ن آیه:
وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقًا نَبِيا(مريم/56) وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيا(مريم/57)
ترجمه: و در این کتاب ادریس را بیاد آر زیرا او راستگویی بود رفیع القدر(56) و بالا بردیم او را به مکان والائی(57). 
نکات: قصة ادریس، ششمین قصة این سوره است و حضرت ادریس جد پدر نوح بوده و در تورات و تواریخ نام او را اخنوع نیز ذکر نموده ولی از بس درس گرفته او را ادریس نامیده‌اند. و او اولین خیاط جامه بوده و خدا به او علم نجوم و حساب و هیئت تعلیم نموده و این معجزة او بوده است. و مقصود از جملة: وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيا، رفعت مکانی است و یا مقامی، و آیا رفعت جسمی است و یا روحی؟ مورد اختلاف مفسرین است، و به نظر ما مناسب مقام نبوت همان رفعت مقامی و روحی باشد. آیه 58
متن آیه:
أُولَئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيهِمْ مِنَ النَّبِيينَ مِنْ ذُرِّيةِ آدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ وَمِنْ ذُرِّيةِ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْرَائِيلَ وَمِمَّنْ هَدَينَا وَاجْتَبَينَا إِذَا تُتْلَى عَلَيهِمْ آياتُ الرَّحْمَنِ خَرُّوا سُجَّدًا وَبُكِيا
ترجمه: ایشانند آنان که خدا بر ایشان نعمت داد از پیامبران از ذریة آدم و از نسل آنان که با نوح بر کشتی حملشان کردیم و از ذریة ابراهیم و یعقوب و از کسانی که هدایتشان نمودیم و برگزیدیمشان، چون بر ایشان آیات خدای رحمن تلاوت می‌شد به روی می‌افتادند سجده‌کنان و گریان(58). 
نکات: پس از آنکه عده‌ای از انبیاء را تذکر داد و مدحشان، بخصوصه نمود، در اینجا بطور دستجمعی مدحشان نموده و نسب ایشان را ذکر نموده که از نسل آدمند مانند حضرت ادریس و سایر انبیاء و بعضی از نسل نوحند و پیروانش، و بعضی از نسل ابراهیم و یعقوبند مانند حضرت اسماعیل و موسی و هرون و دیگران. و مقصود از إنعام إلهی مقام نبوت و سایر نعم دنیوی و اخروی است و از صفات مجموع ایشان آن بوده که در مقابل استماع آیات إلهی خاضع و خاشع و گریان بوده‌اند. آیه 59 الی 63
متن آیه:
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يلْقَوْنَ غَيا(مريم/59) إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ يدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يظْلَمُونَ شَيئًا(مريم/60) جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمَنُ عِبَادَهُ بِالْغَيبِ إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيا(مريم/61) لَا يسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيا(مريم/62) تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيا(مريم/63)
ترجمه: پس بعد از ایشان جانشین شدند جانشین‌هایی که نماز را ضایع و شهوات را پیروی کردند و بزودی به گمراهی برسند(59) مگر آنانکه توبه کنند و ایمان آورده و عمل شایسته را انجام دهند که آنان داخل بهشت گردند و در چیزی مورد ستم نشوند(60) بهشت‌های دائمی که خدای رحمن به بندگانش بوعدة غیب وعده داد براستی که وعدة او آمدنی است(61) در آنجا سخن لغوی نمی‌شنوند مگر سلامی و برای ایشان است روزیشان در صبح و شام(62) این است آن بهشتی که به بندگان خود ارث می‌دهیم به آنکه پرهیزکار باشد(63). 
نکات: خلَف بفتح لام خلف صالح است و خَلْفٌ بسکون لام خلف طالح است و اینجا به سکون لام و مقصود از آن کسانیند که پس از انبیا آمدند و ترک خدا پرستی کرده و به راه گمراهی رفتند. و مقصود از بُكْرَةً وَعَشِيا، رزق دائمی است، زیرا بهشت صبح و شام ندارد. و مقصود از بِالْغَيبِ وعدة بهشتی است که فعلاً از نظر غایب است. و مقصود از  نُورِثُ مِنْ نُورِثُ : عِبَادِنَا مِنْ عِبَادِنَا من عملهم می‌باشد بحسب ظاهر. بهر حال از این آیه معلوم می‌شود بهشت جای مردم متقی و صالح می‌باشد و جای افراد آلوده نیست. آیه 64 الی 65
متن آیه:
وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَينَ أَيدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَينَ ذَلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيا(مريم/64) رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَينَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيا(مريم/65)
ترجمه: و نازل نمی‌شویم مگر به أمر پروردگارت، به اختیار اوست آنچه جلو ما و آنچه در پس ما و آنچه بین آنست و پروردگار تو نسیان‌کننده و فراموشکار نیست(64) پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه بین آن دو است، پس او را عبادت کن و به بندگی صابر باش آیا برای او همنامی می‌دانی(65). 
نکات: ظاهر کلام این است که جملة: وَمَا نَتَنَزَّلُ ... سخن ملائکه باشد زیرا چنانکه در سورة ضحی آمده: کفار می‌گفتند خدا محمد را رها کرده و وداع نموده و دیگر به او وحی نمی‌کند، چون مدتی وحی نیامده بود. و حضرت رسول چون جبرئیل نازل به او شد پرسید: چرا دیر آمده‌ای؟ جبرئیل این کلمات را باجازه و امر پروردگار برای او آورده و ضمنا به او خطاب شده که پروردگارت فراموشکار نیست که تو را فراموش کند، ولی تو باید صبر و حوصله داشته باشی و ثبات قدم به خرج دهی و از گفتار کفار دلتنگ نباشی. و جملة هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيا، دلالت دارد که نام‌های خدا مخصوص خودش می‌باشد یعنی نام‌های او را نباید به مخلوق اطلاق کرد و اگر گاهی در وحی اطلاق شده، یا نام مخصوص او نبوده و یا مجاز اطلاق شده است، بنابراین کسی حق ندارد نام خدا را بر غیر او اطلاق کند. و جملة هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيا؟! اگر چه استفهمام است ولی استفهام انکاری به معنی نفی است، یعنی «لا تعلم له سمیا». آیه 66 الی 70
متن آیه:
وَيقُولُ الْإِنْسَانُ أَإِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيا(مريم/66) أَوَلَا يذْكُرُ الْإِنْسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ يكُ شَيئًا(مريم/67) فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيا(مريم/68) ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيا(مريم/69) ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيا(مريم/70)
ترجمه: و این انسان می‌گوید آیا چون بمیرم و به قبر روم زنده خارج خواهم شد(66) آیا این انسان متذکر نمی‌شود که ما از پیش او را آفریدیم در حالی که چیزی نبود(67) پس قسم به پروردگارت که البته ایشان را با شیاطين محشور می كنيم سپس در اطراف دوزخ در حاليكه به زانو درآمده اند احضارشان ميكنيم (68) سپس از هر فرقه وپيروانی هر كدام از ايشان كه بر خدای رحمان سركش ترند جدا ميكنيم (69) سپس محققا ما داناتريم به آنانكه سزاوارترند به ورود به دوزخ (70)
نکات: کفار به صرف دلیل استبعاد منکر حشر و نشر قیامت بودند و لذا و بطور تعجب و استبعاد می‌گفتند: آیا چنین چیزی می‌شود؟ حق‌تعالی در مقابل، استدلال می‌کند به خلقت ایشان از عدم، بدلیل جملة: وَلَمْ يكُ شَيئًا. و مقصود از مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ.... هر شیعه دسته‌ایست که پیروی بزرگان خود نموده‌اند چنانکه در 