نا زوجين لعلكم تذكرون} [ذاريات: 49]، وقال: {سبحان الذي خلق الأزواج كلها مما تنبت الأرض ومن أنفسهم ومما لا يعلمون} [يس: 36] معني آيه ي شريفه: " پاك [خدايى] كه از آنچه زمين مى‏روياند و [نيز] از خودشان و از آنچه نمى‏دانند همه را نر و ماده آفريده است."

چه راه و رسم زيبا و دلنشيني را خداوند در ميان آفريدگانش مرسوم نموده است كه حتي انگار تمام هستي نغمه ي دوتايي و زواج را مي سرايند. در ميان انسان ها ازدواج و دوتابودن پيوندي استوار ميان زن و مرد است كه، درصورت رعايت احكام شرعي و آداب اسلامي، با آن به سعادت نايل شده و شادكام مي گردند. در قرآن كريم آمده است: {ربنا هب لنا من أزواجنا وذرياتنا قرة أعين واجعلنا للمتقين إمامًا} [فرقان: 74]، يعني: " ... پروردگارا به ما از همسران و فرزندانمان آن ده كه مايه روشنى چشمان [ما] باشد و ما را پيشواى پرهيزگاران گردان."

اين شيوه ي شرعي ايجاد خانواده اي شايسته است، كه هسته ي جامعه ي بزرگ تر مي باشد. ازدواج در شريعت اسلام عبارت است از: عقد و پيماني پيوند ميان يك مرد و زني است كه نزديك ميان آن دو را مباح نموده و باعث ايجاد دوستي عميق و مهرباني شديد ميان آندو مي گردد و حقوق و وظايف هر دو طرف را برايشان مشخص مي نمايد.

تشويق به ازدواج:
پيامبر صلي الله عليه و سلم به امر ازدواج بسيار ترغيب نموده و در حدتوان به آن امر نموده است. آنجا كه مي فرمايد: (يا معشر الشباب، من استطاع منكم الباءة (أي: القدرة على تحمل واجبات الزواج) فليتزوج، فإنه أغضُّ للبصر، وأحصن للفرج، ومن لم يستطع فعليه بالصوم، فإنه له وِجَاء (أي: وقاية وحماية) [متفق عليه] يعني: " اي جوانان! آنكه از شما كه توان نكاح (تشكيل خانواده و بدوش گرفتن مسئوليت هاي آن) را دارد ازدواج نمايد؛ كه اينكار براي فروپوشاندن ( و نگهداري) چشم ها و براي رعايت عفت و پاكدامني بهتر است. و كسي كه نتواند، بايد روزه بگيرد؛ زيرا آن نوعي نگهدارنده و پناه است. " ازدواج راه و روش پيامبران و درستكاران بوده است، اكثر انبياء و صالحان داراي همسر بوده اند.

پيامبر صلي الله عليه وسلم در مورد كسي را كه با وجود امكان ازدواج از آن خودداري كند بشدت ملامت نموده و اعلام نموده اند كه اين مخالف سنت وي صلي الله عليه و سلم مي باشد. از حضرت انس رضي الله عنه روايت شده كه چنين تعريف مي كند: { جاء ثلاثة رهط إلى بيوت أزواج النبي صلى الله عليه وسلم يسألون عن عبادة النبي صلى الله عليه وسلم، فلما أخْبِرُوا كأنهم تقالُّوها، فقالوا: وأين نحن من النبي صلى الله عليه وسلم، وقد غفر الله له ما تقدم من ذنبه وما تأخر؟ قال أحدهم: أما أنا، فإني أصلي الليل أبدًا وقال آخر: أنا أصوم الدهر ولا أفطر . وقال آخر: أنا أعتزل النساء، فلا أتزوَّج أبدًا. فجاء رسول الله صلى الله عليه وسلم، فقال: (أنتم الذين قلتم كذا وكذا؟ أما والله، إني لأخشاكم لله وأتقاكم له، لكني أصوم وأفطر، وأصلي وأرقد، وأتزوج النساء، فمن رغب عن سنتي فليس مني) _[متفق عليه]} يعني:  «گروهي از سه مرد به خانه هاي همسران پيامبر صلي الله علبه و سلم آمده و از عبادت هاي آنحضرت صلي الله عليه و سلم سؤال كردند. وقتي از آن آگاه گشتند، تو گويي آن را كم شمرده و گفتند، ما كجا و پيامبر صلي الله عليه و سلم كجا؟ كه خداوند هرچه گناهان پيشين و پسين اوست را آمرزيده است؟ يكي از آنان گفت: اما من، همه ي شب ها را بطور كامل به نماز مي پردازم. ديگري گفت: من همه ي روزها را روزه مي گيرم و افطار نمي كنم. آن يكي گفت: من از زنان دوري گزيده ام و هرگز ازدواج نخواهم كرد. در اينزمان پيامبر صلي الله عليه و سلم آمد و فرمود: شماهائيد كه چنان و چنان گفته ايد؟ ولي قسم به خدا، من از همه يتان خداترس تر و پارساترم، ليكن روزه مي گيرم و افطار مي نمايم، نماز مي خوانم و مي خوابم و با زنان ازدواج مي كنم و هركس از راه و روش من دوري كند از من نيست.»

حكم ازدواج:
در بحث ازدواج زنان و مردان مسلمان به سه دسته ي زير تقسيم مي شوند:

 دسته اي تمام ملزومات ازدواج را دارا بوده و گرايش ملايمي به قضيه ي ازدواج دارند بطوريكه آنقدر به نفس خويش اطمينان دارند كه درصورت عدم ازدواج به حرام نمي افتد؛ چراكه طبيعت وي او را به سوي حرام نمي كشاند. درعين حال اين دسته باور دارند (يا لااقل گمان دارند) كه درصورت اقدام به ازدواج به درستي مي توانند از پس حقوق زناشويي برمي آيند، بي آنكه بر ديگري ستمي رواداشته يا حقي از حقوق او را پايمال نمايند. ازدواج به نسبت اين اشخاص سنت مؤكده مي باشد و در انجام آن از سوي خداوند متعال پاداش داده مي شوند و نصوصي كه ذكر شدند  در حق اين دسته بوده اند.

* دسته ي دوم كساني هستند كه امكان ازدواج براي آنان فراهم بوده و خود نيز تمايل بسيار به آن دارند. اين افراد باور دارند ( يا مي پندارند) كه در صورت عدم اقدام به ازدواج مرتكب گناه و حرام مي گردند. بر اين دسته واجب است كه براي رسيدن به عفاف و پاكدامني و دوري از انگيزه هاي حرام ازدواج نمايند. مشروط به اينكه قادر به بجاآوردن حقوق زناشويي باشد، بدون آنكه ستمي بر ديگري روادارد. ليكن اگر بداند كه درصورت ازدواج با همسرش ستمي از قبيل بدرفتاري يا جز آن رواخواهد داشت، بر او لازم است كه در بهبود رفتار خود كوشيده و نفس خويش را بر آداب معاشرت نيكو با شريك زندگيش پرورش دهد.

* دسته سوم افراد فاقد تمايلات جنسي مي باشند، اين حالت مي تواند طبيعي و جزو ذات فرد بوده يا ناشي از كهولت سن و يا بيماري يا حادثه باشد. در اين شرايط امر ازدواج بر اساس اهداف ثانوي احتمالي ازدواج، كه منحصر به اشباع غريزه ي جنسي نمي باشند، مشخص مي شود. هدف از آن بدست آوردن الفت و همدمي روحي و رواني است، با درنظرگرفتن ضرر و زياني كه ممكن است متوجه هركدام از طرفين گردد. در نتيجه لازم است يك شفاف سازي دوطرفه از ابتداي كار به عمل بيايد تا هردو بتوانندشريك زندگي خود را با دليل و منطق برگزيند. 

به نظر مي رسد ازدواج دسته ي سوم، در شرايط كفائت دو طرف مانند ازدواج زن و مردي كه هردو پابه سن گذاشته و ديگر نياز به برآوردن تمايلات جنسي آنان به اندازه ي نيازشان به وجود همدم تنهايي ها و كسي كه نياز عاطفي الفت و آرامش را برآورد نيست، برخي مصلحت هاي اجتماعي را در برداشته باشد. در مورد اين افراد ازدواج به علت وجود اهداف نيك شرعي و نبود زيان و ضرر براي هيچكدام از طرفين، مستحب مي باشد.

فوايد و نتايج ازدواج:
ازدواج دروازه اي به سوي نيكي ها و درآمدي بر دستاوردهاي متعدد فردي و اجتماعي است. بنابراين كسي كه در امر ازدواج اطاعت پروردگار و پيروي از پيامبر صلي الله عليه وسلم را راه و رسم خود قراردهد، خداوند او را ياري خواهد داد. پيامبر صلي الله عليه و سلم فرموده اند: (ثلاثة حق على الله عونهم: المجاهد في سبيل الله، والمكاتب الذي يريد الأداء، والناكح الذي يريد العفاف) [ترمذي، وأحمد، والحاكم]، يعني: « كمك و مدد سه دسته از افراد را خداوند بر عهده ي خود گرفته است: مجاهد في سبيل الله، م