ت اشياء قوي ، ميچرخد 0
- از ابحاث جيولوجيكي (ليل) نيز استفاده نموده نظريهء ميخانيكي تطور را درست كرده است0
-اين نظريه درجوء واوضاع مناسبي به دينا آمد، زيرا تولدش وقتي بود كه پادشاهي كليسا و دين ازبين رفته بود، يعني بعد از انقلاب فرانسه وانقلاب صنعتي، درست وقتيكه نفوس آمادهء پذيرش تفسير مادي زندگي و نيز آمادهء قبول هرطرح فكريى كه آنان را به الحاد نزديكتر و از تفسيرات لاهوتي وديني دور سازد ، بودند، برابر بود كه آن نظريات درست باشد ويا غلط.   
انتشار وجاهاي نفوذ: 
-داروينيه سال 1859م ظهور نموده دراروپا منتشر گرديد وبعد از آن به تمام اطراف عالم نقل داده شده وتا حال هم دربسياري از دانشگاه هاي جهان تدريس ميشود، اين نظريه درعالم اسلامي نيز ، درميان كسانيكه تربيهء غربي شده اند ودر دانشگاه هاي اروپائي وامريكائي درس خوانده اند ،پيرواني به خود پيداكرده است 
مراجــع :
أصل الأنواع                           تشارلز داروين- ترجمة إسماعيل مظهر – بيروت- 1973م.                                    
2-سلسلة تراث الإنسانية           مجموعة من الأساتذة-الهيئة العامة للكتاب– مصر.                                              
3-الطريق الطويل للإنسان           روبرت ل. ليرمـان- ترجـمة ثابت جرجـس – بيروت
                                          – 1973م.
4-معركة التقاليد                      محمد قطب- مصر.
5-العلم و أسراره  و خفاياه        هارلد شابلي وزميلاه – ترجمة الفندي  و زميله -مصر 
                                          1971م.                                        
6-تاريخ العالم                        جمع جون أ. هامرتن- ترجمة إدارة الترجمة – مصر.
7-مصير الإنسان                      ليكونت دي نوي- ترجة خليل الجر- المنشورات العربية.                                     
8-الديناميكا الحرارية                د. إبراهيم الشريف – مصر 1970م.
9-العلم يدعو إلى الايمان             كريس  موريسون – ترجمة محمود صالح الفلكي – مصر
                                          1962م.
10-العلمانية                          سفر بن عبد الرحمن الحوالي – مكة 1402هـ/  1982م.                                  
11-الإنسان و العلاقات             ستيوارت تشيس – ترجمة أحمد حمودة-مصر 1955م.  
     البشرية                             
12-معالم تاريخ الإنسانية           هـ. ج. ويلـز- ترجـمة عبد الـعزيز توفيق جـاويد- 
                                          القاهرة – 1967م.
13-نظرية داروين بين               قيس القرطاس- بيروت 1391هـ.
     مؤيديها و معارضيها
14-التطور و الثبات                 محمد قطب.
15-اللامنتمي                         كولـن و لسوف- ترجـمة أنيس زكي حسن –بـيروت 
                                          1958م.                                   
16-أثر العلم في المجتمع               برتراند راسل- ترجمة تمام حسان- مصر.
17-منازع الفكر الحديث            تأليف جود- ترجمة عباس فضلي-العراق 1375هـ.                                       
18-الإنسان بين المادية و            محمد قطب – مصر- 1958م.
      الإسلام  
19-العقل و الدين                     وليم جيمس- ترجمة محمود حب الله- مصر- 1358هـ.                               
20-العقل و المادة                     برتراند راسل – ترجمة أحمد إبراهيم الشريف- القاهرة 
                                         -1975م.
21-مذهب النشوء و                 منيرة على القـادياني- تقـديم مـحمد البهي- مصر - 
      الارتقاء                           1395هـ.                     
22-بروتوكولات حكماء           ترجمة محمد خليفة التونسي- مصر.  
      صهيون
23-معالم التحليل النفسي           سيجموند فرويد- ترجمة عثمان نجاتي- القاهرة   1966م.



 
دروز و يادرزيه
تعريف :
دروز يك فرقهء باطنيه است كه به الوهيت خليفهء فاطمي الحاكم بامرالله قائل هستند، اكثر عقاند خويش را از اسماعيليه گرفته اند، اين فرقه به نشتكين درزي منسوب است، از مصر نشأت كرد ولي به زودي به سوي شام هجرت نمود، عقايد شان مختلط از چندين دين و چندين مكفوره است ، همچنان به لازم بودن مخفي نگهداشتن  افكار خويش عقيده دارند، بنابرآن افكار خويش را ميان مردم نشر نمي كنند، حتى به اطفال خويش، تا به سن چهل سالگي نرسند، آنرا نمي آموزند.
تأسيس و افراد برازنده :
-محور عقيدهء درزيه همان خليفهء فاطمي است، يعني: أبو علي المنصور بن العزيز بالله بن المعزلدين الله الفاطمي كه ملقب به الحاكم بامر الله بود، سال 375هـ/985م تولد شده و سال 411هـ/1021م كشته شد، وي در افكار، رفتار، و عملكردهاي خود شخص شاذ و ناآشنائي بود، خيلي قسي القلب بود و در افكارش تناقض وجود داشت، در مقابل مردم حاقد و كينه توز بود، خيلي زياد كشتارها  و تعذيب هاي بي موجب و بي علت نمود.
-مؤسس مباشر و حقيقي اين عقيده حمزه بن علي بن محمد زوزني (375هـ/430هـ) ميباشد، و همين شخص بود كه در سال 408هـ خدائي الحاكم بامر الله را اعلان نموده به سوي آن دعوت نمود، و كتب عقايد درزيه را نيز وي تأليف نموده است، اين شخص به نزد درزيه چنان از احترام و تقديس  برخوردار است كه حضرت محمد r نزد مسلمانان ميباشد.
-محمد بن اسماعيل درزي معروف به نشتكين، كه در وقت تأسيس عقايد  درزيه با حمزه يكجا بود، ولي وي در اعلان نمودن الوهيت الحاكم عجله نموده سال 407هـ آنرا اعلان كرد كه به اين سبب حمزه بالايش قهر شده مردم را در مقابلش تحريك كرد، بنابرآن وي به سوي شام فرار نموده آنجا مردم را به سوي مذهب خود دعوت كرد، و فرقهء درزيه ايكه منسوب به نام وي است قدم به ظهور نهاد، ولي با وجود آن ايشان وي را، بخاطر آنكه از تعاليم حمزه بيرون شده، لعنت ميكنند، بعدا حمزه پلان قتلش را طرح نموده به سال 411هـ به قتل رسيد.
-حسين بن حيدره فرغاني معروف به «اخرم» يا « اجدع»، وي  به مذهب حمزه در بين مردم دعوت ميكرد.
-بهاء الدين أبو الحسن علي بن احمد سموقي معروف به «الضيف»: وي در زمان غياب حمزه 411هـ تأثير زيادي در نشر اين مذهب داشت، بسياري از رساله هايى كه به نشر رسانيده اند وي تأليف نموده است، مثل (رسالة التنبيه و التأنيب و التوبيخ) و ( رسالة التعنيف و التهجين) و غيره، و همين شخص است كه دروازهء اجتهاد را در مذهب بست، البته بخاطر آنكه اصول وضع شده از جانب وي و حمزه و تميمي باقي بماند.
-أبو ابراهيم اسماعيل بن حامد تميمي: داماد و دست راست حمزه در دعوت، كه در مرتبه، بعد از حمزه قرار دارد.
از جملهء رهبران معاصر اين فرقه:
-كمال جنبلاط: وي از لبنان بوده و رهبر سياسي ميباشد، حزب  التقدمي الاشتراكي «يعني ترقي اشتراكي» را تأسيس نموده در سال 1977م كشته شد.
-وليد جنبلاط كه وي رهبر فعلي شان و جانشين پدرش در رهبري درزيه و قيادت حزب ميباشد.
-د. نجيب العسراوي رئيس رابطهء درزيه در برازيل.
-عدنان بشير رشيد رئيس رابطهء درزيه در استراليا.
-سامي مكارم، وي با كمال جنبلاط در چندين تأليفش كه در دفاع از درزيه نوشته است، سهم گرفته بود.
افكار و اعتقادات :
-به الوهيت «خدائي» الحاكم بامر الله اعتقاد دارند، وقتيكه وي مرد گفتند: وي غائب شده و باز خواهد گشت .
-از پيامبران و رسولان علهيم السلام بكلي انكار نموده آنهارا «ابليس ها» نام نهاده اند.
-معتقد اند كه مسيح «موعود» همانا رهبر آنان يعني حمزه  است.
- اهل تمام اديان ديگر را، عموما و مسلمانان را خصوصا خيلي بد م