یئاً»(6) ، : 
(خلافت) نبوت سی سال است، سپس خداوند پادشاهی را می‌آورد یا پادشاهی را به هر کس که بخواهد  می‌دهد. رسول‎الله می‌فرماید: «الخلافة فی امتی ثلاثون سنه ثم ملک بعد ذالک»(7)  (خلافت در امت من سی سال است، بعد از آن سی سال پادشاهی است).
ابن کثیر در تعلیقه بر این حدیث می‌نویسد: «سی سال با دوره‌ی شش ماهه خلافت حسن بن علی کامل شده‌است، چون او در ربیع الاوّل سال (41ه-) از خلافت کناره گیری کرد و رسول‎الله نیز در ربیع الاول سال(11ه-) وفات کرده‌است، به این ترتیب سی سال خلافت کامل شده و این از نشانه‌های نبوت است.(8)  لذا حسن بن علی پنجمین خلیفه راشد است و با کتاب حسن بن علی، به طور خلاصه مسائل مهمی‌از آنچه مربوط به بررسی دوران خلافت راشده، شاخصه‌ها، اسباب بر چیده شدن، نظام حاکمیّت، خصوصیات و صفات آن نسل، رهبری، فرماندهی، قوانین و کنترل بحرآنها در آن، استنباط احکام و راههای پیشرفت و جایگاه زن در آن دوران و مؤسسات دولتی معرفی و بررسی فهم عبادت خداوند متعال از دیدگاه آن نسل، کامل و به پایان می‌رسد.
در این کتاب سعی بر آن داشتیم که جوانب مختلف شخصیّت امام علی (رض) را مورد بررسی قرار دهیم که زندگی علی (رض) برگی درخشان در تاریخ اسلام است، او یکی از پیشوایانی است که مسلمانان از راه و روش و اقوال و کردارش در زندگی الگو می‌گیرند و زندگی ایشان از قویترین منابع ایمانی و عواطف صحیح در فهم دین به شمار می‌آید. به همین دلیل است که‌از وی تعامل با آداب و رسوم و حسن توجیه را می‌آموزیم، یاد می‌گیریم که چگونه طبق دستورات و قوانین قرآن زندگی کنیم و از رهنمودهای پیامبر(ص) استفاده کنیم و از او پیروی کنیم، به تقوا و بیم از عظمت خداوند اهمیّت بدهیم و خالصانه او را عبادت کنیم، به دنبال اجر و پاداشی باشیم که نزد خداوند متعال است و موفقیّت و سعادت دنیا و آخرت را تأمین می‌کند و تأثیر این مفاهیم در زندگی مسلمانان و پیشرفت و پویایی آنها و قیام برای ایفای نقش این فرهنگ و تمدن بسیار زیاد است. به همین دلیل تلاش کردیم که شخصیّت و دوران علی را بر حسب توان، بدون ادعای عصمت و پاک دانستن او از لغزش، بررسی و منعکس کنیم. در حالی که هدف و مقصود ما رضای خداوند بوده و بس. از خداوند امید پاداش خیر دارم، چرا که در مشکلات و طلب یاری فقط باید از او درخواست کمک کنیم، قطعاً ما به فضل و لطف او نیازمندیم و نام او پاک ترین نامها و او شنونده دعاهاست.
به لطف خدا تألیف این کتاب در تاریخ 17ربیع الاوّل /1424 برابر با 7 یونیوی 2003 پنج دقیقه مانده به ساعت یک بعد از ظهر به پایان رسید.
با توسل به نامهای نیکو و صفات اعلای خداوند از ذات سبحان می‌خواهم که‌این تلاش را خالصانه برای رضای خود بپذیرد و این نوشته را برای بندگانش مفید و سودمند گرداند. امیدوارم در برابر هر حرف ثواب و پاداشی در میزان نیکیهایم قرار دهد، از خداوند می‌خواهم به تمام برادرانی که مرا با هر چه در اختیار داشتند، یاری دادند تا این تلاش متواضعانه به سرانجام برسد، پاداش خیر دهد و از تمام کسانی که‌این کتاب را مطالعه می‌کنند انتظار دارم مرا از دعای خیرشان فراموش نکنند که محتاج پروردگار آمرزنده‌ام و می‌گویم: 
(رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِکَ فِي عِبَادِکَ الصَّالِحِينَ) (نمل/19)
یعنی: پروردگارا! چنان كن كه پيوسته سپاسگزار نعمتهائي باشم كه به من و پدر و مادرم ارزاني داشته‌اي و (مرا توفيق عطاء فرما تا) كارهاي نيكي را انجام دهم كه تو از آنها راضي باشي (و من بدآنها رستگار باشم) و مرا در پرتو مرحمت خود از زمره بندگان شايسته‌ات گردان.
 خداوندمتعال می‌فرماید: 
(مَا يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِکَ لَهَا وَمَا يُمْسِکْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُ مِن بَعْدِهِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَکِيمُ) (فاطر/2)
یعنی: خداوند (درِ خزائن) هر رحمتي را براي مردم بگشايد، كسي نمي‌تواند (آن را ببندد و) از آن جلوگيري نمايد، خداوند هر چيزي را كه باز دارد و از آن جلوگيري كند، كسي جز او نمي‌تواند آن را رها و روان سازد، او توانا و كار بجا است. (لذا نه در كاري در مي‌ماند و نه كاري را بدون فلسفه‌ انجام مي‌دهد). (هر رحمتی را خداوند برای مردم بگشاید، کسی نمی‌تواند از آن جلوگیری کند و آنچه باز دارد، کسی جز او نمی‌تواند آن را رها سازد و او عزّتمند وحکیم است).
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) سلسلة الأحاديث الصحيحة (2/647، 648).
2) مسلم (2/592).
3) سلسلة الأحاديث الصحيحة (2/647، 648).
4) مؤلف این کتاب یوسف بن حسین بن عبدالهادی؛ دمشقی، صالحی، حنبلی است.
5) بخاری ش/3746
6) صحیح سنن ابوداود3/879
7) سنن ترمذی با شرح الاحوذی (395/397/6).
8) البدایة و النهایة (16/8).اميرمؤمنان علي(ع) شديداً شيفته پيروي از پيامبر(ص) و پايبند به سنّتش بود، زندگي او بهترين دليل اين مدعاست. ما در اينجا به نمونه‌هايي از عملكرد و علاقه ‌ايشان به پيروي از سنّت رسول‎ الله (ص) مي‌پردازيم (تا جايي كه بين سنّتهاي كوچك و بزرگ تفاوت قايل نبود). اينك نمونه‌هايي از پايبندي علي به سنّت رسول‎ الله (ص) :
* پايبندي علي به دعا خواندن هنگام سوار شدن بر مركب
عبدالرزاق روايت مي‌كند: مردي كه هنگام سوار شدن علي بر مركب او را همراهي مي‌كرد، اينچنين روايت كرده ‌است كه: وقتي پايش را در ركاب مي‌گذاشت: می‌گفت: «الْحَمْدُ للّهِ، سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا و َمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ»: (سپاس خداي را كه پاك است آن ذاتي كه‌اين مركب را براي ما مسخّر گردانيد و ما بسوي پروردگار در حركتيم)، سپس سه بار «الحمدالله» و سه بار «الله‌اكبر و بعد می‌گفت: «اللهمّ لا اله‌الاّ أنت، ظلمتُ نفسی فاغفر لی، انّه لا یغفر الذّنوب الاّ أنت»: (پروردگارا جز تو معبود بر حقّي نيست، به جانم ستم كردم لذا مرا بيامرز كه كسي جز تو گناهان را نمی‌تواند مغفرت كند). بعد از اين تبسّم كرد، راوي گويد: پرسيده شد: اي اميرمؤمنان علّت تبسم شما چيست؟ گفت: «پيامبر(ص) را ديدم همین كاری را که من کردم و همان دعایی را که خواندم خواند» ما (اصحاب) پرسيديم: اي پيامبر علّت تبسم شما چيست؟ فرمود: «العبد – او قال عجبت العبد – اذا قال لا اله‌الا الله‌ انت ظلمت نفسي فاغفرلي انه لايغفر الذنوب الا هو»: (بنده هرگاه گفت- یا گفت:- از بنده در شگفتم كه هرگاه مي‌گويد: «معبود بر حقّي جز الله نيست، خدایا به خودم ستم كردم، مرا بيامرز كه گناهان را كسي جز تو نمی‌آمرزد.» چنین بنده‌ای مي‌داند و‌يقين دارد كه كسي جز الله گناهانش را نمي‌آمرزد.(1) 
* آشامیدن در حالت ایستاده و نشسته
از عطاء بن سائب و او از زاذان روايت می‌کند كه‌يك روز علي‌بن‌ابي‌طالب ايستاده‌ آب می‌نوشيد، لذا مردم چنان به او خيره شدند كه