و  عذاب  مرده  خواهد  شد.  

از  ابن  عمر  روایت  است‌:  وقتی‌كه  حضرت  عمر  ضربت  خورد،  بیهوش‌گردید،  اطرافیان  با  صدای  بلند  بر  وی‌گریستند.  چون  به  هوش  آمدگفت‌:  مگرنمی‌دانیدكه  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرموده  است‌:" إن الميت ليعذب ببكاء الحي    [بیگمان  گریه  زندگان  موجب  عذاب  مرده  است‌]‌"‌.

ازابوموسی  روایت  است‌كه‌گفت‌:  چون  عمر  بن  خطاب  مورد  اصابت  واقع  شد،  صهیب‌گفت‌:  “‌وا  اخاه‌”  عمر  به  وی‌گفت‌:  ای  صهیب  مگر  نمی‌دانی  كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    فرموده  است‌:"  إن الميت ليعذب ببكاء الحي.    

مغیره  بن  شعبه‌گفته  است‌:  من  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    شنیده‌ام‌كه  می‌گفت‌:  " من نيح عليه فإنه يعذب بما نيح عليه     [كسی‌كه  بروی  نوحه  سرداده  شود،  آن  نوحه  موجب  عذاب  او  خواهد  شد]‌"‌.  این  احادیث  در  بخاری  و  مسلم  آمده  است‌.  از  این  حدیث‌ها  برمی‌آیدكه  مرده  ازگریه  و  زاری  و  فریاد  افراد  خانواده‌اش  ناراحت  می‌گردد  و  بدش  می‌آید.  زیرا  او  صدای‌گریه  آنان  را  می‌شنود  و  اعمال  زندگان  بزوی  عرضه  می‌گردد،  نه  اینكه  بسبب‌گریه  و  زاری  زندگان‌،  مرده  مورد  عقاب  و  عذاب  قرارگیرد،  زیرا  بموجب  نص  قرآن  هیچ‌كسی  بارگناه  دیگری  را  بدوش  نمی‌كشد.

ابن  جریر  از  ابوهریره  روایت‌كردكه‌گفته  است‌:  بیگمان  اعمال  وكردار  شما  بر  خویشاوندان  مرده  شما  عرضه  می‌گردد.  اگركردار  شما  نیكو  باشد،  خوشحال  می‌شوند  و  اگركردار  شما  بد  باشد،  ناخشنود  می‌گردند.احمد  و  ترمذی  از  انس  روایت  كرده‌اند  كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" إن أعمالكم تعرض على أقاربكم وعشائركم من الاموات، فإن كان خيرا استبشروا به، وإن كان غير ذلك قالوا: اللهم لا تمتهم حتى تهديهم كما هديتنا.    [بیگمان  اعمال  شما  بر  خویشاوندان  و  افراد  عشیره  مرده  شما  عرضه  می‌گردد.  اگراعمال  شما  نیك  باشد،  خوشحال  می‌شوند  واگر  اعمال  شما  بد  باشد،  می‌گویند:  خداوندا  او  را  نمیران  تا  اینكه  او  را  مثل  ما  هدایتش  می‌كنی‌]"‌.  ازنعمان  بن  بشیرروایت  است‌كه  عبدالله  بن  رواحه  بیهوش  شده  بود  و  خواهرش  “‌عمره‌”  بر  وی  می‌گریست  و  صفاتی  را  برای  اوبرمی‌شمرد.  همینكه  عبدالله  به  هوش  آمدگفت‌:  ای  خواهر  هر  صفتی‌كه  به  من  نسبت  می‌دادی‌،  به  من  می‌گفتند  آیا  تو  چنین  هستی‌؟  

بخاری  این  خبر  را  روایت‌كرده  است‌. نوحه‌گری:  

نوحه‌گری  بمعنی  شیون  و  زاری  همراه  با  فریاد  و  صدای  بلند  و  جزع  و  فزع  می‌باشد  و  بصراحت  احادیث  نبوی  آن  را  حرام  می‌دانند.  از  ابومالك  اشعری  روایت  است‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" " أربع في أمتي من أمر الجاهلية لا يتركونهن: الفخر في الاحساب ، والطعن في الانساب، والاستسقاء بالنجوم، والنياحة " وقال: " النائحة إذا لم تتب قبل موتها تقام يوم القيامة وعليها سربال من قطران، ودرع من جرب     [در  میان  امت  من  چهار  خصلت  جاهلی  وجود  دارد،‌كه  آنها  را  ترك  نمی‌كنند:  افتخار  به  اصل  و  تبار،  نسبت  دادن  دیگران  به  غیر  پدرانشان‌،  و  طعنه  بر  نسب  دیگران  زدن‌،  و  اعتقاد  باینكه  ستارگان  در  نزول  باران  موثرند،  و  شیون  و  زاری  و  نوحه‌گری‌.  وگفت‌:  زنی‌كه  نوحه‌گری  می‌كند،  اگر  پیش  از  مرگش‌،  توبه  نكند  در  روز  قیامت  پیراهن  آغشته  به  قطران  به  وی  بپوشانند  و  تمام  بدنش  را  زخم  فرا  می‌گیرد كه  شدت  آتش  دوزخ  و  عذاب  آن  بر  وی  بیشتر  خواهد  بود]"‌.  بروایت  احمد  و  مسلم‌.

مسلم  و  بخاری  از  ام  عطیه  روایت ‌كرده‌اند كه ‌گفت‌:  “‌پیامبر صلی الله علیه و سلم  از  ما  پیمان‌گرفت  كه  شیون  و نوحه‌گری  نكنیم‌”‌.  بزار از راویان  موثوق  به  روایت‌كرده  است‌كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:" صوتان ملعونان في الدنيا والآخرة: مزمار عند نعمة، وزنة عند مصيبة    [دو صدا  و  آواز،  در  دنیا  و  قیامت  مورد  نفرین  هستند:  آواز نی  و  مزمار  بهنگام  نعمت  و آواز گریه  بهنگام  مصیبت‌]"‌.

در  صحیحین  از  ابوموسی  آمده  است‌كه  گفت‌:  “‌من  بیزارم  ازآن  كس‌كه  رسول  خدا  از  او  بیزار  است‌.  بیگمان  پیامبر صلی الله علیه و سلم    از  نوحه‌گران  وكسانی  كه  بهنگام  مصیبت  سرشان  را  می‌تراشند  و  یقه  خودشان  را  چاك  می زنند،  بیزار  است‌”‌.

امام  احمد  از  انس  روایت‌كرده  كه‌گفته  است‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بهنگام  بیعت‌گرفتن  از  زنان  پیمان  می‌گرفت‌كه  نوحه‌گری  نكنند.  آنان‌گفتند:  ای  رسول  خدا  زنانی  هستندكه  در  دوره  جاهلی  درنوحه‌گری  بماكمك  می‌كردند،  آیا  ما  در  دوره  اسلامی  بدانان  در  نوحه‌گری  یاری  نكنیم‌؟  اوگفت‌:  در  اسلام  نوحه‌گری  نیست‌.سوگواری  و  عزاداری  

برای  زن  جایز  است‌ كه  برای  خویشاوند  مرده‌اش  تا  سه  روز  سوگواری‌كند،  مادام  كه  شوهرش  مانع  از آن‌ كار  نشود  و  بر  وی  حرام  است‌،‌ كه  بیش  از  سه  روز  سوگواری  كند،  مگراینكه  مرده  شوهرش  بوده  باشد،‌كه  درآن  صورت  بروی  واجب  است  تا  پایان  مدت  ‌“‌عده‌‌“  برایش  سوگواری  كند،‌ كه  چهار  ماه  و  ده  روز  می‌باشد.  زیرا گروه  محدثین  بجز  ترمذی  از  ام  عطیه  روایت‌كرده‌اندكه  پیامبر صلی الله علیه و سلم گفت‌:" لاتحد امرأة على ميت فوق ثلاث إلا على زوج فإنها تحد عليه أربعة أشهر وعشرا.ولا تلبس ثوبا مصبوغا، إلا ثوب عصب ، ولا تكتحل، ولا تمس طيبا، ولا تختضب، ولا تمتشط إلا إذا ظهرت، تمس نبذة من قسط، أو اظفار  [نباید  هیچ  زنی  بیش  از  سه  روز  بر  مرده  سوگواری‌كند،  مگر  اینكه  مرده  شوهرش  باشد،‌كه  برای  او  چهار  ماه  و  ده  روز  سوگوار  می‌ماند.  و  نباید  لباس  رنگین  بپوشد  مگردیبای  یمانی‌.  و  نباید  سرمه  بكشد  ومواد  خوشبو  بكاربندد  و  نباید  حنا  بندد  و  موهایش  را  شانه‌كند  مگر  وقتی‌ كه  از قاعدگی  پاك  شودكه  درآن  صورت  برای  رفع  بوی  بد  قاعدگی  می‌تواند  از  مواد  خوشبو  استفاده‌ كند]"‌.

سوگواری  عبارت  است  از  ترك  استعمال  چیزهای  زینتی  از  قبیل  جواهرات  و  زینت‌آلات  و  سرمه‌كشیدن  و  پوشیدن  حریر  و  استعمال  مواد  خوشبو  و  حنا  و خضاب‌.  زن  بجهت  وفا  بشوهرش  و  مراعات  حق  او  درمدت  عده  واجب  است‌.  این  سوگواری  را  انجام  دهد.در ایا‌م  سوگواری  پذیرائی  از  خا‌نواده  میت  مستحب  ا‌ست

عبدالله  بن  جعفر گفت‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:" اصنعوا لآل جعفر طعاما، فإنه قد أتاهم أمر يشغلهم    [‌از  خانواده  جعفر  پذیرائی‌کنید.  زیرا  آنان  مصیبت  برایشان  پیش  آمده  و  گرفتار  می‌باشند]"‌.  بروایت  ابوداود  و  ابن  ماجه  و  ترمذی‌که  آن  را  حسن  و  صحیح  دانسته  است‌.  

این‌کار  بدین  جهت  مستحب  است‌،‌که  احسان  و  نیکی  و  تقرب  و  دلجوئی  به  همسایگان  می‌باشد.  امام  شافعی  می‌گوید:  دوست  دارم  که  خویشاوندان  میت  در  ایام  سوگواری  از  خانواده