ام  مالك  و  روایتی  از  احمد  حیاط  مسجد  جزو  مسجد  نیست‌.  بنابراین  اعتكاف‌كننده  نباید  در  مدت  اعتكاف  بحیاط  مسجد  برود.  جمهور  علما  بر  آنندكه  زن  نمی‌تواند  در  مسجد  خانه‌اش  اعتكاف  كند.  چون  مسجد  خانگی  مسجد  محسوب  نمی‌شود  و  بدون  خلاف  فروش  مسجد  خانگی  جایز  است  و  در  حدیث  صحیح  آمده  است‌كه  زنان  پیامبر صلی الله علیه و سلم    در  مسجدالنبی  اعتكاف‌كرده‌اند.

روزه‌ كسی‌ كه  در اعتكا‌ف  است
اعتكاف ‌كننده  اگر  روزه  باشد كار  خوبی  است  و  اگر  روزه  نباشد،  اشكالی  ندارد.  

(‌البته  در  غیر  رمضان‌)‌.  بخاری  از  ابن  عمر  روایت  كرده  است‌كه  عمر  بن  خطاب  به پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفت‌:  ای  رسول  خدا  من  در  دوره  جاهلی  نذركرده  بودم  كه  شبی  در  مسجدالحرام  اعتكاف  كنم‌.  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" أوف بنذرك[به  نذر  خود  وفا  كن‌]‌"‌.  پیامبر صلی الله علیه و سلم   به  وی‌گفت‌:  به  نذرت  وفاكن‌.  این  می‌رساندكه  برای  صحت  اعتكاف‌، روزه  بودن  شرط  نیست‌،  زیرا  روزه  در  شب  صحیح  نیست‌.  و  اونذركرده  بودكه  در  شب  در  مسجدالحرام  اعتكاف  كند.

 سعید  بن  منصور  از  ابوسهل  روایت‌كرده  است‌كه‌گفت‌:  یكی  از زنان  خانواده  من نذر كرده  بود كه  اعتكاف‌كند.  از  عمر  بن  عبدالعزیز  درباره  وی  سئوال ‌كردم‌.  او گفت‌:  لازم  نیست  روزه  باشد،  مگر اینكه  روزه  را  نیز نذر كرده  باشد.  (‌البته  مقصود  اعتكاف  در  غیر  ماه  رمضان  است‌)  

زهری‌گفت‌:  اعتكاف  بدون  روزه  جایز  نیست‌.  عمر  (‌عبدالعزیز)  به  وی‌گفت‌:  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    روایتی  داری‌؟  گفت‌:  نخیر  گفت‌:  از  ابوبكر  داری‌؟  گفت‌:  نخیر  گفت  از  عمر  داری‌؟  گفت‌:  نخیر.  گفت‌:  گمان  كنم  كه  از  عثمان  داشته  باشی‌؟  گفت‌:  نخیر.  گوید:  ازآنجا  بیرون  آمدم  و  به  عطاء  و  طاووس  برخوردكردم  و  ازآنان  پرسیدم‌.  طاووس‌گفت‌:  فلانی  می‌گوید:  او  لازم  نیست  روزه  باشد  مگراینكه  آن  را  برخویش  واجب  ونذركرده  باشد.  عطاء‌گفت‌:  او  لازم  نیست  روزه  باشد  مگراینكه  روزه  را  بر  خویش  واجب‌كند.  خطابی‌گفت‌:  مردم  در  این  باره  اختلاف  دارند:  حسن  بصری  گفته  است‌:  اگربدون  روزه  اعتكاف‌كند،  درست  است  و  شافعی  نیزچنین‌گفته  است‌.  

از  علی  بن  ابی‌طالب  و  عبدالله  بن  مسعود  روایت  شده‌كه‌گفته‌اند:  اگرخواست  روزه  بگیرد  و  اگر  نخواست  روزه  نباشد.  اوزاعی  و  مالك ‌گفته‌اند:  اعتكاف  بدون  روزه  جایز  نیست‌.  اهل  رای  و  ابن  عمر  و  ابن  عباس  و  عایشه  و  سعید  بن  المسیب  و  عروه  بن  الزبیر  و  زهری  نیز  چنین‌ گفته‌اند.

وقت  دخول  در اعتكا‌ف  و وقت  خروج‌ از آن
قبلاگفتیم  كه  اعتكاف  سنت  و  مندوب  دارای  وقت  محدودی  نیست‌.  بلكه  هر وقت  اعتكاف‌كننده  داخل  مسجد  شد  و  با  ماندن  و  توقف  در  مسجد،  قصد  تقرب  بخدا  و  عبادت‌كرد،  تا  زمانی‌كه  بیرون  می‌رود،  اعتكاف‌كرده  است‌.  اگركسی  قصد  و  نیت  اعتكاف  در  دهه  آخر  رمضان‌كرد،  او  باید  پیش  از  غروب  خورشید  داخل  محل  اعتكاف  گردد.
بخاری  از  ابوسعید  روایت  كرده  است  كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم   گفته  است‌:" من كان اعتكف معي فليعتكف العشر الاواخر   [هركس  می‌خواهد  با  من  اعتكاف‌كند  در  دهه  آخر  رمضان  اعتكاف‌كند]"‌.كلمه  عشر  در  این  حدیث  اسم  است  برای  تعداد  دهه  شبهای  آخررمضان  ونخستین  آنها  شب  بیست  ویكم  یا  شب  بیستم  رمضان  می‌باشد.  اینكه  روایت  شده  است‌:" كان إذا أراد أن يعتكف صلى الفجر ثم دخل معتكفه     [‌بدینمعنی  است‌كه  او  داخل  محل  اعتكاف  خود  در  مسجد  می‌شدكه  برایش  آماده‌كرده  بودند،  ولی  وقت  دخول  او  درمسجد  برای  اعتكاف  اول  شب  بود  نه  بعد  ازنمازصبح‌]"‌.  بنا  بمذهب  امام  ابو  حنفیه  و  امام  شافعی‌كسی‌كه  دهه  آخررمضان  را  اعتكاف‌كند،  بعد  از  غروب  خورشید  آخرین  روز  ماه  رمضان  از  مسجد  بیرون  می‌رود.  امام  مالك  و  امام  احمدگفته‌اند:  اگربعد  از  غروب  خورشید  بیرون  رفت  صحیح  است‌.  ولی  می‌گویند:  مستحب  است‌كه  تا  هنگام  بیرون  رفتن  برای  نمازعید  درمسجد  بماند.  اثرم  با  اسناد  خود  از  ابوایوب  از  ابوقلابه  روایت‌كرده  است‌كه  او  شب  عید  فطر،  در  مسجد  می‌ماند  سپس  فردای  آنشب  برای  نمازعید  بیرون  می‌رفت  و  او  بهنگام  اعتكاف  حصیری  و  سجاده‌ای  نمی‌گسترد  تا  روی  آن  بنشیند  او  همانند  مردمان  دیگر می‌نشست‌.  اوگوید:  روز  عید  فطر  پیش  ابوقلابه  رفتم‌،  دیدم‌كه  جویریه  مزینه  در  آغوش  اواست‌.گمان‌كردم‌كه  یكی  از  دختران  وی  می‌باشد.  ولی  جاریه  وكنیز  او  بود  كه  آن  را  آزادكرد  و  همانگونه‌كه  بود،  بنماز  عید  رفت‌.  ابراهیم  (‌نخعی‌)‌گوید:  چنان  می‌پسنددكه  اگركسی  دهه  آخر  رمضان  اعتكاف  كرد،  شب  عید  فطر  در  مسجد  بماند،  سپس  برای  نماز عید  به  مصلی  بیرون  رود.

كسی‌كه  روزی  مشخص  یا  روزهای  مشخص  را  نذركرده  باشدكه  اعتكاف‌كند  باید  پیش  از  طلوع  فجر  اعتكاف‌كند  و  بعد  از  اتمام  نذر،  بعد  از  غروب‌كامل  خورشید،  از  اعتكاف  بیرون  آید،  خواه  در  رمضان  باشد  یا  در  غیرآن‌.

اگركسی  نذركرده  بود،‌كه  شبی  یا  شبهای  مشخصی  اعتكاف‌كند،  یا  داوطلبانه  (‌بصورت  تطوع‌)  خواست  چنین‌كاری‌كند،  باید  او  پیش  از  اینكه  قرض  خورشید  غروب‌كامل‌كند  اعتكاف  خود  را  شروع  نماید.  وهروقت  ازطلوع  فجریقین  حاصل  كرد  از  اعتكاف  بیرون  آید.  ابن  حزم‌گفته  است‌:  چون  آغاز  شب  بدنبال  غروب  خورشید  فرا  می‌رسد  و  اتمام  آن  با  طلوع  فجراست  وآغازروزطلوع  فجرو  اتمام  آن  غروب  خورشید  است.  برهركس  آنچیزلازم  است‌كه  بدان  ملتزم  شده  یا  قصد  ونیت  آن  راكرده  است‌.  اگركسی  نذركرد،  یك  ماه  اعتكاف  نماید،  یا  بطور  ارادی  و  داوطلبانه‌،  خواست  چنین‌كاری‌كند،  آغاز  ماه  اولین  شب  آنست‌،  پس  باید  پیش  از  غروب‌كامل  خورشید،  اعتكاف  خود  را  شروع‌كند  وهمینكه  خورشید  آخرین  روز  ماه  غروب‌كرد،  از  اعتكاف  بیرون  آید.  خواه  رمضان  باشد  یا  غیرآن‌.

چیزهائی‌كه  برای اعتكا‌ف‌كننده  مستحب  یا  مكروه  است
مستحب  است  كه  اعتكاف  كننده  عبادتهای  سنت  و  داوطلبانه  را  فراوان‌،  انجام  دهد  وخود  را  با  نمازهای  سنت  وتلاوت  قرآن  وتسبیح  وتحمید  وتهلیل  وتكبیرو  استغفار  و  درود  و  سلام  بر  پیامبر صلی الله علیه و سلم    و  دعا  خواندن  و  مناجات  و  امثال  آن  ازكارهائی  كه  انسان  را  بخداوند  نزدیك  می‌كند  و  پیوند  او  را  با  آفریدگارش  برقرار  می‌سازد،  سرگرم‌كند  و  مشغول  دارد  و  درس  خواندن  علم  و  دوره‌كردن‌كتابهای  تفسیر  و  حدیث  و  خواندن  سرگشت  انبیاء  و  صالحین  و  خواندن  و  مطالعه‌كتابهای  دیگرفقهی  ودینی  نیز  از  جمله  این  كارهای  خیر  بحساب  می‌آید.  مستحب  است  كه  اعتكاف  

كننده  با  اقتداء  به  پیامبر صلی الله علیه