 مبانی نظام حکومتی علی اشاره کردیم.
در توسعه‌ی بحث و برسی صفات و ویژگیهای شخصیِتی ایشان به علم و دانش واسع و درک و فهم و معلومات ژرف و فراوان او و زهد و فروتنی، سخاوت و بخشش، حیا و متانت، بندگی جدّی، صبر و بردباری، اخلاص و سپاسگذاری بی دریغ در برابر خداوند متعال و دعاهای خاضعانه و خاشعآنهاین بزرگوار اشاره کرده‌ام.
 به بالاترین مرجع در دولت علی سخن گفته‌ام و اشاره کرده‌ام و به اثبات این مسئله که علی در تمام زندگی به قرآن و سنّت و پیروی از خلفای راشدین پایبند بوده و از ایده‎ی علی(رض) در مورد حق و حقوقی که مردم بر گردن حکّام پس از بیعت با آنها دارند، نظر داشتیم، همانگونه ‌از دیدگاه ‌او در مورد شورا و اینکه باید با مردم بر مبنای عدالت و مساوات و آزادیهای شایسته رفتار کرد، بیان شد. 
در ادامه موضوعات به بررسی زندگی علی(رض) در متن اجتماع پرداختیم و شرح دادیم که علی به نشر و تبلیغ توحید و مبارزه با شرک اهمیّت ویژه‌ای قائل بود و الله تعالی را با اسمهای زیبا و صفات والا و نعمتهایی که شکر الهی آنها را بر همگان واجب می‌گرداند، معرفی می‌کرد، بر زدودن و نابودی آثار و نشانه‌های جاهلیّت حریص بود، برای باطل کردن اعتقاد به تأثیر ستارگان و ایده‌های دیگر تلاشی پیگیر مبذول داشت، کسانی را که با ادعای محبّت و احترام افراطی راه‌اغراق گویی و غلو را در پیش گرفتند و تا حد و مزر ادعای خدا بودن او جلو رفتند با آتش مجازات می‌نمود. 
از سخن او در مورد چگونگی ورود ایمان به قلب و تعریف تقوا و پرهیزکاری و مفهوم قضا و قدر و در مورد محاسبه مردم در قیامت - با وجود شمار بسیار بالای آنها- از نظر علی بحث شد.
 در ادامه پاره‌یی از سخنرانیها، کلمات قصار علی(رض) و برخی اشعار منسوب به او و پند و حکمت‌های ارزنده که به ایشان نسبت می‌دهند و در میان مردم به صورت ضرب المثلی در آمده بود را نقل کردیم و نیز به نقل سخنان علی درباره صفات بندگان برگزیده خدا، عبادات نفلی رسول‎الله (ص) و توصیف اصحاب بزرگوار پیامبر(ص) و هشدار در مورد بیماریهای خطرناک قلب و روان مانند: آرزوهای دور و دراز و بی حد و مرز، هواپرستی، ریاء و خود پسندی پرداختیم. نیز اهتمام امیرمؤمنان علی (رض) به اصلاح بازارها، مبارزه با بدعتها و تمام اعمال مخالف شریعت خدا که در میان مردم رواج یافته بود، بحث نمودیم، موسسات دولتی را که توسط ایشان تشکیل شده بود بر شمردیم، از جمله موسسه‌ی مالی، قضایی و استانی و نحوه قضاوت و قانونگذاری در دوران خلفای راشدین و منابع مورد اعتماد خلفای راشدین در مسائل قضایی و قانون گذاری و شاخصه‌ها و ویژگیهای قضایی آن زمان و نام مشهورترین قاضیان امیر المؤمنین را ذکر کردیم. سیستم قضایی و نظر ایشان در خصوص احکامی‌که پیش از او صادر شده بود و کسانی که‌از دیدگاه‌ایشان شایسته قضاوت بودند و بی‌علاقه‌ای ایشان نسبت به خلافت و حاکمیّت را مورد بررسی قرار دادیم و به بحث اجتهادات فقهی ایشان در عبادات، معاملات، حدود، قصاص، جنایات و حجیّت قول صحابی و خلفای راشدین اشاره کردیم و مؤسسه‌ استانداران و اقلیم‌های دولتی آن دوران و حوادث و اتّفاقات مهمّ هر اقلیم و منطقه را بیان کرده‌ام.
 از روش علی(رض) در تعیین و انتخاب استانداران و مراقبت و نظارت ویژه‌از کارداران نظام اسلامی ‌و اختیاراتی که به ایشان داده بود، تعیین وزیران برای استانداران در هر منطقه و تشکیل مجالس مشورت و ایجاد لشکر و سپاه در هر استان و تعیین و ترسیم خط مشی سیاست خارجی در زمینه‌ی مسایل جنگی و صلح، تضمین امنیّت داخلی، تشکیل دادگاههای قضایی در استانها، تعیین مخارج مالی، حقوق کارگزاران تابع هر استان و شهرستانهای تابع و نقش آگاهان و نمایندگان در تثبیت نظام اسلامی‌در استآنها و به تشریح برخی از مفاهیم اداری از دیدگاه‌ امیرمؤمنان علی (رض) مانند: تأکید بر عنصر انسانی، کارگزار خبره و متخصص، رابطه‌ی بین رئیس و عموم مردم، مبارزه با جمود و برخوردهای خشک، رقابت در علم و دقّت در ایجاد آرامش و داشتن حسن اختیار در برابر استانداران و ضمانت‌های مادی و روانی برای کارمندان دولت، تأکید و بر قانون و شایسته سالاری نه پارتی و رابطه سالاری و دیگر مشکلات داخلی دوران خلافت امام علی (رض) پرداختیم.
سپس بحث را به توضیح برخی مشکلات داخلی دوران علی (رض) منتقل کردم، مانند: جنگ جمل و حوادث پیش از آن جنگ، برنامه‌های تشکیلات سبئیّه و شخص ابن سبأ که در شعله‌ور شدن آتش آن فتنه‌ها و بوجود آوردن درگیریهای داخلی و اختلافات صحابه نقش مؤثر ایفا کردند، را مورد بررسی قرار دادیم، قضیه‌ اختلاف صحابه در قصاص گرفتن از قاتلان عثمان و موضگیری ام المؤمنین عائشه و طلحه و زبیر و معاویّه بن ابی سفیان و کسانی که خواهان قصاص فوری و سریع قاتلان عثمان بودند را بررسی کردیم.
همچنین از موضعگیری بزرگورانی همچون: سعد بن ابی وقّاص، عبدالله بن عمر، محمد بن مسلمه، ابوموسی اشعری، عمران بن حصین، اسامه بن زید و کسانی که به پیروی از اینها از فتنه کناره‌گیری کردند، را شرح دادیم.
از موضع علی (رض) که معتقد بود باید مسئله‌ی قصاص گرفتن از قاتلان عثمان را تا آرام شدن اوضاع به تعویق بیاندازیم، بحث کردیم، در ادامه ‌از تلاش برای صلح قبل از شروع جنگ جمل و آغاز درگیری و اوّلین و دومین جنب و جوش، شهادت طلحه و زبیر و بیعت مردم بصره با علی(رض) و رفتار محترمانه‌ی علی با ام المومنین عائشه و برگرداندن او با عزّت به مدینه بحث کردیم.
 به گوشه‌هایی از بیوگرافی و شرح فضایل و سیره‌ی ام المؤمنین عائشه و طلحه و زبیر که‌از شخصیّتهای مؤثر و بارز دوران حیات رسول‎الله (ص) و خلفای راشدین بودند، اشاره کردیم و از شهادت مظلومانه طلحه و زبیر دفاع کردیم. به شرح مقام والای این دو بزرگوار پرداختیم و در اثنای اثبات حقایق روشن شبهاتی را که در حقیقت، کذب محض است و به این دو بزرگوار نسبت می‌دهند، با دلایل قاطع رد کردیم و به آنها پاسخ دادیم، صفات و اخلاق این دو را مورد وارسی و پژهش قرار دادیم تا مخاطب با شفافیّت و بی‌پرده بتواند این دو بزرگوار را بشناسد و راویات ضعیف و داستآنهای دروغ را که مورخان مبتدع و روافض ساخته‌اند، تا عقیده و باور مردم را نسبت به این دو شخصیّت مسلمان منحرف کنند، مورد بحث قرار دادیم.
 از زندگی و شخصیّت افرادی مانند: عائشه، طلحه، زبیر و دیگر صحابه هایی که در دوران خلافت امیرالمؤمنین علی مشارکت داشتند، سخن گفتیم که روش بررسی و تحقیق ما را در مورد شخصیّت علی(رض) منسجم تر و پویاتر کرده‌است. ناگفته نماند که تمام شخصیّتهایی که در آن دوران نقش مؤثر داشتند و ما در این مباحث به شرح زندگی شان پرداختیم، به صورت اجمالی و تفصیلی معتقد و پایبند به عقیده‌ی اهل سنّت و جماعت بوده‌اند.
ابو محمد قحطانی (شاعر) می‌گوید:
أكرم بطلحة والزبير وسعدهم
		وسعيدهم وبعابد الرحمن

وأبى عبيدة ذى الديانة والتقى
		وامدح جماعة بيعة ال