ی‌خواهم که هدفشان یکی باشد و ایجاد تفرقه نکنند. و مقصود از جملة: «كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيهِمْ فَرِحُونَ»، جمعیت‌هائی است که هر کدام نزد خود افتراهائی به دین بسته و بدعت‌ها را سنت فرض کرده و به آنها خوشند. و چون ایشان در گرداب خرافات وارد شده و بیرون نخواند آمد، خدا فرموده: «فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ»، که ترجمة آن ذکر شد و ایشان خیال می‌کنند مال و اولادشان موجب خیر است بلکه موجب کثرت وزر و وبال است. آیه 57 الی 61
متن آیه:
إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ(المؤمنون/57) وَالَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يؤْمِنُونَ(المؤمنون/58) وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يشْرِكُونَ(المؤمنون/59) وَالَّذِينَ يؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ(المؤمنون/60) أُولَئِكَ يسَارِعُونَ فِي الْخَيرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ(المؤمنون/61)
ترجمه: راستی همانان که از ترس پروردگارشان در هراسند(57) و همانان که به آیات پروردگارشان ایمان می‌آورند(58) و همانان که به پروردگارشان شرک نمی‌آورند(59) و آنان که می‌دهند آنچه را داده‌اند و دلهایشان ترسانست که ایشان به سوی پروردگارشان رجوع می‌کنند(60) ایشانند که شتاب می‌کنند در کارهای خیر و ایشان به آن کارها سبقت می‌گیرند(61). 
نکات: از کوزه برون همان تراود که در اوست. اگر کسی از خدا ترسید و به آیات تکوینی و تشریعی ایمان داشت شرک به خدا نمی‌آورد و به کارهای خیر سبقت می‌گیرد، چنانکه در آیات فوق ذکر شده است. ولی باید دانست ایمان به آیات تکوینی بمعنی اینکه وجود آنها را قبول کند چندان ارزشی ندارد زیرا همه کس می‌داند موجوداتی هست، بلکه آنها را دلائل بر وجود صانع و علم و حکمت او بداند این ایمان است که ممدوح قرآن می‌باشد و چنین اشخاص هیچ مخلوقی را دارای صفات خالق نمی‌دانند. آیه 62 الی 65
متن آیه:
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَلَدَينَا كِتَابٌ ينْطِقُ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يظْلَمُونَ(المؤمنون/62) بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ(المؤمنون/63) حَتَّى إِذَا أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يجْأَرُونَ(المؤمنون/64) لَا تَجْأَرُوا الْيوْمَ إِنَّكُمْ مِنَّا لَا تُنْصَرُونَ(المؤمنون/65)
ترجمه: و کسی را تکلیف نمی‌کنیم مگر بمقدار وسعش و نزد ما کتابی است که بحق سخن می‌گوید و ایشان مورد ستم نمی‌شوند(62) بلکه دلهاشان از این در غفلت است و برای ایشان کارهائی است غیر از اینکه ایشان به آنها عمل کرده‌اند(63) تا وقتی که ثروتمندان و متنعمین ایشان را به عذاب بگیریم ناگهان ایشان زاری نمایند(64) (گفته شود) امروز زاری نکنید زیرا شما از طرف ما یاری نشوید(65). 
نکات: وسع را مترجمین به معنی طاقت گرفته‌اند و آیه را چنین معنی کرده‌اند: کسی را تکلیف نمی‌کنیم مگر به مقدار طاقتش، یعنی اگر پیرمردی طاقت دارد باید هزار رکعت نماز بخواند و پنجاه ساعت غذا نخورد و روزه بگیرد، آیا این صحیح است؟ وخدا به قدر طاقت و توانائی تکلیف کرده و یا خیر کمتر از طاقت به قدر وسعت و راحت؟ و مقصود از كِتَابٌ، کتاب عدل إلهی است که به حق حکم می‌کند؛ ينْطِقُ بِالْحَقِّ.. و ممکن است پروندة عمل و یا چیز دیگر باشد. آیه 66 الی 70
متن آیه:
قَدْ كَانَتْ آياتِي تُتْلَى عَلَيكُمْ فَكُنْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَ(المؤمنون/66) مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ(المؤمنون/67) أَفَلَمْ يدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جَاءَهُمْ مَا لَمْ يأْتِ آبَاءَهُمُ الْأَوَّلِينَ(المؤمنون/68) أَمْ لَمْ يعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ(المؤمنون/69) أَمْ يقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ بَلْ جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ(المؤمنون/70)
ترجمه: بتحقیق آیات من بر شما تلاوت می‌شد پس شما به قهقرا بر می‌گشتید(66) به آن تکبر می‌کردید در حالی که آن را افسانه خوانده هذیان می‌گفتید(67) آیا گفتار ما را تدبر نکردند و یا برای ایشان آمده آنچه برای پدران پیش از ایشان نیامده(68) یا نشناختند رسولشان را که او را منکر شدند(69) یا می‌گویند او مجنونست بلکه حق را بر ایشان آورده و بیشترشان از حق کراهت دارند(70). 
نکات: جملة: قَدْ كَانَتْ آياتِي.... جمله‌ایست که روز قیامت به ایشان گفته می‌شود، پس فعل قیل لهم مقدر است و خدا برای سه عذر ایشان جملات بعد را آورده بنحو استفهام یعنی شما که ایمان نمی‌آورید عذرتان چیست؟ آیا تدبر در قرآن نکرده‌اید تا حقانیت آن را بفهمید و یا خبری برای معافی شما از عذاب آمده که برای پدرانتان چنین خبری نبوده. و یا محمد را نمی‌شناختید که مرد امین صادقی است و یا در او جنون دیده‌اید و او را مجنون فرض کرده‌اید و باقی عذرهایشان را در آیات بعد بیان کرده و سد نموده است. آیه 71 الی 73
متن آیه:
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَينَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ(المؤمنون/71) أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيرٌ وَهُوَ خَيرُ الرَّازِقِينَ(المؤمنون/72) وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ(المؤمنون/73)
ترجمه: و اگر حق تابع آراء ایشان باشد محققا آسمان‌ها و زمین و هر کس در آنها است تباه می‌شود بلکه ذکر خودشان را برایشان آورده‌ایم پس ایشان از ذکر خود اعراض دارند(71) و یا مزد کمی از ایشان می‌طلبی پس مزد زیاد پروردگارت بهتر است و او بهترین روزی دهندگان است(72) و براستی که تو ایشان را به راه راست می‌خوانی(73). 
نکات: جملة: «وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ....» دلالت دارد که آراء ایشان موجب فساد زمین و آسمان است. زیرا: اولا: آراء ایشان متناقض است یکی می‌گوید جهان باشد و دیگری می‌گوید نباشد. و ثانیا: آراء ایشان شرک می‌باشد و إله متعدد موجب فساد خلقت است بدلیل تمانع، یکی اراده کند و دیگری نکند. یکی قادر بر دفع دیگری باشد یا نباشد هر کدام باشد با شرک نمی‌سازد. و ثالثا: آراء ایشان تکذیب خدا و رسول و نفی اسلام است «لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا». و خرج کمتر از خراج است لفظا و معنا. آیه 74 الی 77
متن آیه:
وَإِنَّ الَّذِينَ لَا يؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ(المؤمنون/74) وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا فِي طُغْيانِهِمْ يعْمَهُونَ(المؤمنون/75) وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يتَضَرَّعُونَ(المؤمنون/76) حَتَّى إِذَا فَتَحْنَا عَلَيهِمْ بَابًا ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ(المؤمنون/77)
ترجمه: و محققا آنان که به آخرت ایمان نمی‌آ