المؤمنین باشد که می‏فرماید: «باید کسی را ترجیح دهی که برای گفتن سخن حق، توانایی بیشتری از دیگران داشته باشد».
وظایف وزیران در دایره‏ی «همکاری» قرار دارد و تعیین جزئیات این دایره، به عهده فرماندار است که بر حسب نیازی که دارد وظایف وزرا را مشخص می‏کند و ارتباط وزیران با فرماندار به صورت مستقیم خواهد بود.علی(رض) از تفسیر برخی آیات که‌ از پیامبر (ص) در استفاده کرده و به مردم ابلاغ می‌کرد، از جمله به چند مورد از این آیات اشاره می‌کنیم:
الف- از علی روایت است که پیامبر فرمود: منظور از آیه‌ی:
(وَتَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ) (واقعه/82) 
یعنی: این است که خداوند به شما روزی داده ولی بجای شکرگزاری باشید، بوسیله ستارگان طلب باران می‌کنید و می‌گویید: با طلوع فلان ستاره و فلان ستاره باران می‌بارد و به جای شکر و سپاس خدا، او را تکذیب می‌کنید».(1)  
ب- براي هر كس همان آسان است كه برايش آن آفریده شده است.
از علي روايت است كه گفت: در بقیع غرقد بودیم که پیامبر(ص) آمد و نشست، ما نیز نشستیم، تکّه چوبی به دست داشت و با آن به زمین می‌زد، سپس سرش را بالا برد و فرمود: «ما منكم من أحد، من نفس منفوسة إلا وقد كتب الله مكآنها من الجنة والنار، ألا وقد كتبت شقية أو سعيدة»».:یعنی: هیچ کس از شما وهیچ جانداری نیست مگر این که خداوند جایش را از بهشت و جهنّم نوشته ‌است و کسی نیست مگر این که خداوند نوشته ‌است که بدبخت است یا نیک بخت.
 مردی گفت: ای رسول خدا! آیا بر کتاب تقدیر توکّل نکنیم و از عمل دست نکشیم؟ چون هر کس سعادتمند باشد بزودی سعادتمند خواهد شد و هر کس بدبخت باشد، بزودی بدبخت خواهد شد؟ پیامبر (ص) فرمود: عمل کنید که برای هر کس همان آسان به نظر می‌رسد که نصیبش می‌شود، برای سعادتمندان عمل سعادت و برای بدبختان عمل افراد بدبخت جلوه خواهد نمود. سپس آیات:
(فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى(5) وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى(6) فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى(7) وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى(8) وَکَذَّبَ بِالْحُسْنَى(9) فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى(10)) (2) (لیل/5-10).
كسي كه (در راه خدا دارائي خود را) بذل و بخشش كند و پرهيزگاري پيشه سازد (و از آفريدگار خويش بهراسد). به پاداش خوب (خدا در اين سرا و خوبتر خدا در آن سرا) ايمان و باور داشته باشد. (مشكلات و موانع را براي او آسان مي‌سازيم و در كار خير توفيقش مي‌دهيم و) او را آماده رفاه و آسايش مي‌نمائيم و امّا كسي كه تنگ‌چشمی‌بكند (و به بذل و بخشش دارائي در راه خدا دست نيازد) و خود را بي‌نياز (از خدا و توفيق و پاداش دنيوي و اخروي الهي) بداند. به پاداش خوب (خدا در اين سرا و خوبتر خدا در آن سرا) ايمان و باور نداشته باشد. او را آماده براي سختي و مشقّت (و زندگي بس مشكل و ناگوار دوزخ) مي‌سازيم.
در روایتی دیگر آمده: «آیا بر نوشته‌ای که برای ما ثبت شده‌است، توکّل نکنیم و از عمل دست نکشیم؟ چون هر کس از ما سعادتمند باشد، بزودی عمل افراد سعادتمند را انجام می‌دهد و هر کس از بدبختان باشد بزودی به سمت و سوی افراد بدبخت خواهد رفت».
در صحیحین از علی روایت است: روزی تکّه چوبی به دست پیامبر (ص) بود و با آن به زمین می‌زد، سپس سرش را بلند کرد و فرمود: « هیچ کس از شما نیست مگر این که جایش ار بهشت و جهنّم مشخّص شده‌ است ». گفتند: ای رسول خدا! پس عمل برای چه؟ آیا از عمل دست بر نداریم؟ فرمود: خیر! عمل کنید که برای هر کس همان آسان به نظرش می‌رسد که برای آن آفریده شده‌ است و سپس آیات 5 تا 10 سوره‌ی اللیل را که در روایت فوق ذکر شد را تلاوت کرد. 
پیامبر(ص) خبر داده که علم و آگاهی و نوشتن و داوری خداوند از پیش در مورد نیک بختی، بدبختی و دیگر احوال بندگان مشخص است.(3) 
پیامبر(ص) در روایات مختلف توضیح داده ‌است که‌ انجام اعمال سعادتمندانه و یا انجام اعمالی که نشانه بدبختی است در افراد هیچ منافاتی با بدبخت یا نیک بخت بودنشان ندارد، چون هر کس از اهل سعادت باشد، شرایط عمل به اعمال سعادتمندانه برایش فراهم می‌شود و هر کس جزء افراد بدبخت باشد، انجام اعمال بدبختان برایش آسان و مناسب جلوه خواهد نمود. با این حال باز هم پیامبر (ص) از این که‌انسان عملی را به خاطر آنچه درتقدیر نوشته شده ‌است، ترک کند، نهی کرده‌ است، لذا هر کس به تقدیری که ‌از پیش نوشته شده‌ اعتماد کند و از عمل به دستورات الهی دست بکشد، بیشتر از همه ضرر خواهد نمود. این که کسانی برخی از عبادات و وظائف شرعی را ترک می‌کنند، از مقدراتی است که عمل اهل شقاوت بر ایشان بهتر به نظر می‌آید، چون نیک بختان کسانی هستند که به دستورات خداوند عمل می‌کنند: امّا هر کس یکی از فرایض را به بهانه‌ی تقدیر ترک کند، از بدبختانی است که عمل افراد بدبخت برایشان آسان جلوه کرده‌است، این جوابی است که پیامبر (ص) در پاسخ به سؤالی داده‌است و امیر مؤمنان علی و اصحاب از پیامبر آموخته‌اند.(4) 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) مسند، الموسوعة الحدیثی، ، ش/84، حسن لغیره‌است.
2) بخاری ش/6605
3) بخاری ش/6605 و الفتاوا 165/8.
4) مصنف عبدالرزاق /1744.باید به کمک علماء و فرزانگان که اهل حل و عقد هستند مجالس شورا تشکیل شوند، در این خصوص این متن آمده است: «با علما زیاد به بحث و تبادل نظر بپرداز و برای تثبیت و سامان یافتن اوضاع سرزمین خود با فرزانگان بحث و تبادل نظر کن»(1)  در این نص بر جمع آوری علماء و فرزانگان در مجالس مشورتی تأکید شده است، فرماندار می‭تواند خود این افراد را انتخاب کند، می‭توان از طریق مردم هم این افراد انتخاب شوند، امیر المؤمنین چگونگی تشکیل این مجالس را مشخص نکرده است، بلکه تنها به همین بسنده نموده که از فرماندارش خواسته است که بیشتر با علما و فرزانگان به بحث و تبادل نظر بپردازد.
امّا اینکه آنها چگونه جمع آوری شوند؟ آیا حاکم آنها را فرا بخواند یا از سوی مردم انتخاب شوند؟ این امری است که امیر المؤمنین آن را به طور قطع مشخص نکرده است، بلکه آن را به شرایطی که در چهارچوب آن تعیین می‏شوند واگذار کرده است که بر حسب شرایط، فرماندار یا مردم آنها را انتخاب می‏کنند، امّا وظیفه‭این مجلس بررسی و تعیین سیاستهای کلّی در خصوص دو چیز است:
ألف - تثبیت آنچه موجب بهبودی و سامان یافتن شده است.
ب - برپا داشتن آنچه که مایه سامان یافتن اوضاع مردم است از سوی فرماندار.
این یعنی ترسیم اصول کلّی برای همه آنچه که مربوط به اصلاح اوضاع شهرها ومردم است، خواه در مورد مصرف بیت المال یا تعیین اداریها باشد، یا مربوط به ارائه خدمات به اصناف از قبیل تاجران، صنعتگران و کشاورزان باشد، این مجلس بیشتر به مجالس محلی شباهت دارد که در دولتهایی که بر اساس تمرکز دارایی حکومت می‭کنند برپا می‏شوند.(2)  
در نصّی دیگر امیر المؤمنین صفات این مستشاران و معاونان را بیان می‏کند: «با افراد شرافتمند، نجیب و خانواده‏های خوب و دارای سوابق نیکو ارتباط تنگاتنگی داشت