارد، ديده دانسته ترك داده مي شود و آنچه بي اساس است بعنوان سنت بر آن عمل مي شود!!
و تعجب آورتر اينكه ابن همام در «فتح القدير» گفته است: قرائت سوره فاتحه در نماز جنازه از رسول الله (ص)  ثابت نيست!
در حاليكه مساله قرائت فاتحه در نماز جنازه در صحيح بخاري و بسياري از كتابهاي صحيح آمده است و فكر نمي كنم براي محققي همچون ابن همام پوشيده بماند. البته ممكن است ايشان اين جمله ابن عباس را كه مي گويد: «لتعلموا أنها سنة» را حجت قرار ندهد.
اگر چنين مي پندارند پس اين هم شگفت آور است . زيرا يكي از اصول مذهب ابن همام اين است كه سخن صحابي وقتي بگويد: «انها سنة» در حكم حديث مرفوع است. چنانكه خودش در هدايه مي گويد: «وقتي ميتي را بر تخت گذاشتند، هر چهار پايه آن را بگيرند و اين سنت است. اما شافعي مي گويد: سنت اين است كه دو مرد تخت را حمل بكنند. يكي از آنان آنرا بر گردن خود و ديگري بر سينه اش بگذارد.» سپس ابن همام مي افزايد:‌از رسول الله (ص) خلاف اين امر ثابت شده است. چنانكه ابي عبيده از پدرش ابن مسعود نقل مي كند كه «هرگاه جنازه اي را تشييع كرديد، بايد هر چهار گوشه تخت را بگيريد. و اين سنت است». سپس ابن همام مي گويد: بر اساس اين سخن ابن مسعود ثابت شد كه اين سنت است.
بنده مي گويم: چگونه ايشان سخن ابن مسعود را كه مي گويد: «انه من السنه» در حكم حديث مرفوع مي داند . اما همين سخن را از ابن عباس، در حكم حديث ،‌مرفوع نمي داند؟ نمي دانم اين را تناقض گوئي بنامم يا سهو و يا تعصب مذهبي؟!
ضمناً سخن ابن عباس با سند صحيح و در بخاري نقل شده است. اما سخن ابن مسعود ،‌منقطع است. بدليل اينكه ابو عبيده زمان پدرش را درك ننموده است.
(الجوهر النقي از ابن تركماني حنفي)
بخاطر همين بنده از روايت فوق در اين كتاب استفاده ننمودم.
78-در نماز جنازه قرائت با صداي آهسته خوانده شود . چنانكه در حديث أبي أمامه بن سهل آمده است:
«السُّنَّةُ فِي الصَّلاَةِ عَلَى الْجَنَازَةِ أَنْ يَقْرَأَ فِي التَّكْبِيرَةِ الأُولَى بِأُمِّ الْقُرْآنِ مُخَافَتَةً ثُمَّ يُكَبِّرَ ثَلاَثًا وَالتَّسْلِيمُ عِنْدَ الآخِرَةِ».(71) 
(سنت در نماز جنازه اين است كه بعد ازتكبير اول سوره فاتحه با صداي آهسته خوانده شود، سپس سه بار تكبير و بعد از تكبير چهارم سلام گفته شود).
79- بعد از تكبير دوم براي رسول خدا درود فرستاده شود، در حديث ابي امامه آمده است كه: 
سنت در نماز جنازه اين است كه امام، نخست تكبير گويد، بعد از تكبير اول سوره فاتحه را آهسته بخواند و براي رسول خدا درود بفرستد ، در سه تكبير آخر خالصانه براي ميت دعا كند و آنها را قرائت نخواند، سپس به طرف راست آهسته سلام بگويد و هر آنچه را كه امام آهسته انجام مي دهد، مقتدي ها انجام دهند. (72) 
امام شافعي مي گويد: اصحاب رسول الله (ص) جمله «السنه كذا» و «الحق كذ» را فقط براي سنت رسول الله (ص)  بكار مي بردند.
براي درود بر پيامبر در نماز جنازه، الفاظ خاصي نيامده است،‌لذا براي نماز جنازه درود بخصوصي وجود ندارد. بلكه همان درودي كه در نمازهاي فرض در تشهد خوانده مي شود،‌در نماز جنازه نيز خوانده شود.
80-بعد از تكبير دوم و درود بر رسول الله (ص)  بقيه تكبيرات را گفته و با اخلاص براي ميت دعا كند، چنانكه رسول الله (ص)  مي فرمايد:
« و اذا صليتم علي الميت فاخلصوا له الدعاء»
(هرگاه بر ميت نماز خوانديد، خالصانه براي وي دعا كنيد.)
81-در نماز جنازه، دعاهايي خوانده شود كه از رسول الله (ص)  منقول هستند، و بنده به چهار مورد آنها دست يافتم كه عبارتند از:
1- «عَنْ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ (ص) عَلَى جَنَازَةٍ فَحَفِظْتُ مِنْ دُعَائِهِ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّهِ مِنْ الْخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأَبْيَضَ مِنْ الدَّنَسِ وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ وَأَهْلاً خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ أَوْ مِنْ عَذَابِ النَّارِ قَالَ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ أَنَا ذَلِكَ الْمَيِّتَ».(73) 
ترجمه: خداوندا او را مورد مغفرت و رحمت قرار ده، او را عفو كرده و از وي در گذر، جاي او را وسعت بخش و او را گرامي بدار و با آب ، يخ و برف او را غسل ده . از گناهان چنان پاكش بگردان كه پارچه سفيد از چرك ها پاك كرده مي شود او را خانه اي بهتر از اين خانه، خانواده اي بهتر از اين خانواده و همسري بهتر از اين همسر عنايت بفرما، پروردگارا! او را در بهشت داخل نما و از عذاب قبر و عذاب دوزخ رهائي بخش.
عوف بن مالك مي گويد: با خود مي گفتم: اي كاش من بجاي اين ميت بودم.
2- ابوهريره مي گويد:« كَانَ إذَا صَلَّي عَلَى جَنَازَةٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ اللَّهُمَّ لاَ تَحْرِمْنَا أَجْرَهُ وَلاَ تُضِلَّنَا بَعْدَهُ».(74) 
ترجمه: هنگاميكه پيامبر (ص) بر جنازه اي نماز مي گزارد، مي گفت: پروردگارا زنده و مرده ، حاضر و غايب، كوچك و بزرگ و زن و مرد ما را مورد مغفرت قرار بده . پروردگارا هر كس از ما را كه زنده مي داري، بر اسلام زنده نگاه دار و هر كس را كه مي ميراني ، خاتمه اش را با ايمان بگردان. خداوندا! ما را از ثواب آن محروم مگردان و بعد از او ما را گمراه نكن.
3- واثله بن اسقع مي گويد: 
«صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ (ص) عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّ فُلاَنَ بْنَ فُلاَنٍ فِي ذِمَّتِكَ فَقِهِ فِتْنَةَ الْقَبْرِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ مِنْ ذِمَّتِكَ وَحَبْلِ جِوَارِكَ فَقِهِ مِنْ فِتْنَةِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ النَّارِ وَأَنْتَ أَهْلُ الْوَفَاءِ وَالْحَمْدِ اللَّهُمَّ فَاغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ».(75) 
ترجمه: رسول الله (ص)  بر جنازه يكي از مسلمانان نماز خواند شنيدم كه مي گفت: پروردگارا! فلاني ، فرزند فلاني در اختيار و در پناه توست، پس او را از عذاب قبر، عذاب دوزخ نجات ده. پروردگارا! تو اهل وفا و حق هستي، او را مورد مرحمت و مغفرت قرار ده، همانا تو بخشنده و مهربان هستي.
4- همچنين يزيد بن ركانه مي گويد: 
«كان رسول الله (ص) اذا قام للجنازة ليصلي عليها قال: اللهم ، عبدك و ابن امتك احتاج الي رحمتك و انت غني عن عذابه ان كان محسناً فزد في حسناته و ان كان مسيئاً فتجاوز عنه».(76) 
ترجمه: پيامبر اكرم (ص)