ه مردی مواد خوراکی را احتکار کرده و آن را به صد هزار می‌فروشد، او دستور داد که سوزانده شوند.(2)  ابن قدامه می‌گوید: احتکاری به سه شرط حرام است: 
الف – اینکه بخرد، پس اگر چیزی را ازجایی وارد کرد و یا اینکه غلاّت خود را انبار کرد محتکر شمرده نمی‌شود و این گفته علی (رض) واضح است.
ب- آنچه خریده شده، خوراکی باشد. (3) 
ج- به علت خریدن و احتکار آن مردم در تنگنا قراربگیرند.
 ترساندن و برحذر داشتن مردم از جانب علی نسبت به احتکار بر اساس فرموده‌ی پیامبر (ص) است که فرمود: محتکر گناهکار است.(4) 
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) فقه علی، قلعجی ص 27، مصنف عبدالرزاق 8/204 مسند زید، ص 245.
2) المصنف ش 433 (6/103)، الحسبة فی العصر النبوی ص 34.
3) برخی هم گفته‌اند فرقی نمی‌کند.
4) مسلم، کتاب المساقاه 3/1228.امیر المؤمنین علی بن ابی طالب (رض) به تبیین یکی از احکام مضاربه پرداخته، مضاربه نوعی معامله ‌است به این صورت که مال و مبلغ مشخصی به فردی داده می‌شود تا با آن تجارت کند و بخشی از سود را به صاحب مبلغ بدهد، علی (رض) گفت: ضرر و زیان هر یک از دو شریک به اندازه سرمایه و سود بر اساس قرار دادی است که با هم بسته‌اند، اگر سرمایه‌هایشان برابر بود، (1)  زیان بین دو طرف برابر است و اگر دو سوم بود دو سوم زیان به آن بر می‌گردد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) المغنی 5/31علی (رض) به شدت با شراب فروش برخورد می‌کرد، یک آبادی را که در آن شراب فروخته می‌شد به دستور او آتش زدند، امام ابوعبیده قاسم بن سلام روایت می‌کند که علی بن ابی طالب (رض) به محله‌ی زراره در کوفه نگاه کرد و گفت: نام این آبادی چیست؟ گفتند: زراره نام و در آن شراب فروخته می‌شود، او از جای برخاست و به راه ‌افتاد تا به آنجا رسید، گفت: آتش بیفروزید. راوای می‌گوید: آن آبادی آتش گرفت و از غربت تا باغ خواستابن جبروتا سوخت.(1)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) الاموال ص 97و98، الحسبة ابن تیمیه ص 60ابی مطر می‌گوید: از مسجد خارج شدم، ناگهان شنیدم که مردی از پشت سرم صدا می‌زند که: شلوارت را بالا بزن چون لباست پاکیزه‌تر می‌ماند و تقوای الهی بهتر رعایت می‌شود و اگر مسلمانی موهایت را کوتاه کن. (1)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 8/4(مجموعه خلفای راشدین)(4)

علی مرتضی(رض)
(بررسی و تحلیل زندگانی خلیفه چهارم)

مؤلف :
علی محمد الصلابی1-	آرامش و انتظار برای رسیدن به هدفی مشخّص، زیرا ابوذر که می‌دانست قریش نمی‌گذارند مردم با رسول (ص) خدا ملاقات کنند، بنابراین در چنان شرایطی رعایت صبر و تحمّل خونسردی روزهای پیاپی لازم بود و اگر بدون احتیاط از مرم سؤال می‌کرد پیامبر (ص) کجاست؟ قطعاً قریش او را مورد اذیّت و آزار قرار می‌دادند و از رسیدن به هدفی که به خاطر آن سختیهای سفر را تحمّل کرده بود، محروم می‌ماند.
2-	پیش از این که درباره هدف مورد نظر چیزی بگوید؛ باید جوانب احتیاط رعایت شود، هنگامی‌که علی دلیل آمدن به مکّه را از ابوذر پرسید، با اینکه ‌ابوذر سه شب مهمان علی بود؛ ولی به خاطر رعایت جوانب احتیاط و دقت و محکم کاری پیش از هر چیزی از علی عهد گرفت که در باره‌ی هدفی که به مکّه آمده به کسی چیزی نگوید و او را در رسیدن به هدفش راهنمایی کند و به دلیل همین دقّت و احتیاط بود که توانست به خواسته‌اش برسد.
3-	پنهان نگه داشتن مسائل امنیّتی برای رسیدن به هدف: علی و ابوذر برای رسیدن به مقرّ ملاقات رسول‎الله (ص) (دار الارقم) توافق کردند که با رعایت فاصله ‌از همدیگر حرکت کنند و با اشاره و حرکت‌های مشخّص مانند بستن بند کفش یا ریخن آب اعلام خطر نماید، تا بدون جلب توجّه و با امنیّت به هدف برسند، این موضعگیری احتیاط و پیشبینی موانع مسیر رسیدن به آرمان به حساب می‌آید.
4-	رعایت نکات امنیّتی با این حساسیت و دقّت، بر میزان رشد و شعور امنیّتی اصحاب دلالت دارد و رعایت بُعد امنیّتی در میان آنها بسیار زیاد بوده ‌است و چنان در قلب شان ریشه دوانده بودکه به شاخصه‌ای آشکار برای تمام کارهای خصوصی و عمومی‌ تبدیل شده بود، لذا حرکات و اعمالشان را منظّم و حساب شده ‌انجام می‌دادند و اکنون که در این عصر، امنیّت، اهمیّت فوق العاده‌ای در نابودی دولتها و فرهنگ‌ها و ناتوانی و قدرت امّتها، گروهها، مؤسسه‌ها و سازمانها دارد و کشورهای پیشرفته ‌آموزشگاههای ویژه و وسایل پیشرفته‌ای دارند و شیوه‌ها و ابزار امنیّتی به سرعت در حال تغییر و تحوّل است و بودجه‌های کلانی صرف آن می‌شود و مسائل امنیّتی و اطلاعات سرّی با هزینه‌های گزاف فراهم می‌گردد و برای به دست آوردن اطلاعات در صورت لزوم خون افراد ریخته می‌شود، بنابراین در چنین وضعیّتی است که رعایت مسائل امنیّتی برای ما مسلمانان بسیار ضروریست و باید رعایت جوانب مختلف مسائل امنیّتی را مورد توجّه قرار دهیم تا دشمنان نتوانند به راحتی اسرار و رموز و مسائل داخلی ما را در اختیار بگیرند.(1)  
------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) دروس فی الکتمان، محمود شیث خطاب/9 و السیرة النبویة... صلابی171/1علی(رض) افراد شرور و تباهکار را تعقیب می‌نمود و هرگاه فردی از آنان را می‌یافت به زندانشان می‌انداخت. قاضی ابویوسف از عبدالملک بن عمیر روایت می‌کند که گفت: اگر در قبیله، یا قوم شخص فاسدی موجود بود علی (رض) او را زندانی می‌کرد و اگر خودش دارایی می‌داشت از آن برایش صرف می‌کرد، در غیر اینصورت از بیت المال به او می‌بخشید و می‌گفت: برای اینکه مردم از شرارت او در امان باشند، اموال بیت‌المال مردم صرف شود.(1)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) الخراج ابویوسف ص 150امیر المؤمنین علی (رض) فرموده‌است: دارایی بخیل را به حوادث یا رسیدن به دست وارث بشارت بده،(1)   و گفت بخیل به دنبال فقر عجله دارد، او در دنیا همچون فقیر زندگی می‌کند و در آخرت حساب ثروتمندان از او گرفته می‌شود. (2)
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) نثر اللآلی به نقل از منهج علی بن ابی طالب ص 183.
2) منبع سابق.امیر المؤمنین علی (رض) به نماز بسیار اهمیت می‌داد و در حال رفتن به مسجد، صدا می‌زد نماز نماز و اینگونه مردم را برای نماز صبح بیدار می‌کرد، حسن (رض) در مورد بیرون رفتن علی از خانه‌اش در روز ضربه خوردنش می‌گوید: وقتی ایشان از در بیرون رفت صدا زد: ای مردم! نماز، نماز! و او هر روز چنین می‌کرد و به نماز می‌رفت و تازیانه‌اش همراهش بود، اینجا بود که دو مرد به او حمله ور شدند و ابن ملجم ضربه‌ای بر مغزش وارد ساخت. (1)
------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 7/339امیر المؤمنین علی (رض) دستور می‌داد که ‌از جاری شدن آب، سیل و فاضلاب در راه مسلمین جلوگیری شود.(1)
------------