 خداوند بسپارد، خداوند متعال مي فرمايد: {إنك لا تهدي من أحببت والله يهدي من يشاء وهو أعلم بالمهتدين} [قصص: 56] يعني: « در حقيقت تو هر كه را دوست دارى نمى‏توانى راهنمايى كنى، ليكن خداست كه هر كه را بخواهد راهنمايى مى‏كند و او به راه‏يافتگان داناتر است!»
....................
مترجم: مسعود
مصدر: سايت نوار اسلام
IslamTape.Comدر زمان حضرت عمر بن خطاب -رضي الله عنه- يکسال از آسمان باراني نباريد. مردم از بي آبي داشتند هلاک مي شدند. حضرت عمر رضي الله عنه مردم را گردآورد و به صحرا رفتند. حضرت عمر رضي الله عنه از حضرت عباس رضي الله عنه، عموي پيامبر صلى الله عليه و سلم خواست تا براي مسلمانان دعا کند. حضرت عباس رضي الله عنه دستانش را به سوي آسمان برداشت و گفت: الهي! اين ها دستان ما است که بسوي تو با گناهان مان برداشته مي شود و پيشاني ماست که روبرويت با توبه و بازگشت بسوي تو متوجه است. ما را بوسيله ي باران سيراب گردان. خداوند عزوجل نيز باران را فرو فرستاد.

***

مادر أنس بن مالك نزد رسول الله صلى الله عليه و سلم آمده و دست پسرش را در دست گرفته بود تا در خدمت پيامبر صلى الله عليه و سلم باشد، و از آن حضرت صلي الله عليه و سلم خواست تا براي او بطور مخصوص دعا بفرمايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم نيز برايش دعا نموده و گفت: (اللهم أكثر ماله وولده) [متفق عليه] يعني: «بارالها! مال و فرزندانش را فزوني ده.» در نتيجه حضرت انس رضي الله عنه آنقدر زيست که مال ثروت و فرزندانش بسيار گشتند و صد نفر از فرزندان و نوه هايش را هم ديد.

دعاء همان درخواست آمرزش و رحمت و گذشت و برآمدن نياز ها از خداوند مي باشد. دعاء جزو عبادت هايي است که خداوند -عز وجل- را خوشنود مي سازد. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمودند: (الدعاء هو العبادة) _[ترمذي] يعني: «دعاء همان عبادت است.» سپس اين آيه را خواندند: {وقال ربكم ادعوني أستجب لكم إن الذين يستكبرون عن عبادتي سيدخلون جهنم داخرين} [غافر: 60] يعني: «و پروردگارتان فرمود مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم در حقيقت كسانى كه از پرستش من كبر مى‏ورزند به زودى خوار در دوزخ درمى‏آيند.»

همچنين خداوند متعال مي فرمايد: {أمن يجيب المضطر إذا دعاه ويكشف السوء} [نمل: 62] يعني: « يا [كيست] آن كس كه درمانده را چون وى را بخواند اجابت مى‏كند و گرفتارى را برطرف مى‏گرداند.»

پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (ليس شـيء أكرم على الله تعالى من الـدعاء) [ترمذي و احمد] يعني: «نزد خداوند چيزي گرامي تر از دعا نيست.»

دعاء داراي آدابي است که فرد مسلمان بايد سعي کند آن ها را رعايت نمايد:

انتخاب وقت دعاء: 

در برخي اوقات دعا مستجاب مي شوند، مانند: ماه رمضان، روز عرفه، روز جمعه، وقت سحر -آخر شب- ده روز نخست ماه ذي الحجه. پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (ما من أيام العمل الصالح فيها أحب إلى الله من هذه الأيام العشر). قالوا: يا رسول الله ولا الجهاد في سبيل الله؟ قال: (ولا الجهاد في سبيل الله إلا رجل خرج بنفسه وماله فلم يرجع من ذلك بشيء) [بخاري] يعني: « هيچ روزي نيست که در آن عمل صالح نزد خداوند تعالي محبوب تر از اين ده روز باشد.
گفتند: يا رسول الله صلي الله عليه و سلم و حتي جهاد في سبيل الله؟
فرمود: و حتي جهاد في سبيل الله، مگر مردي که جان و مالش را بيرون کرده و هيچ چيزي از آن را باز نگرداند (به سنگر شتافته و شهيد شود).»

روايت مي کنند که رسول الله صلى الله عليه و سلم وقتي ماه رمضان فرامي رسيد، مي فرمود: (إن هذا الشهر قد حضركم، وفيه ليلة خير من ألف شهر. من حُرمها فقد حُرِمَ الخير كله ولا يحرم خيره إلا محروم) [ابن ماجه] يعني: «اين ماه بر شما وارد شد، در آن شبي هست که از هزار شب برتر است. هرکس از آن بي بهره ماند از هرچه نيکي و خير است بي بهره مانده است و جز محرومان کسي از آن بي بهره نمي ماند.»

آن حضرت صلى الله عليه و سلم در مورد روز جمعه نيز مي فرمايد: (فيه ساعة لا يوافقها عبد مسلم وهو قائم يصلى يسأل الله تعالى شيئًا إلا أعطاه إياه) [متفق عليه] يعني: « در آن ساعتي که هيچ بنده ي مسلماني که ايستاده نماز مي گزارد، با آن برابر نمي شود در حاليکه از خداوند چيزي را مي طلبد، مگر اينکه آن را بوي مي دهد.»

پيامبر صلى الله عليه و سلم همچنين مي فرمايد: (ينزل الله إلى السماء الدنيا كل ليلة حين يمضي ثلث الليل الأول، فيقول: أنا الملك.. أنا الملك.. من ذا الذي يدعوني فأستجيب له؟ من ذا الذي يسألني فأعطيه؟ من ذا الذي يستغفرني فأغفرله؟ فلا يزال كذلك حتى يضيء الفجر) [مسلم].
وقال صلى الله عليه وسلم: (الدعاء لا يرد بين الأذان والإقامة) [ابوداود و ترمذي و نسائي و احمد] يعني: « دعاي بين اذان و اقامت رد نمي شود.» وقال صلى الله عليه وسلم: (الدعاء بين الأذان والإقامة مستجاب فادعوا) [ابن عدي] يعني: « دعاي بين اذان و اقامه مستجاب است، پس دعا کنيد.»
همچنين آن حضرت صلى الله عليه و سلم فرموده است: (أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد؛ فأكثروا من الدعاء) [مسلم] يعني: «حالتي که بنده به پروردگارش نزديکتر است، حالت سجده است، پس در آن زياد دعا کنيد.» از ديگر اوقات اجابت ومن أوقات هنگام رويارويي بادشمن، موقع بارش باران، بانگ خروس و از پس نمازهاي فرض و در حالت سجده مي باشد.

رو کردن بسوي قبله: 

يک روز رسول الله صلى الله عليه و سلم براي نماز استسقاء براي مردم خارج شد، پشت به مردم و روي به قبله نمود و به دعا و نيايش پرداخت. [متفق عليه]

بلند کردن دست ها:

از حضرت عمر -رضي الله عنه- روايت شده است که: رسول خدا صلى الله عليه و سلم هنگام دعا دست هايش را بلند مي نمود. [حاكم]. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده اند: (إن ربكم حَيي كريم، يستحي أن يبسط العبد يديه إليه فيردهما صِفْرًا) [ابوداود و ترمذي وابن ماجه] يعني: «بدانيد که پروردگار شما بسيار صاحب شرم است و شرم دارد که بنده اش دست بسوي او بلند نموده و او آن ها را تهي به وي بازگرداند.»

ستايش خداوند -سبحانه- و درود و صلوات فرستادن بر پيامبر صلى الله عليه و سلم: 
سلمة بن الأكوع مي گويد: {ما سمعتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يستفتح الدعاء إلا استفتحه (بسبحان ربي الأعلى العلي الوهاب)} [احمد] يعني: «نشنيدم که رسول خدا صلي الله عليه و سلم دعايي را آغاز کند مگر آنکه بگويد: "سبحان ربي الأعلى العلي الوهاب" : "پاک و منزه است پروردگار بلندمرتبه و بسيار بخشاينده ي من".»

يک روز رسول الله صلى الله عليه و سلم شنيد که مردي مي گويد: "اللهم إني أسألك بأني أشهد أنك أنت الله لا إله إلا أنت الأحد الصمد، الذي لم يلد ولم يولد، ولم يكن له كُفُوًا أحد." يعني: "الهي! من به آنکه گواهي مي دهم که همانا تو همان خدايي هستي که جز تو معبودي نيست و يکتا و بي نياز هستي. که نه زاده شده و نه زاده اي و کسي جون تو وجود ندارد. از تو تقاضا مي کنم." فرمود: (لقد سألتَ الله بالاسم الأعظم الذي إذا سئل به أعطي، وإذا دعي به أجاب) يعني: «بدان که خدا را با اسم اعظمش فراخواندي که اگر بدان از او بخواهند عطا مي ک