ر شد و چه جملاتی بر زبان آورد . البته داستان مفصل اختلاف ایشان را در کتاب ((حقایقی از جنگ جمل و صفین)) آورده ایم. اما اشکال دیگری که مخالفان این دو بزرگوار از ایشان می گیرند این است که طلحه و زبیر در فکر پست و مقام بوده اند و همچنین آنها به ثروت اندوزی پرداخته اند
این تهمت ها بسیار نابجا است  چرا که آن عزیزان به هیچ وجه طالب پست و مقام دنیوی نبودند و این مسئله بخوبی در شورای انتخابی از سوی حضرت عمر رضي الله عنه  برای امر خلافت آشکار می گردد که هر کدام از این بزرگواران از قبول مسؤولیت خودداری می کردند.
و اما در مورد ثروتمند بودن آنها . باید گفت:
حضرت طلحه و حضرت زبیر- رضی الله عنهما- هر دو از بازرگانان و تجار بسیار ماهر و چیره دست بودند که از این راه سود و درآمد زیادی عایدشان می شد. دیگر اینکه بعد از شروع جنگ مسلمانان با کفار، این دو بزرگوار جزء مجاهدان و رزمندگان همیشگی سپاه اسلام بودند که هم از بیت المال حقوق ثابت داشتند و هم از غنایم جنگی بهره می بردند. مسلم است که در بعضی از جنگ ها به قدری غنایم به مسلمانان می رسید که تا ماه ها و سال ها می توانستند با آن زندگی را به سر ببرند.
_ سخن آخر
حال به دیده انصاف به قضاوت بنشینیم، آیا افرادی را با این همه اوصاف و فضایلی که بدان اشاره ای نمودیم، می توان بد و بیراه گفت و آیا صحیح است کسانی را که خداوند از آنان راضی است متهم کنیم؟
مگر نعوذ بالله خداوند علمش ناقص و محدود است که از آنها اعلام رضایت نمود در حالی که می دانست آیندة آنها چه خواهد بود.پس با توجه به گذشته و حال و آینده خداوند فرموده: } رضی الله عنهم و رضوا عنه{ 
پس قدری عاقلانه بیاندیشیم و در اموری که هیچ سودی برای ما ندارد دخالت نکنیم و با این تفکر و بینش یاران رسول الله صلى الله عليه وسلم را بنگریم که همگی آنان بهشتی هستند و خداوند از آنان خشنود است، دیگر کاری به اختلافات و مشاجرات بین آنان نداشته باشیم.
} تلک امة قد خلت لها ما کسبت و لکم ما کسبتم{.
    و ما علینا الا البلاغ المبین
محمد ایوب گنجی- سنندجفهرست منابع و مآخذ

أسد الغابه فی معرفه الصحابه، عزالدین ابن اثیر، 6 ج، دار الفکر.
البدایه و النهایه، ابن کثیر دمشقی،14 ج، دار التقوی.
احکام الرجال من میزان الاعتدال فی نقد الرجال، شمس الدین ذهبی ، دار الفکر.
الطبقات الکبری، محمد بن سعد واقدی ، دار صادر ، بیروت.
حیاه الصحابه ، محمد یوسف کاندهلوی، 4 ج ، دار احیاء التراث العربی.
رجال حول الرسول، خالد محمد خالد، دار الفکر.
رجال مبشرون بالجنه، احمد خلیل جمعه، دار ابن کثیر.
سنن ترمذی، ابو عیسی ترمذی، دار الفکر.
سیر اعلام النبلاء ، شمس الدین ذهبی،2 ج ، دار الفکر.
صحیح البخاری، امام محمد بن اسماعیل بخاری، دار الارقم.
صحیح مسلم، امام نیشابوری، دار احیاء التراث العربی.
صور من حیاه الصحابه ، رأفت باشا، دار الفکر.
عصر الصحابه ، عبدالمنعم الهاشمی، دار ابن کثیر.
مختارات من ادب العرب، سید ابوالحسن ندوی، دار ابن کثیر.
مشکاه المصابیح، خطیب تبریزی،2 ج ، دار الکتب العربی.
تفسیر نور، مصطفی خرمدل، احسان.
مصائب الصحابه، سید نور الدین بخاری، عبدالرحمن سربازی، صدیقی.
مقام صحابه، محمد شفیع عثمانی، عبدالرحمن سربازی، فاروق اعظم.
---------------------------------------
[1] - حضرت طلحه در اینجا نسبش با نسب رسول الله صلى الله عليه وسلم   پیوند می خورد.
[2] - اسد الغابه ، ج 3 ، ص 475.
[3] - همان.
[4] - صور من حياه الصحابه ' قصه طلحه رضى الله عنه  ' ص 324
[5] - مصائب صحابه به نقل از سیرة ابن هشام و ابن کثیر.
[6] - منبع سابق ، ص 56.
[7] - منبع سابق ، ص 57.
[8] - صور من حیاه الصحابه، ص 324
[9] - طبقات ابن سعد، ج 3 ، ص 215.
[10] - صور من حیاه الصحابه، ص 325.
[11] - به دلیل اینکه حضرت طلحه رضى الله عنه  و حضرت زبیر  رضى الله عنه  در بسیاری از فضایل مشترک هستند ، لذا آنچه که در مورد هردوی این عزیزان وجود دارد پس از پایان داستان زندگی حضرت زبیر رضى الله عنه  ، تحت عنوان((فضایل طلحه و زبیر)) ذکر می کنیم، ان شاء الله.
[12] - اسد الغابه ، ج 2 ، ص 476.
[13] - طبقات ابن سعد، ج 3، ص 218.
[14] - اسد الغابه، ج 2 ، ص 476.
[15] - صور من حیاه الصحابه ، ص 327.
[16] - اسد الغابه ، ج 3 ، ص 476.
[17] - اسد الغابه ج 2 ، ص 476.
[18] - صور من حیاه الصحابه ، ص 428.
[19] - طبقات ابن سعد ، ج 3 ، ص 220.
[20] - رجال حول الرسول ، ص 219.
[21] - همان
[22] - ترمذی، 5/412 ، باب مناقب طلحه، حدیث 3759. رواه حاکم فی مستدرک ، 3/374. رواه الامام احمد فی المسند‌، 1/165. ابن سعد فی الطبقاته الکبری، 3/218. 
[23] - ابن ماجه فی سننه، باب فضائل صحابه، حدیث 125. ترمذی، 5/412، حدیث 3760.
[24] - ترمذی 5/413، باب مناقب طلحه و کتاب التفسیر، ص 136.
[25] - منبع سابق ، کاب المناقب، ص 413 و کتاب التفسیر ، ص 136.
[26] - اشاره به آیة 23 سورة احزاب که می فرماید: من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا الله علیه فمنهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر و ما بدلوا تبدیلاً.در میان مؤمنان مردانی هستند که با خدا راست بوده اند در پیمانی که با او بسته اند. برخی پیمان خود بسر برده اند(و شربت شهادت سر کشیده اند) و برخی نیز در انتظارند(تا کی توفیق رفیق می گردد و جان را به 
- جان آفرین تسلیم خواهند کرد). آنان هیچگونه تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود نداده اند(وکمترین انحراف و تزلزلی در کار خود نکرده اند). 
[27] - اسد الغابه ، ج 2 ، ص 102.
[28] - همان.
[29] - همان.
[30] - اسد الغابه ، ج 2 ، ص 103.
[31] - رجال حول الرسول ، ص 224.
[32] - ریاض النضره ، ج 2 ع ص 232.
[33] - انفال / 9.
[34] - آل عمران / 124- 123.
[35] - اسد الغابه ، ج 2 ، ص 104.
[36] - تفصیل این حکایت را در کتاب های سیرت مطالعه کنید ، سیرت مصطفی  صلى الله عليه وسلم  ، مولانا محمد ادریس کاندهلوی و غیره .
[37] - ریاض النضره 2 ، ص 237 .
[38] - صور من حیاه الصحابه ، ص 328.
[39] - اسد الغابه ، ج 2 ، ص 104 و حیاه الصحابه ، ج 2 ، ص 236.
[40] - سنن ترمذی، ج 5 ، کتاب مناقب ، حدیث 3765.
[41] - منبع سابق ، کتاب مناقب ، حدیث 3764.
[42] - منبع سابق، کتاب مناقب، حدیث 3766.
[43] - ریاض النضره، ج 2،ص 238. الاصابه ، ج 1 ، ص 527.
[44] - رجال حول الرسول ، ص 226.
[45] - اسد الغابه، ج 1 ، ص 104و105.
[46] - توبه / 100
[47] - همان گونه که در آیة گذشته اشاره شده است ، مهاجرین به آن عده از مسلمانان گفته می شود که تمام ثروت و دارایی خویش را در مکه به جای گذاشته و به خاطر همراهی رسول الله صلى الله عليه وسلم  به مدینه هجرت کردند.
[48] - در مورد مقام و منزلت صحابه از دیدگاه قرآن سنت و اجماع مسلمانان کتاب ارزشمند مقام صحابه تأ لیف علامه مفتی محمد شفیع عثمانی و ترجمه مولانا عبدالرحمن سربازی مراجعه شود . ما مطالعه این کتاب را به تمام اقشار جامعه از هر مذهب و گروه و فرقه ای که هستند پیشنهاد می کنیم تا برخی از واقعیت های تاریخی برایشان روشن شود.
[49] - صحيح مسلم ' كتاب فضایل ' مشكاه المصابيح تبريزي ، ج 2، کتاب فضائل اصحاب. 
[50] - تهذیب ابن عساکر، ج 5، باب مناقب زبیر رضى الله عنه 
[51] - سنن ترمذی ، ج 5 ، کتاب المناقب ، حدیث 3767.
[52] - مشکاه المصابیح تبریزی ، ج 2 ، کتاب فضائل اصحاب
[53] - اسد الغابه ، ج 2 و ابن عساکر، 