‭گوید: همه امتها به جز مسلمانان، علمایشان، بدترین شان هستند اما علمای مسلمانان بهترین شان هستند(5) . ابن تیمیه ‭این را توضیح داده و می‭گوید: همه امتها به جز مسلمانان گمراه هستندو فقط علمایشان آنان را گمراه می‭کنند، بنابراین علمایشان بدترین شان هستند. در حالیکه مسلمانان بر راه هدایت قرار دارند و هدایت فقط توسط علمایشان روشن و تبیین می‏گردد. بنابراین علمایشان بهترین شان هستند(6) .
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) ظاهرة الغلو فی الدین، ص (85).
2) ظاهرة الغلو فی الدین، ص (215- 223).
3) الفتاوی (32/137).
4) شرح الطحاویة (2/740).
5) اعلام الموقعین (3/283).
6) الفتاوی (7/284).این مرض در دوره ما زیاد شده و ضررش فراگیر گشته است. این آفت ابزاری برای ریشه کنی و ویرانی و وسیله‭ای برای تخریب و نابودی است که نتایج و آثار خطرناک و مفاسد فراوانی در پی دارد. این آفت علل و انگیزه‏هایی دارد، از جمله: جهل، جهل به فهمیدن حقیقتی که دیده و شنیده و خوانده نشده است و جهل به هدف آن و همچنین عدم درک یک حکم شرعی دقیق در این مواضع مخصوصاً اگر مواضعی غریب و نامأنوس باشند و احتیاج به‭یک فقه با بینشی دقیق و نگاهی دور نگر، صاحب خود را به بدگمانی، متهم کردن دیگران به عیب و نقص و بی اعتبار و بی ارزش کردن آنان، می‏کشاند.
یکی از آفتهای دیگر هوی و هوس است و این آفتِ آفتهاست این کافی است که‭یک انسان چیزی را که مورد خوشایندی و خشنودی او نیست و با آن موافق نیست، ببیند یا بخواند و یا بشنود... این امر کافی است که او را به بدگمانی بکشاند و افسار او را در دست بگیرد و هر جا که بخواهد بگرداند، بچراند، بچرخاند. او دیگر امور را با معیار و میزان دقیق شرع نمی‏سنجد و تلاش نمی‏کند که موانع و شرایط را در نظر بگیرد و علاوه بر متهم کردن خود، حتی به نفس خود مراجعه نمی‏کند چون هوی و هوس او را از این امر باز می‏دارد از جمله آفتهای دیگر، خودپسندی و غرور است. انسان اگر نسبت به خودش حسن ظن داشته باشد و اگر فهم و درک داشته باشد و به آن مغرور گردد و خود رأی شود به ‭این سمت کشیده می‏شود که نفس خود را پاک و متعالی و دیگران را حقیر بداند، نظر خودش را درست و نظر دیگران را نادرست، نظر خودش را حق و نظر دیگران را باطل و نظر خود را عین هدایت و نظر دیگران را مایه گمراهی فرض کند. افرادی را دیده‭ایم که به نامتعادلی در سوءظن رسیده بودند که همه مردم را به غیر از خودشان چه مرده و چه زنده به انحراف، گمراهی و فساد عقیدتی متهم کردند و این گونه وانمود کردند که همگی در عقیده خودشان ناخالص و فاسد هستند و فقط آنان اهل خلوص هستند، همه مردم هلاک می‏شوند و فقط آنان نجات می‏یابند، گمان بد یک آفت است و هر آفت هم آثار سوء خود را دارد از جمله آثار سوء و بد آن - ز بدی جز بدی نزاید - عبارتند از:
بدگمانی صاحب خود را به عیب جویی، دنبال کردن لغزشهای دیگران و تحقیق و کاوش فراوان در خطاهای آنان می‏کشاند و به‭این ترتیب نفس او را در معرض خشم و عذاب خداوند قرار می‏دهد چون این از صفات انسانهای بیمار قلب است که رسول‭الله(ص) آنان را به فضاحت و رسوایی وعده داده و می‭فرماید: ای جماعت کسانی که به زبان خود ایمان آورده و ایمان در قلبتان وارد نشده است. از مسلمانان بدگویی نکنید و در پی عیبهای آنان نباشید، کسی که دنبال عیبهای آنان باشد، خداوند نیز به دنبال عیب او خواهد بود و هر کس خداوند به دنبال عیبش باشد، در خانه خود رسوا می‏گردد(1) .
بدگمانی همچنین صاحب خود را به غیبت کردن و بردن آبروی دیگران و انتقام‎جویی از آنان می‏کشاند.
و در نهایت گمان بد، نهال تفرقه و پراکندگی را در میان مسلمانان می‏کارد و بندهای اخوت و برادری را می‏گسلد و پیوندهای محبت را پاره کرده و بذر دشمنی و کینه و نفرت را می‏پاشد.
از آن جایی که‭این آفت همان طور که بیان شد، خطرات فراوانی در پی دارد، اسلام یک موضع قطعی و محکم اتخاذ کرده و به دوری جستن از بیشتر گمانها دستور داده است زیرا وقایع و حوادث ثابت کرده‭اند که در پی بدگمانی و پیروان آن رفتن عاقبت وخیم و ضررهایی فراوان در پی دارد(2) . 
خداوند متعال می‭فرماید: 
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ) الحجرات: ١٢
 «ای کسانی که‭ایمان آورده‭اید. از بسیاری از گمانها بپرهیزید پاره‭ای از گمانها گناه است ».
ابن کثیر می‭گوید: خداوند متعال بندگان مؤمن خود را از بسیاری از گمانها همچون تهمت، خیانت به خانواده و نزدیکان و مردم در موارد نا به جا، نهی می‏کند چون برخی از آنها گناه محض هستند بنابراین با احتیاط از بسیاری از آنها دور می‏شود(3) . آنچه که بد گمانی را رفع می‏کند، معذور دانستن برادرت است. عمر بن خطاب(رض) می‭گوید: «به کلمه‭ای که از دهان برادر مؤمنت خارج می‏شود، گمانی جز خیر نداشته باش، اگر در وجود او جایی برای نیکی بیابی»(4) . 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) الفتاوی (7/284).
2) مسند احمد (4/421- 424).
3) ظاهرة الغلو فی الدین، ص (201- 211).
4) تفسیر ابن کثیر (4/212).یکی از نشانه‏های غلو در عصر حاضر شدت و خشونت در برخورد با دیگران و به کار گیری شدت و خشونت در غیر از محل خودشان است به گونه‭ای که انگار اصل در برخورد و رفتار با دیگران، خشونت و تندی است نه نرمی‏و مهربانی. این تندی شکل و حالت غالب رفتار برخی از جوانان شده و این خشونت از حد سخن به عمل نیز تجاوز نموده است در نتیجه خونهای ناحقی به دلیل آن ریخته شده و تأسیسات فراوانی ویران گشته‏اند. این خشونت باعث وارد شدن ضررهای سنگین بر عاملان خود و بر امت اسلامی‭شده است. به کار گیری خشونت و تندی و سنگدلی و سخت گیری توسط برخی از جوانان، علل و اسبابی دارد که می‭توان خلاصه‭ای از آنها را به‭این گونه بیان نمود: 
مشکلات و سختی‎ها: بسیاری از این جوانان در معرض مشکلات و سختیهای گوناگون قرار گرفته و این سختیها بر آنها تأثیر گذاشته است و بنابراین عکس العمل آنان شدید می‏شود و در برخورد با خشونت، رفتار می‭کنند و این حالت بر طبع شان غالب گشته است.
جهل نسبت به فقه امر به معروف و نهی از منکر: امر به معروف و نهی از منکر از جمله بزرگ ترین واجباتی است که خداوند متعال این امت را به آن مکلف نموده است و شایسته است که اقدام کننده به آن در آن زمینه فقیه باشد تا بتواند مصلحت را محقق و مفسده را به ساده ترین روش دفع کند. در این جا امور واجبی وجود دارد که اقدام کننده به آنها بهتر است دانش و درک کافی داشته باشد. از جمله اینکه واجب گاهی با قلب، گاهی با زبان و گاهی با دست انجام می‏گردد و روش قلبی در هر حال واجب است برخی از مردم در این مورد اشتباه می‭کنند برخی از آنان می‏خواهند که فقط با زبان و یا با دست خود امر و نهی کنند بدون این که در این زمینه دانش و بینش، بردباری و صبر داشته باشند و دقت نظر نمایند که چه چیز شایسته است