 براي تو نزد خدا شفاعت بكنم. ابوجهل و عبدالله ابن ابي اميه كه در آنجا حضور داشتند گفتند, اي ابوطالب! آيا مي‌خواهي از مذهب عبدالمطلب روي برتابي؟ رسول خدا (ص) سخن خود را تكرار كرد. سرانجام ابوطالب گفت:‌من مذهب عبدالمطلب را ترجيح مي دهم. رسول خدا (ص) فرمود: من تا وقتي ممنوع نشده‌ام براي تو طلب آمرزش مي‌كنم. از آن روز به بعد مسلمانان براي گذشتگان خود كه در حال شرك مرده بودند طلب آمرزش نمودند تا اينكه خداوند آيه نازل كرد و پيامبر و مسلمانان را از اين كار بازداشت. و د رمورد ابوطالب علاوه بر اين، آيه‌اي ديگر نازل كرد و خطاب به پيامبر فرمود: تو هر كس را كه دوست داشته باشي نمي‌تواني هدايت بكني بلكه خدا هر كس را كه بخواهد هدايت مي‌كند (بخاري، مسلم و احمد)
همچنين از علي (رض) روايت است كه: مردي براي والدين مشرك خود طلب مغفرت مي كرد. گفتم: براي پدر و مادر مشرك خود طلب مغفرت مي كني؟ گفت: مگر حضرت ابراهيم براي پدر و مادر مشرك خود دعا نكرده است؟ علي (رض) مي گويد: اين جريان را نزد رسول الله (ص) عرض كردم. آنگاه اين آيه نازل شد: پيامبر و مومنان را نشايد، كه براي مشركان طلب آمرزش كنند . هر چند كه خويشاوند باشند هنگامي كه براي آنان روشن شد كه آنها اهل دوزخ اند. البته دعاي ابراهيم در حق پدر مشركش بخاطر وعده اي بود كه با پدرش كرده بود، اما وقتي براي ابراهيم روشن شد كه پدرش دشمن خداست و دانست كه از اهل دوزخ است، از وي بيزاري جست، همانا ابراهيم بسيار نرم دل و مهربان و شكيبا بود. (توبه: 114)
امام نووي (30)  مي گويد: نماز جنازه و دعاي مغفرت براي كافربه نص قرآن و اجماع امت حرام است.
61- نماز جنازه ، مانند نمازهاي پنجگانه واجب است و به جماعت برگزار شود. به دو دليل:
1- رسول خدا (ص)  نماز جنازه را همواره با جماعت خوانده است.
2- رسول خدا (ص) مي فرمايد: «صلوا كما رأيتموني اصلي».(31)  
و اما نماز خواندن صحابه بر رسول خدا (ص)  بصورت فرادي و بدون جماعت نمي تواند وجوب جماعت را ساقط كند، زيرا ،‌جريان نماز جنازه رسول الله (ص)  استثنائي بوده كه دليلش براي ما روشن نيست و اين جريان نمي تواند دليلي براي ترك آنچه كه رسول خدا در طول عمر مبارك انجام داده است، باشد. البته چگونگي برپايي نماز جنازه رسول الله (ص)  از سند صحيحي كه قابل استناد باشد، ثابت نشده است هر چند كه از طرق متعدد كه هر كدام تاييد كننده ديگري است،‌وارد شده است. بنابراين اگر ميان روايات وارده در مورد كيفيت برگزاري نماز جنازه رسول الله (ص)  و عمل آنحضرت (ص)  كه مداومت بر برگزاري نماز جنازه بوده توافقي صورت گيرد كه بهتر و اگر نه عمل آنحضرت ترجيح داده مي شود.
البته اگر نماز جنازه بدون جماعت خوانده شود، فرض ، ساقط مي گردد. اما بخاطر ترك جماعت، مردم گناهكار مي شوند. نووي نيز مي‌گويد: نماز جنازه بدون جماعت نيز جايز است ولي سنت آنست كه با جماعت خوانده شود و اجماع مسلمانان نيز بر همين است (المجموع) 
62-حداقل تعداد شركت كنندگان در نماز جنازه، سه نفر باشد. در حديث عبدالله بن ابي طلحه آمده است كه: ابي طلحه، رسول الله (ص)  را براي برگزاري نماز جنازه بر فرزندش عمير دعوت كرد. رسول الله (ص)  دعوت ابي طلحه را اجابت فرمود و در منزل ايشان نماز جنازه اقامه نمود. رسول الله (ص)  جلو شد و ابو طلحه پشت سر رسول خدا (ص) و ام سليم(همسر ابوطلحه) نيز، پشت سر شوهرش ايستادند و كسي ديگر با آنان نبود.(32)  حاكم در مورد اين حديث مي‌گويد: حديث مذكور مطابق با شرايط شيخين است و دليلي بر صحت حضور زنان در نماز جنازه مي باشد.
63-كثرت حضور نمازگزاران فضيلت و منفعتي براي ميت است. رسول الله (ص)  مي‏فرمايد: 
هر ميتي كه حداقل صد نفر از مسلمانان در نماز جنازه او حاضر شده،‌براي او طلب شفاعت كنند، شفاعت آنان در حق او پذيرفته مي شود. (33)  در روايتي ديگر آمده است: او مورد مغفرت قرار خواهد گرفت. گاهي امكان دارد كه تعداد نمازگزاران كمتر از صد نفر باشد و با وجود اين ميت مورد آمرزش قرار گيرد و اين در صورتي است كه ، نمازگزاران، موحد و از هرگونه شرك پاك باشند.
چنانكه در حديثي آمده است:
«مَا مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ عَلَى جَنَازَتِهِ أَرْبَعُونَ رَجُلًا لَا يُشْرِكُونَ بِاللَّهِ شَيْئًا إِلَّا شَفَّعَهُمْ اللَّهُ فِيهِ».(34) 
(هر مسلماني كه چهل نفر مسلمان موحد بر او نماز جنازه بر پا دارند خداوند شفاعت آنان را در حق او خواهد پذيرفت).
64- مستحب است كه نمازگزاران در سه يا بيش از سه صف، پشت سر امام بايستند. در اين باره دو حديث روايت شده است:
حديث اول: از ابو امامه چنين روايت شده است:
كه رسول خدا (ص) به همراه هفت نفر نماز جنازه برگزار نمودند در حاليكه سه نفر را در يك صف و دو نفر را در صف بعدي و دو نفر ديگر را در صف آخر قرار داده بود(35) .
حديث دوم: مالك بن هبيره روايت مي كند كه رسول خدا فرمود:
« مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيُصَلِّي عَلَيْهِ ثَلاَثَةُ صُفُوفٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ إِلاَّ أَوْجَبَ (و في لفظ) الاّ غُفِرله».(36) 
(هر مسلماني كه بميرد در حاليكه سه صف از مسلمانان بر او نماز جنازه بر پا دارند بهشت بر او واجب مي گردد. در حديثي ديگر آمده است: مورد مغفرت قرار خواهد گرفت).
بنابراين امام مالك (رض) هنگاميكه تعداد كمي براي اقامه نماز جنازه حاضر مي شدند، آنها را در سه صف تنظيم مي كرد.
65- اگر تعداد نمازگزاران فقط دو نفر بود مقتدي  در كنار امام نايستد، چنانچه در ساير نمازها، سنت است كه در سمت راست امام قرار گيرد بلكه سنت است پشت سر امام قرار بگيرد، بدليل حديث ابوطلحه كه در طي مساله شماره (62) بيان گرديد.
66-حاكم يا قائم مقام او در نماز جنازه بر ولي ميت حق تقدم دارد، به دليل روايت ابو حازم كه مي گويد: روزي كه حسن بن علي (رض) فوت كرد، من حاضر بودم. حسين بن علي (رض) خطاب به سعيد بن عاص امير مدينه فرمود: نماز جنازه را اقامه كن. اگر سنت نبود كه حاكم نماز جنازه را بر عهده گيرد تو را جلو نمي كردم. سعيد در آن زمان، امير مدينه بود و ميان او و حسين بن علي (رض) اختلاف نظر وجود داشت(37). 
ابو هريره (رض) گفت: آيا درباره فرزند رسول الله (ص) و خاكسپاري او بر يكديگر حسد مي ورزيد من از رسول الله (ص) شنيدم كه فرمود: هر كس حسن و حسين را دوست بدارد، مانند آن است كه مرا دوست داشته و هر كس ، با آنها دشمني ورزد گوئي با من دشمني كرده است.(38) 
67- اگر حاكم يا جانشين او حاضر نباشد، حق تقدم امامت با كسي است كه در قرائت و فهم قرآن مهارت بيشتري داشته باشد و بعد به ترتيبي كه در اين حديث بيان گرديد عمل شود:
«يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ سِلْمًا وَلاَ يَؤُمَّنَّ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ عَلَى تَكْرِمَتِهِ إِلاَّ