شناسد و اينکه چگونه سود را برگرفته و از ضررها خويش را دور نمايد و در راستاي نفع و فايده ي خويش و خانواده و جامعه به رشد و بالندگي اش ادامه دهد.
 
شاعر مصري حافظ ابراهيم چنين مي گويد:
"الأمُّ مدرسة إذا أعددتها أعددتَّ شعبًا طيب الأعراقِ"

معني شعر: «مادر مدرسه ايست که چون فرزند را خويش مهيا ساخت، ملتي با ريشه هاي نيکو به بار مي آيد.»

اما پدر خانواده در طول روز مي کوشد تا زندگي آرامي را براي خانواده اش فراهم سازد و به اين ترتيب روز را به شب مي رساند و براي وي جز براي خواب وقتي چنداني باقي نمي ماند. چه بسيار پدراني که صبح ها قبل از بيدار شدن فرزندان به سر کار رفته و شب زماني به خانه باز مي گردد که همگي خوابيده اند و فرزندانش را جز در روزهاي تعطيل نمي بيند. برخي هم در حال سفر بوده و سال ها دور از خانه مي مانند و البته در اين زمينه پدران بايد تجديد نظري نموده و از اثرات مخرب چنين شرايطي بر تربيت فرزندان شان آگاه باشند. 
درست تر آن است که بارسنگين تربيت کودکان بر عهده ي هردوي والدين باشد. جايز نيست که پدر خانواده فرزندانش را به حال خود وانهاده و در تربيت آنان نقشي نداشته باشد. بلکه بايد با آنان نشست هاي روزانه داشته و به کارهايي که در طول روز انجام داده اند گوش فرا داده و درصورت انجام اشتباهات آنان را راهنمايي و ارشاد نموده و کارهاي ناشايست آن ها را اصلاح کند. 
همچنين زن و شوهر بايد حداکثر تلاششان را بکارگرفته و با هم در پرورش دادن فرزندان شان بر جاده ي نيکي و تقوي همکاري نمايند. هرگاه از ابتدا در مورد تربيت درست و صحيح کودک سستي و بي توجهي صورت پذيرد، راست گردانيدن آن در سنين بالاتر دشوار مي شود و به چيزي که بر اساس آن بزرگ شده است خو گرفته و جزئ طبيعتش مي گردد.

پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (أكرموا أولادكم، وأحسنوا أدبهم) يعني: «فرزندانتان را گرامي داشته و نيک تربيت شان نماييد.» [ابن ماجه] آنکه در دوران کودکي از تربيتش غافل بده باشند، تربيت و اصلاح وي در بزرگسالي امري بس دشوار است. شاعر مي گويد:
"إن الغصون إذا قوَّمْتَها اعتدلت
ولا يلين إذا قومته الخشبُُ
قد ينفع الأدبُ الأحداثَ في صغر
وليس ينفع عند الشيبة الأدبٌ"

معني شعر: «شاخه ي باريک درخت را مي تواني راست گرداند
                 ولي چون چوب خشکي گشت خم نگردد ديگر آن.
                   تربيت خردسالان در خردي آنان سود مي دهد
                     و ليکن سودي نمي دهد تربيت در پيري»

در تربيت کودکان سعي بر آن است تا آنان را به نماز عادت داده، به حفظ قرآن کريم ترغيب نمود، به مطالعه ي علوم سودمند بپردازند، نيرو و استعدادهاي فطري شان را شکوفا نمود، آن ها را  به رفت و آمد به مسجد و شرکت در کلاس هاي علمي ان تشويق کرد، از جاهاي وقت گذراني و فساد و همنشيني با افراد فاسد دور نگاه داشت. بنابراين هرگاه زن و شوهر در تربيت مناسب کودک با هم تشريک مساعي داشته و بر ان صبر و تحمل نمايند، خداوند متعال آن ها را وارد بهشت گرداند و از آتش دوزخ محفوظ شان بدارد.

از حضرت عايشه -رضي الله عنها- چنين مي گويد: زني با دو دخترش نزد من آمد و کمک مي خواست. من چيزي جز يک خرما پيدا نکردم که به او بدهم و همان را به او دادم. او هم آن را بين دخترانش تقسيم کرد و خودش چيزي نخورد. سپس بلند شد و رفت. آنگاه پيامبر صلى الله عليه و سلم وارد شد و من قضيه را براي او تعريف کردم. آن حضرت صلي الله عليه و سلم فرمود: (من ابتُلِي (أي: اختبُِر) من هذه البنات بشيء، فأحسن إليهنَّ (أي: أنفق عليهنَّ، وزوجهنَّ)، كُنَّ له سِتْرًا (أي: حجابًا) من النار) يعني: « کسي که به چيزي از اين دخترها آزمايش شود و به آنها نيکي کند، برايش حجابي از آتش دوزخ مي باشند.» _[بخاري، و مسلم، و ترمذي]

برخورد با خدمتکاران:
زن به تنهايي نمي تواند که تمام نيازمندي هاي خانه را برآورده سازد؛ از نظافت منزل گرفته تا آماده کردن غذا، تربيت کودکان، شوهرداري و غيره. بنابراين به استخدام يک مربي يا خدمتکاري که بتواند بار برخي از اين مسئوليت ها را به دوش بگيرد، روي مي آورند. بهتر است که خدمتکار مسلمان باشد، و اين خدمتکاران برادران يا خواهران ديني ما هستند و بايد با آن ها به خوبي رفتار کرد. در زندگاني پيامبر خد ا صلى الله عليه و سلم الگو و سرمشق خوبي در رفتار با خدمتکاران و زيردستان وجود دارد. انس -رضي الله عنه- تعريف مي کند: قسم به خدا که نه سال به رسول الله صلى الله عليه و سلم خدمت کردم ولي در برابر کار اشتباهي که از من سرزده بود هرگز نشنيدم که بفرمايد چرا چنين کردي؟ يا اگر کاري را نکرده باشم هرگز نفرمود که چرا فلان کار را انجام نداده اي؟ _[مسلم]
همچنين پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (إخوانكم جعلهم الله تحت أيديكم، فأطعموهم مما تأكلون، وألبسوهم مما تلبسون، ولا تكلفوهم ما يغلبهم، فإن كلفتموهم؛ فأعينوهم) يعني: « آنها برادران شما هستند که خداوند آن ها را زير دست شما قرار داده، پس بايد آنان را از آنچه مي خوريد، بخورانيد و از آنچه مي پوشيد، بپوشانيد. و آنها را به چيزي مکلف نکنيد که توانائي آن را نداشته باشند و اگر آنان را مأمور کرديد، پس همکاريشان کنيد.» [بخاري]

 وقتي که مرد به خدمتکارش کمکي نمود در قلب وي دوستي و محبت و خاطر خوشي را از خود به جا مي گذارد. ممکن است خدمتکاران به عنوان دربان، آشپز، راننده، باغبان يا ديگر امور و به خاطر نياز ضروري به وي استخدام شود. از دلايل استخدام خدمتکار سالخوردگي زن و شوهر يا ناتواني آنان مي تواند باشد. 
بايد خدمتکاري امين، رازدار(که سر و راز خانه را جايي فاش نکند) و کسي که مراقب اسباب و لوازم خانه باشد را انتخاب نمود. مرد نبايد با خدمتکار زن تنها مانده و زن نيز بايد از تنها ماندن با خدمتکار مرد دوري کرده و زينت هايش را در برابر وي آشکار نسازد. بهتر است که مرد خود به مسائل خدمتکاران مرد  رسيدگي کرده و زن با خدمتکاران زن مواجه شود. اين کار براي دوري از مفاسد و لغزش در اموري است که عاقبت پسنديده اي ندارند. زن بايد در برخورد خويش با مرداني که پيوسته به خانه ي شان رفت و آمد مي نمايند احتياط و پرهيز نمايد، کساني مانند: مامور آب و برق و ...، مرداني که شير مي خرند، و ...

ترجمه: مسعود
مصدر: سايت نوار اسلام
IslamTape.Comسلسلة خانواده ي خوشبخت – حقوق زوجين

اسلام براي هرکدام از زوجين حقوقي را قائل شده است، همانطور که براي هرکدام از آنان وظايفي را مشخص نموده است که بايد آن ها را به خوبي دانست تا بتوان به نيکي از عهده ي انجام آن برآمده و بتوانند به شيوه اي شايسته درپي احقاق حق خويش باشند. وقتي زن و شوهر از حقوق و وظايف هم آگاهي درستي داشته باشند کليد آرامش و آسايش زندگي را در دستان خويش خواهند داشت. حقوق مزبور زندگي زناشويي را نظم و سامان بخشيده و بر رفتار مناسب و نيکو در بين زن و شوهر تأکيد نموده و آنان را تشويق مي کند تا پيش از آنکه چيزي بگيرند، چيزي بدهند و حق و حقوق شريک زندگي شان را تمام و کمال و با طيب خ