 ولي  اگر  بزنش  بگويد: “ا‌نت  علي  کظهر‌اُ‌ختي‌“‌‌تو بر  من  چون  پشت  خواهرم  هستي‌”‌. ظهار  نيست‌.
برخي‌گفته‌اند: همه  محارم  قياس  بر  مادر  مي‌شوند[1]  و  اگر  پشت  هر  محرمي  را  بگويد  ظهار  مي‌شود. از  جمله  کساني  که  چنين‌گفته‌اند  علماي  حنفي  و  ا‌وزاعي  و  ثوري  و  شافعي  در  يکي  از  دو  قولش  و  زيد  بن  علي  مي‌باشند،  اينان‌گويند: ظهار اينست‌که  شوهر  زنش  را  در  تحريم  و  حرام  بودن‌،  بيکي  از  محارم  خود  تشبيه ‌کند،  مقصود  محارم  ابدي  است  خواه  به  نسب  يا  مصاهره  و  دامادي  و  يا  رضاعي  و  شير  خوارگي  باشد  چون  علت  آن  تحريم  ابدي  و  موبد  است‌. 

اگرکسي  بزنش‌گويد: او  خواهرم  و  مادرم  است  و  مقصودش  اين  باشدکه  باندازه  آنها  برايم  محترم  و  موقر  است‌،  اين  اظهار  نمي‌شود.

ظهار  از  چه‌کسي  صحيح  است‌؟  
ظهار  تنها  وقتي  صحيح  است‌که  شوهر  عاقل  بالغ  مسلمان  اين  تشبيه  را  خطاب  بزنش‌گويد،  زني‌که  با  ازدواج  صحيح  و  قابل  اجرا  بعقد  وي  درآمده  باشد.

ظهار  موقت  
ظهارموقت  آنست‌که  شوهرتا  مدتي  معلوم  با  زنش  ظهارکند  وبگويد: "انت علي كظهر أمي إلى الليل    [‌تو  تا  شب  بر  من  مانند  پشت  مادرم  هستي‌]‌’‌’‌.
سپس  پيش  از  پايان  مدت  با  وي  همبستر شد  و  نزديکي ‌کرد. اينهم  ظهار است  و  حکم  ظهار  مطلق  دارد. 
حطابي‌گفته  است‌: هرگاه  در ظهار موقت  مرتکب ‌گناه  نشد  و  تا  پايان  مدت  با  وي  همبستر  نگرديد  علما  درباره  حکم  آن  اختلاف  دارند:
مالک  و  ابن  ابي  ليلي  گفته‌اند: هرگاه  کسي  بزنش‌گفت‌: ’‌’ ‌انت علي كظهر أمي إلى الليل"     بروي  لازم  است‌ که‌کفاره  ظهار بپردازد  اگر چه  با  وي  همبستر  هم  نشده  باشد. و بيشتر اهل  علم‌ گفته‌اند: اگر عهد  خود  را  نشکند  و در اين  مدت  با  وي  نزديکي  نکند  بر وي‌ کفاره‌اي  لازم  نيست‌،  سپس  خطابي‌گويد: امام  شافعي  درباره  ظهار  موقت  دو  قول  دارد که  بموجب  يکي  ازآنها  ظهار  موقت  ظهار نيست‌.

نتيجه  و  اثر  ظهار  چيست‌؟  
هرگاه ‌کسي  با  زنش  ظهار کرد  و  ظهارش  صحيح  بود  دو اثر  برآن  مترتب  مي‌گردد: اثر  اول‌: بر  او  حرام  است‌که  با  زنش  همبسترگردد  مگر  اينکه  کفاره  ظهار  بپردازد. چون  خداوند  مي‌فرمايد:" من قبل أن يتماسا    [‌بايد  پيش  از  آنکه  با  هم  تماس  داشته  باشندکفاره  پرداخت‌گردد]‌". و  مقصود  از  تماس  همبستري  و  جماع  است  همانگونه  که  همبستري  حرام  است  مقدمات  آن  نيز  از  قبيل  بوسه  و  معانقه  و  امثال  آن  حرام است  و  اينست  مذهب  جمهور  علما. 

بعضي  از  اهل  علم  -‌از  جمله  ثوري  و  يکي  از  دو  قول  امام  شافعي  -گفته‌اند: پيش  ازکفاره‌،  تنها  جماع  و  همبستري  حرام  است‌،  چون  تماس  درآيه‌کنايه  از  جماع  است‌. اثر  دوم‌: وجوب‌کفاره  با  عودت  و  برگشتن  است‌. 

عودت  در  ظهار  چيست‌؟
علما  درباره  عودت  در ظهار  اختلاف  دارند: قتاده  و  سعيد  بن  جبير و  ابوحنيفه  و  ياران  او گفته‌اند: اراده  و  قصد  جماع‌ که  باظهار  حرام  شده  است‌،  عودت  مي‌باشد  و برگشتن  از  تصميم  ظهار  بشمار  مي‌رود. چون  همينکه  شخص  اراده  آن‌کرد  بمعني  پشيمان  شدن  از  عزم  و  تصميم  قبلي  است  و  مي‌خواهد  با  زنش  تماس  داشته  باشد  خواه  عملا  تماس  برقرار کند  يا  خير.
-  بنابر اين‌کفاره  واجب  مي‌شود  -  
امام  شافعي‌گويد: نگه  داشتن  زن  بعد  از  ظهار  در  مدتي‌ که  مي‌تواند  او  را  طلاق  دهد  برگشتن  و  عودت  است  زيرا  تشبيه  زن  به  مادر مقتضي  جدائي  از او است  و  نگه  داشتنش  و  طلاق  ندادنش  خلاف  آن  است  پس  همينکه  او  را  نگه  داشت  و  طلاق  نداد  بمنزله  پشيمان  شدن  از  قول  خود  مي‌باشد،  چون  پشيمان  شدن  از  قول  مخالف  با  آن  مي باشد. 
امام  مالک  و  امام  احمدگفته‌اند: برگشتن  و  پشيمان  شدن  از ظهار  تنها  تصميم  بر  جماع  است‌،  اگر چه  عملا  جماعي  هم  صورت  نگرفته  باشد.
داود  و  شعبه  و  اهل  ظاهرگفته‌اند: اعاده  لفظ  ظهار  موجب  کفاره  است  آنان  مي‌گويند:‌کفاره  باعاده  ظهار  واجب  مي‌گردد  نه  باگفتن  ظهار  اول‌.

همبستري  پيش  از  دادن ‌کفاره  
هرگاه  کسي  پيش  از  دادن‌کفاره  ظهار  با  زنش  همبستري‌کرد،  همانگونه‌که  قبلا  گفته  شد  حرام  است  و اين  عمل  موجب  سقوط‌ کفاره  و چند  برابرشدن  آن  نمي‌گردد  بلکه  بحال  خود  مي‌ماند  و  يک‌کفاره ‌کفايت  مي‌کند  صلت  بن  دينار گويد: من  درباره کسي‌که  ظهارکرده  و  پيش  از  دادن‌کفاره  با  زنش  همبستر  شده  باشد،  از  ده  نفر  فقيه  سوال  کرده‌ام‌. همگي‌گفته‌اند: تنها  يک‌کفاره  بر  وي  واجب  است‌.

کفاره  ظهار  چيست‌؟  
کفاره  ظهار  آزادکردن  يک  بنده  و  برده  است‌. اگر  ظهارکننده  آن  را  نيافت  و  نتوانست  بايد  دو  ماه  پشت  سرهم  روزه  بگيرد  و ‌ اگر آن  را  نيز نتوانست  بايد  شصت  مسکين  را  اطعام  کند،  چون  خداوند  مي‌فرمايد:" والذين يظاهرون من نسائهم ثم يعودون لما قالوا فتحرير رقبة من قبل أن يتماسا، ذلكم توعظون به، والله بما تعملون خبير.فمن لم يجد فصيام شهرين متتابعين من قبل أن يتماسا، فمن لم يستطع فإطعام ستين مسكينا  [‌و  کساني  از  شماکه  با  زنانشان  “‌ظهار”‌ گويند  سپس  ازآنچه‌گفته‌اند  برگردند  و  پشيمان  شوند. يعني  بخواهند  چيزي  را که  حرام‌ کرده‌اند  حلال  نمايند  -‌برآنها  است  آزاد  کردن  بنده‌يي‌،  پيش  از  آنکه  بهم  برسند  و  با  زنانشان  همبستر  شوند  بايد  اينکار  را  بکنند. اينست  پندي‌که  خداوند  بشما  مي‌دهد  و  خدا  بدانچه  مي‌کنيد  آگاه  است‌. و   هرکه  بنده‌يي  نيابد  براو است  بجهت ‌کفاره  ظهار دو ماه  پيوسته  و  پشت  سرهم  روزه  بگيرد  پيش  از انکه  بهم  برسند  و با  هم  همبستر شوند  و هر کس  نتوانست  دو ماه  روزه  بگيرد  بايد  شصت  فقير  ومسکين  را  طعام  دهد،  اين  براي  آنست‌که  بخدا  و رسولش  ايمان  آوريد... ]"‌.
براستي  در  پرداخت  تاوان  وکفاره  ظهار  سخت‌گيري  شده  تا  در  حفظ  و  مراعات  پيوند  زناشوئي  سعي  شود  و بر زن  ظلم  و ستم  نرود  چون  شوهر وقتي‌ که  تشخيص  دهد کفاره  ظهار سنگين  است  پيوند  زناشوئي  را  محترم  مي‌شمارد  و  از  ظلم  و  ستم  بر  زنش  خودداري  مي‌کند. 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -پیشوایان  سه‌گانه  فقه  و  روایتی  از  احمد  بر  آن  هستندکه  اگر  زن  بشوهرش‌گفت‌:  تو  بر  من  مانند  پشت  مادرم  هستی‌،  بر  او کفاره‌ای  نیست  و  احمد  در  روایت  دیگری ‌گفته ‌که  اگر  شوهر  با  وی  همبستر  شود  بر  آن  زن  واجب  است ‌که ‌کفاره  را  بپردازد  و  خرقی  این  رای  را  برگزیده  است‌.  مولففسخ  نکاح  و  بهم  زدن  عقد  نکاح  

فسخ  عقد  يعني  شکستن  و  نقض  آن  و  بهم  زدن  پيوندي‌ که  زن  و  شوهر را  بهم  مي‌پيوندد،‌گاهي  اين  فسخ  بسبب  نقص  و کاستي  است‌که  در  عقد  واقع  شده  است  و  گاهي  بسببي  است‌که  بر  عقد  عارض  شده  و  مانع  بقاي  آن  مي‌باشد.

مثال  فسخ  بسبب  نقص  و  خللي‌ که  در  عقد  واقع  شده  است‌:
1-‌هر