یه به پیروان مختار بن ابن عبید ثقفی گفته می‌شود، همان فرقه‌ای که به تئوری «بداء» و اهتمام و پایبندی به آن به عنوان یک عقیده، شهرت یافت.(11) 
شیوخ شیعه پیروان خود را به ‭اینکه بالاخره زمام امور را در دست خواهند گرفت و حکومت از آنِ، آنان خواهد شد امیدوار کردند. و برای این مسأله هفتاد سال را در نظر گرفته و تعیین کرده‏بودند، آن هم در روایتی که به ابوجعفر نسبت داده‏اند. و چون پس از گذشت آن هفتاد سال، آب از آب تکان نخورد، پیروان گلایه و شکوا سرداند، و آقایان و سران بزرگ شیعه برای نجات از بحران گفتند: برای خداوند متعال چنین ظاهر شد که‭ این وعده را تغییر دهد! (12) 
این در حالی است که قرآن کریم بر اثبات صفت «علم مطلق و بی نهایت» برای خداوند متعال و بطلان عقیده‭ی بدا که رافضیه به او نسبت می‌دهند، دلالت کرده است. همان عقیده‌ای که جهل را به خداوند متعال نسبت داده است، و آیاتی که بیانگر اثبات صفت دانش خداوند متعال هستند، بسیار فراوانند، از جمله :
(وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُهَا وَلاَ حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الأَرْضِ وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي کِتَابٍ مُّبِينٍ(59) وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاکُم بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِالنَّهَارِ(60)) (انعام / 59-60).
گنجينه‌هاي غيب و كليد آنها در دست خدا است و كسي جز او از آنها آگاه نيست. و خداوند از آنچه در خشكي و دريا است آگاه است و هيچ برگي (از گياهي و درختي) فرو نمي‌افتد مگر اين كه از آن خبردار است و هيچ دانه‌اي در تاريكيهاي (درون) زمين و هيچ‌چيز تر و يا خشكي نيست كه فرو افتد، مگر اين كه (خدا از آن آگاه و در علم خدا پيدا است و) در لوح محفوظ ضبط و ثبت است. خدا است كه در شب شما را مي‌ميراند و در روز شما را برمي انگيزاند و او مي‌داند كه در روز (كه زمان عمده جنب و جوش و تلاش و كوشش است) چه مي‌كنيد و چه فراچنگ مي‌آوريد.
و میفرماید:(أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ) (ملک / 14).
مگر كسي كه (مردمان را) مي‌آفريند (حال و وضع ايشان را) نمي‌داند، و حال اين كه او دقيق و باريك بين بس آگاهي است‌؟! 
ابن تیمیه رحمه الله می‭گوید: این آیه از چند جهت برای اهل نظر و اهل استدلال قیاس عقلی بر ضرورت علم و دانش خداوند متعال به‭اشیاء دلالت می‏کند: 
اوّل: این که خداوند خالق و آفریدگار آنها است و خلق و آفرینش همان ابداع و نوآوری با تقدیر و ارزیابی است و این چنین می‌طلبد که به لحاظ علمی‏ و آگاهی قبلاً مقدّر شود و بعداً در خارج پدید آیند.
دوّم: اینکه مستلزم اراده، خواست و مشیّت خداست و اراده مقتضی تصوّر مراد، آگاهی و شعور نسبت به آن است.
سوّم: آن علم و آگاهی تامّ و مطلق از خداوند متعال صادر می‏شود و سبب تامّ آن هم خداوند متعال است و علم و آگاهی به اصل مسأله و سبب آن، موجب علم به فرع مسبّب است، پس علم خدا نسبت به خود، لازمه‭اش علم به همه چیزهایی است که از او صادر می‏شود. 
چهارم: خداوند ذاتاً لطیف است، پس باريك بين است، خبیر و آگاه به هر مخفی و پنهان شده‭ای است و این هم مقتضای علم است و ذاتاً با همه‭ی صفات از همه‭اشیاء بی نیاز است(13) ، همانگونه که آیات قرآن بر تقدیر و ارزیابی جهان هستی قبل از آفرینش دلالت می‏کند، آن هم بنا بر علم سابق خداوند به جهان هستی قبل از وجود آن است، و می‭فرماید:( وَخَلَقَ کُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا)(فرقان/2) 
همه چيز را آفريده است و آن را دقيقاًاندازه‌گيري و كاملاً برآورد كرده است.
و فرمود:(الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى(2) وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى(3)) (أعلی/2-3) 
(همان خداوندي كه (چيزها را) مي‌آفريند و سپس (آنها را هماهنگ مي‌كند و) مي‌آرايد خداوندي كه‏اندازه‌گيري مي‌كند و (هرچيزي را آن گونه كه شايسته و بايسته است مي‌آفريند، و آن گاه آن را به كاري) رهنمود مي‌نمايد).
این آیات بزرگترین دلیل علیه رافضه است که ادعا می‭کنند خداوند (پناه بر خدا) تا بعد از رخداد حادثه‏ها از آنها خبر ندارد و نیز گمانشان بر این است که خداوند بنا به تجدید مصلحت، تصمیماتش را تغییر می‏دهد. ولی خداوند متعال قبل از آفرینش این هستی همه چیز را ارزیابی کرده و چیزی در جهان وجود ندارد که از تقدیر و تدبیر خدا خارج باشد و نیز چیزی از آنچه خداوند قبل از آفرینش مخلوقات و وجود کائنات در لوح المحفوظ ثبت کرده خارج نمی‭شود، ولی ستمگران آیات خدا را انکار می‭کنند (14) .
همچنین سنّت صحیح بر اثبات صفت علم خداوند متعال دلالت می‏کند، بخاری روایت کرده که رسول خدا(ص) فرمود: «مفاتیح الغیب خمسٌ لا یعلمها إلاّ اللهُ: لا یعلم ما فی غدٍ إلاّ الله، و لا یعلم ما تغیض الأرحام إلاّ الله، و لا یعلم متی تأتی المطر إلاّ الله، و ما تدری نفس بأیّ أرض تموت، و لا یعلم متی تقوم السّاعة إلاّ الله»(15) : (کلیدهای غیب پنج تا هستند که جز الله تعالی کسی از آنها اطلاع ندارد: کسی جز خداوند نمی‏داند فردا چه اتّفاق خواهد افتاد، جز خداوند کسی نمی‏داند درون رحم جاندار حامله نر است یا ماده، کسی جز خداوند نمی‏داند چه وقتی باران می‏بارد، کسی نمی‏داند در کدامین سرزمین می‏میرد و جز خداوند کسی از زمان برپا شدن قیامت خبر ندارد).
اموری که در این حدیث ذکر شده، مربوط به آینده هستند که قبل از بوجود آمدنشان خداوند متعال از آنها با خبر و مطّلع است.
در کتابهای شیعه، در میان آن مجموعه‭ی سرسام آور خرافات و اباطیل، روایاتی ذکر شده که شاید نشان دهنده‭ی پیوند آنها با اهل بیت باشد و چون از معنای حق تعبیر می‭کنند، لایق به آن برگزیدگان باشد وشاید هم اثر شیعیان میانه رو باشند. از منصور بن حازم روایت شده که گفت: از اباعبدالله سؤال کردم: آیا ممکن است امروز چیزی اتفاق بیفتد که دیروز خداوند از آن خبر نداشته باشد؟ فرمود: هر کس چنین می‭گوید خدا خوار و ذلیلش کند، آیا مگر علم گذشته و آینده نزد خدا نیست؟ گفت: البته، قبل از آفرینش خلق، همه برای خدا معلوم بوده‭اند.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) اصول کافی (1/146).
2) اصول کافی (1/146).
3) اصول کافی (1/148).
4) منبع سابق.
5) اصول شیعة الامامیة(2/1133).
6) القاموس المحیط (4/302).
7) الصحاح (6/2278)، لسان العرب (6/614).
8) اصول شیعة الامامیة(2/1135).
9) همان منبع (2/1135).
10) التنبیة و الرد، مسلطی. ص 19.
11) اصول شیعة الامامیة(2/1135).
12) تفسیر عیاشی (2/218)، بحارالانوار (4/214).
13) الفتاوی (2/211).
14) بذل المجهود (1/340)
15) بخاری، ش 4697<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:726.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:727.txt">1- از حضرت علی(رض) به تواتر ثابت شده که بر منبر کوفه گفت</a><a class="text" href="w:text:728.txt">2- سخن حضرت حسن بن علی(رض)</a><a class="text" href="w:text:729.txt">3- سخن حسین بن علی(رض)</a><a class="text" href="w:text:730.txt">4- سخن علی بن حسین(رح)</a><a class="text" href="w:text:731.txt">5- سخن محمّد بن علی (با