را به دروغ و بهتان به گروهی از بهترین صحابه نسبت می‏دادند، در عصر حاضر گروهی از جوانان متعصب و پر شور که در علم شرعی و فهم از دین کم بهره و کم بضاعت هستند، برخی از آراء متفکران معاصر مسلمانان را بیشتر از حد خودشان، تأویل می‭کنند و با این دلیل بر مرکب سختی سوار می‏شوند(1) .
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) همان منبع، ص (155).ظاهرة التکفیر، الامین الحاج، ص (146).یکی از بزرگترین مصیبتهایی که امت اسلامی‏در این عصر گرفتار آن شده است، فساد اعتقادی، انحراف شدید از روش اهل سنت و جماعت و ظهور بدعتها در میان مسلمانان می‏باشد و بسیاری از آنان هنوز حقیقت شهادتی را که صبح و شب به زبان می‏آورند: لا اله الّا الله محمد رسول‭الله و هدف این عبارت و شرطها و حقیقت آن را نمی‏فهمند. دشمنان اسلام کوشیده‏اند که کلمه توحید را از محتوای کامل خود خالی کنند و اسلام را فقط در گفتن شهادتین و یا به زبان آوردن آن دو و اجرای شعائر محصور کنند و همه دین را دور از حیات قرار دهند تا مسلمانان در آن صورت در سستی، ذلت، خواری و شکست روحی در مقابل طغیان مادی و آراستگی دروغین زندگی، به سر ببرند، همان چیزی که امروزه حال مسلمانان است(1) . فساد اخلاقی در میان مردم منتشر شده است و دشمنان اسلام بر این ایجاد فساد اشراف دارند و فساد شیوع یافت و به شکلی همه‏گیر شد که برخی از بزرگان از اصلاح مجدد مأیوس شدند و از این جاست که‭این یأس و ناامیدی در درون برخی از جوانانی که برای انجام عمل اسلامی‏پرشور هستند، عکس العملهایی خشن و خشمناک ایجاد می‏کند و این عکس العملها شکلهای مختلف و متفاوتی دارند، برخی از آنان همراه با آن جریان می‏روند و برخی دیگر یک موضع منفی دشمنانه در پیش می‏گیرند و خود را این گونه قانع می‭کنند که ‭این جامعه‭ای که به‭این اندازه گرفتار فساد اخلاقی و اعتقادی شده است، به هیچ وجه خیری در آن وجود ندارد و شاید هم برخی از آنان این گونه حکم بدهند که آن یک جامعه کافر است(2) .
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) ظاهرة التکفیر، ص (152).
2) همان منبع.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:62.txt">مقدمه</a><a class="folder" href="w:html:63.xml">اوّل: امير المؤمنین و مقام نبوّت</a><a class="folder" href="w:html:71.xml">دوّم: کسانی که‌ از علی حدیث نقل کرده‌اند</a></body></html>یکی از دلایل اصلی به وجود آمدن بدعت تکفیر، عدم تزکیه نفس به سبب ضعف جنبه تربیتی است که منجر به غرور و استبداد می‏شود و انسان را بیشتر از توجه و عنایت به خود و نفس خود، به عیبهای دیگران مشغول می‏کند که منجر به عدم تزکیه نفس می‏شود ومرضهای خطرناکی چون شتابزدگی، برتری طلبی با طاعت، هوی خواهی، کوچک شمردن مردم، عدم احترام به آنان و شاید اخراج آنان از دین، از این حالت به وجود می‏آیند.
اینها برخی از اسباب و دلایلی بودند که موجب بروز پدیده غلو در عصر حاضر شده‏ اند.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:612.txt">1- سخت گیری در دین بر خود و دیگران</a><a class="text" href="w:text:613.txt">2- کبر و غرور</a><a class="text" href="w:text:614.txt">3- استبداد رأی و نادان خواندن دیگران</a><a class="text" href="w:text:615.txt">4- بدگویی و تخریب علمای اهل عمل</a><a class="text" href="w:text:616.txt">5- سوء ظن (بدگمانی)</a><a class="text" href="w:text:617.txt">6- خشونت و تندی با دیگران</a><a class="text" href="w:text:618.txt">7- تکفیر</a></body></html>نشانه‏ های غلو در عصر حاضر فراوان هستند از جمله آنها: 
1- سخت گیری در دین بر خود و دیگران
یکی از نشانه‏های غلو در عصر حاضر، خارج شدن از روش اعتدال در دین است همان روشی که پیامبر(ص) بر آن بود. در حدیثی که ابوهریره(رض) روایت کرده است، پیامبر(ص) از این امر بر حذر نموده و می‭فرماید: «این دین آسان است و کسی که در دین افراط و تندروی کند مغلوب دین می‏شود.»(1)  سخت گیری در دین بیشتر از کمبود درک و فقاهت در دین ناشی می‏شود و این دو، یعنی سخت گیری در دین و کمبود درک و فقاهت در دین از بارزترین نشانه‏های خوارج هستند و اغلب کسانی که امروزه به گرایشات خوارج متمایل هستند، این دو خصلت در وجودشان یافت می‏شود(2) .
از نشانه‏های غلو سخت گیری و ترک سهولت و راحتی است، اهل غلو چیزهایی را از مردم می‏خواهند که طاقت آن را ندارند و آنان را ملزم به چیزهایی می‭کنند که شرع آسان به آن ملزم نکرده است، آنان توانایی و تفاوتهای مردم، توانمندیهای آنان، متفاوت بودن آنها و فهم آنان و اختلاف این درک وفهم را در نظر نمی‏گیرند. بنابراین با آنان به گونه‭ای صحبت می‭کنند که نمی‏فهمند و چیزهایی از آنان می‏خواهند که توانایی انجام آنها را ندارند. از جمله علل سخت گیریها، پرهیزکاری و پارسایی بی مورد و نادرست، جهل به مراتب احکام و جهل به مراتب مردم است و اما مجال و صورت و شکل آن، کلی نگری و استدلال برای همه صحبت کردن با مردم به گونه‭ای که درک نمی‭کنند، ترک راحتی و الزام چیزهایی که شرع آنها را ملزم نکرده است(3) .
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البخاری، کتاب الایمان، فتح الباری (1/93).
2) الخوارج، ناصر العقل ص (130).
3) ظاهرة الغلو فی الدین، ص (241-249).از نشانه‏های بارز پدیده غلو در عصر حاضر خود برتر بینی، غرور و ادعای علم در زمانی است که می‏بینی هیچ یک از آنان حتی در بدیهیات علم شرعی و احکام و قواعد دین شناختی ندارند و یا این که علم و شناخت اندکی در این‏باره دارند بدون این که اصول، ضوابط، فقه واندیشه‭ای راسخ داشته باشند و گمان می‭کنند که با این علم اندک و فهم و درک نادرست همه علوم گذشتگان را و آیندگان را به دست آورده‏اند در نتیجه با توجه به غرور خود علم علما را نمی‏پذیرند و در پی طلب علم نمی‏روند و به وسیله ‭این غرور هلاک می‏گردند و باعث هلاک دیگران می‏شوند. و خوارج اولیه نیز این گونه ادعای علم و اجتهاد داشتند و به علما عیب و ایراد می‏گرفتند در حالی که خودشان نادان ترین مردم بودند(1) .
این خود برتر بینی و غرور منجر به‭این شد که افراد کم سن وسال و ضعیف عقل دعوت را بدون علم و فقه به دست بگیرند. و برخی از مردم نیز عده‭ای از آنان را به عنوان رئیس و بزرگ خود در نظر گرفتند و آنان بدون علم فتوا دادند و بدون فقه و درک در مسائل حکم کردند و بدون تجربه واندیشه و رجوع به اهل علم و فقه و تجربه واندیشه با مسائل و حوادث مهم و بزرگ مواجه شدند حتی برخی از آنان به علما و بزرگان بی احترامی ‏می‭کردند و برای آنان ارزش فائل نمی‭شدند و هرگاه برخی از بزرگان بر خلاف میل و مذهب و یا برخلاف موضع او فتوا می‏دادند، از آنان با لفاظی چون، کوتاهی، ناتوانی، ترس و خیانت، سادگی و آگاهی و درک اندک بدگویی می‭کردند. این گونه مسائل باعث شیوع تفرقه و فساد عظیم و ایجاد نهال کینه علیه علما و بی احترامی‏و عدم توجه و اعتنا به آنان و سایر مواردی شد که ضرر هنگفتی را بر دین و دنیای مسلمانان وارد ساخت(2) .
-------------------------------------------------------------------------------------------