کنند(33). 
نکات: رتق و فتق آسمان‌ها و زمین در اول خلقت چنین بوده که در ابتدا مانند دودی بهم اتصال داشته و بتدریج بقدرت إلهی از هم جدا شده و یا اینکه بواسطة بارش باران مه برطرف شده و جدائی آسمان و زمین نمودار شده و زمین بواسطة روئیدن اشجار و گیاهان از آن صلابتی که داشته خلل و فرجی پیدا کرده است. و جملة: «أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ» دلالت دارد که اگر کوه‌های مرتفع نباشند زمین مضطرب شده و اهل خود را مضطرب می‌کند. و جملة «وَهُمْ عَنْ آياتِهَا مُعْرِضُونَ» دلالت دارد بر ذم کسانی که تفکر و تأمل در کیفیت خلقت و سیر منظم آسمان‌ها و کروات ندارند. پس باید هر مکلفی از علم نجوم مقداری فراگیرد و از آیات قدرت خدا در آسمان‌ها مطلع گردد تا بهتر خدا را بشناسد چنانکه از حضرت رضا(ع) نیز نقل شده که: «من لم یعرف الهیئة و التشریح فهو عنین في معرفه الله». و يسْبَحُونَ دلالت دارد برگردش کروات بالا. آیه 34 الی 35
متن آیه:
وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَفَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخَالِدُونَ(الأنبياء/34) كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيرِ فِتْنَةً وَإِلَينَا تُرْجَعُونَ(الأنبياء/35)
ترجمه: و ما برای بشری پیش از تو ماندن در دنیا را قرار ندادیم آیا اگر تو بمیری ایشان جاوید می‌مانند(34) هر شخصی چشندة مرگ است و شما را به شر و خیر برای امتحان می‌آزمائیم و به سوی ما رجوع داده می‌شوید(35). 
نکات: کفار مکه تمنای مرگ رسول خدا(ص) را داشتند حق‌تعالی در جواب تمنای ایشان فرموده اگر تو بمیری ایشان نیز می‌میرند و این برای تو عیبی نیست. و جملة: «وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ» دلالت دارد بر اینکه تمام افراد بشر قبل از رسول خدا(ص) مرده‌اند زیرا بشر نکرة در سیاق نفی و مفید عموم است، پس می‌فهماند که تمام انبیاء(ع) از دنیا رفته‌اند چه موسی و چه عیسی و چه خضر و چه الیاس، پس آنچه در اخبار آحادی بین عوام مشهور شده که فلان پیامبر زنده است تماما ضد این آیه می‌باشد و تمام آن کذب است. در تاریخ آمده چون رسول خدا(ص) از دنیا رحلت کرد عمر وارد سقیفه شد و دید انصار جمع شده‌اند برای انتخاب خلیفه، او شمشیر خود را کشید و گفت: محمد(ص) رسول خدا نمرده است! تا اینکه ابوبکر رسید و سخن عمر را رد کرد و گفت: محمد می‌میرد و خدا فرموده: *إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ&. بهر حال می‌گویند: پیامبر و امام نمی‌میرند و سخن عمر را پسندیده و از او تقلید کرده‌اند. آیه 36 الی 40
متن آیه:
وَإِذَا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَذَا الَّذِي يذْكُرُ آلِهَتَكُمْ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمَنِ هُمْ كَافِرُونَ(الأنبياء/36) خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ(الأنبياء/37) وَيقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ(الأنبياء/38) لَوْ يعْلَمُ الَّذِينَ كَفَرُوا حِينَ لَا يكُفُّونَ عَنْ وُجُوهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُورِهِمْ وَلَا هُمْ ينْصَرُونَ(الأنبياء/39) بَلْ تَأْتِيهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يسْتَطِيعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ ينْظَرُونَ(الأنبياء/40)
ترجمه: و آنانکه کافر شدند زمانی که تو را به بینند نمی‌گیرند تو را مگر باستهزاء (و می‌گویند) آیا این است که خدایان شما را یاد می‌کند در حالی که خودشان به ذکر خدای رحمن کافرند(36) انسان از شتاب آفریده شده بزودی آیاتم را به شما می‌نمایانم پس از من عجله مخواهید(37) و می‌گویند: چه وقت است این وعده اگر شما راستگوئید(38) اگر آنان که کافر شده بدانند هنگامی را که نه از جلو خود آتش را دفع می‌کنند و نه از عقب سرشان و نه ایشان یاری می‌شوند(39) بلکه آیات عذاب ناگهان بیایدشان که مبهوتشان کند که رد آن را نتوانند و ایشان مهلت داده نشوند(40). 
نکات: کفار مکه چون رسول خدا(ص) را می‌دیدند بطور استهزاء و تحقیر بهم می‌گفتند: این است که خدایان شما را به بدی یاد می‌کند و میل نداشتند محمد به خدایان ایشان انکار ورزد در حالی که به خدای عالم قادر واحدی کفر می‌ورزیدند. ولی باید دانست زمان ما بدتر از زمان جاهلیت و مردم ما بدتر از مردم آن زمانند زیرا چون بواسطة یکی از آیات قرآن یکی از خرافات ایشان را کسی رد کند استهزاء می‌کنند و می‌گویند: این ‌همه علماء نفهمیدند و فقط این فهمیده است! و بهمین بهانه‌ها از سخن حق اعراض می‌کنند. آیه 41 الی 44
متن آیه:
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يسْتَهْزِئُونَ(الأنبياء/41) قُلْ مَنْ يكْلَؤُكُمْ بِاللَّيلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمَنِ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُعْرِضُونَ(الأنبياء/42) أَمْ لَهُمْ آلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِنْ دُونِنَا لَا يسْتَطِيعُونَ نَصْرَ أَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِنَّا يصْحَبُونَ(الأنبياء/43) بَلْ مَتَّعْنَا هَؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى طَالَ عَلَيهِمُ الْعُمُرُ أَفَلَا يرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ(الأنبياء/44)
ترجمه: و بتحقیق به پیامبران پیش از تو استهزاء شد پس به آنانکه مسخره کردند نازل شد نتیجة آنچه استهزاء می‌کردند(41) بگو: کیست که شما را به شب و روز حفظ می‌کند از (غضب خدای) رحمن بلکه ایشان از یاد پروردگارشان اعراض می‌کنند(42) آیا برای ایشان خدایانی است که ایشان را از عذاب ما نگه می‌دارند، آنها یاری خودشان را نتوانند و نه از طرف ما یاری شوند(43) بلکه ایشان و پدرانشان را بهره دادیم تا عمرشان دراز شد آیا نمی‌بینند که ما زمین را می‌دهیم و از اطراف کم می‌کنیم آیا ایشان پیروزند(44). 
نکات: جملة: «وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ.....» تسلیتی است برای رسول خدا(ص) که بداند تمام انبیاء استهزاء شده و همچنین برای دانشمندان حقگو که بدانند همیشه مردم با حقگویان ستیزه داشته و استهزا می‌کرده‌اند. و دیگر اینکه نترسند و بدانند که حافظ در شب و روز فقط خداست و از آسیب بدخواهان حفظ می‌کند بدلیل جملة: «مَنْ يكْلَؤُكُمْ....». و مقصود از: «نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا....» که در اینجا و در سورة رعد آیة 41 ذکر شده همان سلطنت و شوکت زمین است که حق‌تعالی به عده‌ای می‌دهد و در اثر عدم لیاقت ایشان عدة دیگری که لائق هستند بوجود می‌آورد و بتدریج از ایشان می‌گیرد. آیه 45 الی 47
متن آیه:
قُلْ إِنَّمَا أُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْي وَلَا يسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاءَ إِذَا مَا ينْذَرُونَ(الأنبياء/45) وَلَئِنْ مَسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيقُولُنَّ يا وَيلَنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ(الأنبياء/46) وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيوْمِ الْقِيامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَينَا بِهَا وَكَفَى ب