ات فراواني گرديده و به زيان خانواده و هم‌چنين شريعت خداوند تمام خواهد شد.
3-	اين كتاب بيانگر سماحت، واقع‌نگري، ميانه‌روي، اعتدال، ارزش و منزلت والاي اسلام در جهت پاك، سالم و مرتب نگاه داشتن خانواده و ايجاد كمربند امنيتي استواري براي جلوگيري از لغزش، تنش و فروپاشي آن مي‌باشد.
4-	خانواده يكي از مهم‌ترين پايه‌هاي نظام اجتماعي اسلام است، نظامي كه خود بر پايه‌هاي استواري مانند: سلامت، فضيلت، آداب ارزشمند، هماهنگي و سازگاري توانمندانه با جامعه براي جلوگيري از ذوب و ضايع گرديدن قرار گرفته است.
5-	از مقايسه اصول و قواعد نظام خانوادگي در اسلام و واقعيت‌هاي موجود در آن با ديگر سيستم‌هاي موجود در شرق و غرب معلوم مي‌شود كه نظام خانواده در اسلام، نظامي معنوي، ارزشي، اصلح و براي همه بشريت ماندگارتر است؛ زيرا ريشه‌ها، رهنمودها و احكام آن از منبع و مصدري اسلامي سرچشمه مي‌گيرد و ارتباطي با قوانيني كه ريشه در اهواء و كشش‌هاي نارواي نفساني دارند، ندارد.
6-	تار و پود جامعه اسلامي برگرفته از قرآن و رهنمودهاي صحيح سنت رسول خدا.و تبلور اخلاق و آداب اسلامي است.
7-	خانواده مسلمان با جامعه اسلامي ارتباطي تنگاتنگ و مستحكم دارد و با رويكردها و اهداف آن خود را هماهنگ مي‌سازد و در عين حال با انحراف جامعه از راه و رسم موردپسند خداوند ـ‌ در راستاي محافظت از خيرات،‌ منافع و سعادت خانواده و حمايت از آن، از ذوب شدن، فروپاشي، درهم ريختگي و خروج از اطاعت خداوند ـ هم ميسر نمي‌گردد.
در كنار مطالبي كه گفته شد يادآوري اين موضوع را لازم مي‌دانم كه همه احاديثي را كه در اين كتاب ذكر كرده‌ام، مورد تحقيق و بررسي قرار داده و آنها را از منابع معتمد آورده‌ام و چنانچه در پاره‌اي موارد مطالبي تكرار گرديده به دليل مناسبت و ضرورتي بوده كه اين امر را ايجاب نموده است؛ زيرا هر مقامي مطلبي را مي‌طلبد و همه معلومات و مطالب آن از منابع معتبر و موثق برگرفته شده است.
در اين كتاب طرح و ساختار مطالب شامل يك مقدمه و چهار بخش است:
بخش اول : ويژگي‌هاي نهاد خانواده
بخش دوم :‌حقوق خصوصي و عمومي اعضاي خانواده
بخش سوم : فعاليت‌هاي خانواده
بخش چهارم :‌پايان زندگي زناشويي و پيامدهاي آن
در مقدمه راجع به «وحدت بشري»، مفهوم خانواده و انواع و اهميت آن، پاره‌اي از ناهنجاري‌هاي موجود در خانواده در عصر حاضر و اصول و اركان عادي، پرورشي، شرعي و ويژگي‌هاي آن، بحث شده است.
پروردگارا! ما را در جهت احترام به اين نظام و تلاش براي ماندگاري آن، موفق و سربلند بگردان! سخن حق از آن خداوند است و تنها اوست كه راه هدايت را فرا راه مان قرار مي‌دهد.
مؤلف
1- ازدواج واجب
زماني ازدواج واجب است كه كسي يقين پيدا كند كه اگر ازدواج ننمايد مرتكب زنا مي‌شود و از طرف ديگر توانايي تأمين هزينه ازدواج و مهريه و نفقه همسر را داشته باشد و از طريق روزه نتواند خود را از گناه مصون بنمايد. زيرا حفظ و عفت نفس واجب است و هر كاري كه بدون آن واجبي انجام نمي‌شود، خود آن كار نيز واجب مي‌گردد.
2- ازدواج مستحب
در شرايط طبيعي و عادي كه انسان مسلمان نگران اين نيست اگر ازدواج نكند مرتكب زنا مي‌شود و اگر ازدواج ننمايد حقي از زني ضايع نگردد. در اين صورت ازدواج بر او واجب نيست و تنها مستحب است.
ازدواج جزو سنت و راه و رسم پيامبران خداوند است. زيرا خداوند متعال مي‌فرمايد:‏
 وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلاً مِّن قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجاً وَذُرِّيَّةً (الرعد / 38)
«ما پيش از تو پيغمبراني را فرستاديم و به آنها زنان و فرزنداني را داديم». 
هم‌چنين رسول خداص مي‌فرمايد:
«من ازدواج مي‌نمايم و هركس از سنت من روي گردان شود، پيرو من نيست». 

3- ازدواج حرام
هرگاه كسي مطمئن باشد كه در صورت ازدواج نمي‌تواند حقوق همسرش را مراعات نمايد و توانائي تأمين مخارج زندگيش را ندارد، ازدواج او حرام است. زيرا ضرر و زيان رسانيدن به ديگران حرام است و هر كاري هم كه منجر به زيان ديگران بشود نيز حرام خواهد بود.
4- ازدواج مكروه
هرگاه كسي اين احتمال را بدهد كه توانائي اداي حقوق مادي و معنوي همسرش را ندارد ـ اما يقين نداشته ازدواج او مكروه است.
5- ازدواج مباح
هرگاه موانع و منافع آن يكسان باشد، اقدام به ازدواج مباح است يعني انجام دادن و ندادن آن از نظر شرعي با هم فرق نمي‌كند. لازم به يادآوري است كه در ارتباط با احكامي كه گفته شد، زن و مرد يكسانند.
ازدواج زودهنگام
بهتر اين است كه پس از رسيدن به سن بلوغ ـ چنانچه امكانات مادي كافي وجود داشته باشد، اقدام به ازدواج بشود ـ زيرا براي سلامت جسمي و رواني و رشد ايمان و اخلاق و به دست آوردن انگيزه براي كار و احساس مسئوليت و تربيت فرزندان در مرحله جواني و توانايي مفيد خواهد بود.
ازدواج زود هنگام نيز از اين نظر كه جزء راه و رسم فطري بشري است در اولويت قرار دارد و رهبانيت و پرهيز از ازدواج تا رسيدن به سنین بالاتر بدون دليل با روش پيامبران خداوند در تضاد است. از طرف ديگر ازدواج عبادتي به شمار مي‌آيد و هر عبادتي در جاي خود موجب نزديك شدن بيشتر به خداوند مي‌شود. و همچنان كه پيش‌تر نيز اشاره شد، ازدواج پنج فايده مهم را در پي دارد: ادامه نسل بشري، مصونيت پيدا كردن در مقابل نفس وشيطان، لذت بردن از عشق و محبت همسري و تقسيم كار و مسئوليت‌هاي زندگي ميان زن و مرد و مبارزه با كشش‌هاي نارواي نفساني.  
اسلام سن مشخصي را براي ازدواج تعيين نكرده و قانون و ضابطه معيني را براي تفاوت سن مرد و زن به هنگام ازدواج قرار نداده است. اما از نظر تئوري و عملي بهتر آن است كه تفاوت سني‌شان زياد نباشد. زيرا اگر زن از مرد عمرش بيشتر باشد، ممكن است پس از مدتي مرد به فكر ازدواج ديگري بيفتد و چنانچه مرد عمرش بيشتر باشد، ممكن است در ايام جواني و ميان‌سالي زنش نتواند به مسئوليت‌هاي مادي و معنويش عمل نمايد، يا مرگ به سراغ او بيايد و همسر جوانش را كه در معرض هرگونه گرفتاري و مشكلاتي قرار دارد، تنها بگذارد و در واقع به خاطر مصلحتي مقطعي و كوتاه‌مدت زياني بزرگ در آينده متوجه آنان مي‌شود.
مشكلات ازدواج
ازدواج عادت اجتماعي پسنديده و پاسخگوي نيازهاي فطري و طبيعي و تنها راه تشكيل خانواده سالم و منسجم است. خانواده‌اي كه در پرتو آن سلامت جسمي و رواني و عفاف و پاكدامني تحقق مي‌يابد. همچنان كه پيش‌تر نيز گفته شد در جهت فراهم نمودن زمينه براي ادامه نسل بشري و سروسامان يافتن جامعه پيشرو و متمدن تشكيل خانواده بسيار ضروري است.
اما چنانچه كساني تحت تأثير برخي از عادات و فرهنگ موجود كه براساس انگيزه‌هاي خودنمايي و خودبرتربيني به هنگام ازدواج به دادن جهيزيه و مهريه‌هاي كلان و سرسام‌آور و ريخت و پاش‌هاي بي حد و حساب دست بزنند، در واقع هم به خود و هم به جامعه خويش ستم كرده‌اند. و مسئولين و اهل علم و دانش مسئوليت دارند كه براي برداشتن موانع بر سر راه ازدواج و تر