گفت‌:  مادرت  به  عزایت  بنشیند،  تو  می‌خواهی  سنت  را  به  من  یاد  بدهی‌؟  سپس‌ گفت‌:  من  پیامبر صلی الله علیه و سلم  را دیده‌ام ‌که  نماز  ظهر  و  عصر  و  نماز  مغرب  و  عشاء‌ را  با  هم  جمع‌ کرده  است‌.  عبدالله  بن  شقیق  گفت‌:  از  این  سخن  ابن  عباس  تردیدی  در  دلم پدیدار  آمد،  لذا  پیش  ابوهریره  رفتم  و  از  وی  پرسیدم‌،‌که  سخن  ابن  عباس  را  تصدیق‌ کرد.

فایده  
در ‌“‌مغنی‌‌“ ‌گفته  است‌:  هرگاه ‌کسی  هر  دو  نماز  را  بصورت  جمع  در  وقت  اولی (‌بصورت  جمع  تقدیم‌)  خواند،  سپس  بعد  از  فراغت  از  هر  دو  نماز  و  پیش  از  دخول  وقت  دومی‌،  عذر بر طرف‌ گردید،  نمازش  درست  و  صحیح  است‌،  و  لازم  نیست  نماز  دوم  را  در  وقت  مقرر  بخواند.  چون  نمازش  را  بطور  صحیح  خوانده  و  برائت  ذمه  پیدا  کرده  و  دیگر  مشغول  الذمه  نیست‌.  و  بعلاوه  درحال  داشتن  عذر فرض  خود  را  انجام  داده  و  با  زوال  عذر  آن  نماز  باطل  نمی‌گردد،  بهمانگونه ‌که  اگر کسی  تیمم‌ کرد  و  نمازش  را  خواند  و  بعد  از  فراغت  از  نماز  آب  پیدا  شد،  نمازش  صحیح  و  اعاده  آن  لازم  نیست‌.

نماز  خواندن  در کشتی  و  قطار  و  هواپیما  
نماز  خواندن  در کشتی  و  قطار  و  هواپیما  بهر گونه‌ که  میسر  باشد. صحیح  است  و  مکروهیت  ندارد.  از  ابن  عمر  روایت  است  که‌:  درباره  نماز  خواندن  در کشتی  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  سوال  شد؟  او  فرمود:" صل فيها قائما إلا أن تخاف الغرق [در کشتی  ایستاده  نماز بخوان  مگر اینکه  خوف  غرق  شدن  داشته  باشی‌]‌"‌.  دارقطنی  و  حاکم  برابر شرط  شیخین  آن  را  روایت ‌کرده‌اند.  از  عبدالله  بن  ابی  عتبه  روایت  است‌ که‌:‌“ ‌من  در کشتی  همراه  جابر  بن  عبدالله  و  ابوسعید  خدری  و  ابوهریره  بودم‌ که  در آنجا  ایستاده  به  جماعت  نماز  خواندند  و  یکی  از  آنان  امام  جماعت  شد،  در  حالیکه  می‌توانستند  به ساحل  بروند“‌.  به  روایت  سعید  بن  منصور.  
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - حنفیه  می‌گویند که‌:  اگر کسی  در  مسافرت  نماز  فرض  را  چهار  رکعتی  بخواند،  اگر  بعد  از  رکعت  دوم  تشهد  بخواند  نمازش  صحیح  ولی  مکروه  است‌،  چه  دیر  سلام  می‌دهد.  دو  رکعت  دوم  سنت  محسوب  می‌شود.  اگر  بعد  ا‌ز  رکعت  دوم  تشهد  نخواند  نماز  فرضش  صحیح  نیست‌. 
[2] - جمع  تقدیم‌:  هر  دو  نماز  را  در  وقت  نماز  اول  بجای  آورد  و  جمع  تاخیر:  هر  دو  نماز  را  در  وقت  نماز  دوم  بجای  آورد.دعاهای  سفر  

برای  مسافر مستحب  است‌،  وقتی ‌كه  از  منزلش  بیرون  می‌آید،  این  دعا  را  بخواند:" بسم الله توكلت على الله ولا حول ولا قوة إلا بالله: اللهم إني أعوذ بك أن أضل أو أضل، أو أزل أو أزل، أو أظلم أو أظلم أو أجهل أو يجهل علي [‌بنام  خدا، ‌كار  خود  را  به  خدا  سپردم‌،  هیچ  قدرت  و  حركت  و  نیرویی  نیست  مگر  بخواست  خداوند،  خداوندا  به  تو  پناه  می‌برم  از  اینكه ‌كسی  را گمراه ‌كنم  یا  خود گمراه  شوم‌،  یا كسی  را  دچار  لغزش  كنم‌،  یا  خود  دچار لغزش  شوم  یا  به‌ كسی  ستم‌ كنم  یا  مورد  ستم  قرار گیرم‌،  یا كسی  را  دچار  نادانی ‌كنم  یا  خود  به  نادانی‌ گرفتار شوم‌]‌"‌.  سپس  یكی  از  دعاهای  روایت  شده  (‌ماثور)  زیر  را  برگزیند:

1-‌از  علی  بن  ربیعه  روایت  است ‌كه‌:  من  علی  بن  ابی‌طالب  را  دیدم ‌كه  برای  او  مركوب  آوردند  تا  سوار  بر آن  شود،  چون  پایش  را  به  ركاب ‌گذاشت‌،  فرمود: "‌بسم  الله"  چون  بر  پشت  آن  قرار گرفت  فرمود:" الحمد لله سبحان الذي سخر لنا هذا وما كنا له مقرنين  وإنا إلى ربنا لمنقلبون  [‌ستایش  خدای  را  است‌،  پاك  و  منزه  است  آن  پروردگاری‌ كه  این  (‌مركوب‌)  را  برایمان  مسخر  ساخت  در  حالیكه  ما  خود  قدرت  غلبه  بر آن  را  نداشتیم‌،  و بی‌گمان  ما  به  سوی  پروردگار خود  بر می‌گردیم‌]"‌.  سپس  سه  بار " الحمد لله "  و  سه  بار"  الله  اكبر " ‌گفت‌.  سپس  فرمود:" سبحانك لا إله إلا أنت، قد ظلمت نفسي فاغفر لي، إنه لا يغفر الذنوب إلا أنت [خداوندا،  تو  پاك  و منزه  هستی  و بجز  تو  هیچ  چیز و  هیچ‌ كس  شایسته  پرستش  نیست‌.  من  به  خود  ستم ‌كرده‌ام‌،  پس  مرا  بیامرز،  چه  بی‌گمان ‌كسی  بجز تو گناهان  را  نمی‌آمرزد]‌".  سپس  خندید،  و من ‌گفتم‌:  به  چه  چیز  می‌خندی  ای  امیر  مومنان‌؟ ‌گفت‌:  من  پیامبر صلی الله علیه و سلم  را  دیدم‌،  همین‌ كاری  را كه  من‌ كردم‌،  انجام  داد،  سپس  خندید.  من  از  او  پرسیدم  از  چه  چیز  خنده‌ات ‌گرفت  ای  رسول  خدا؟  فرمود:" يعجب الرب من عبده إذا قال رب اغفر لي ويقول: علم عبدي أنه لا يغفر الذنوب غيري  [خداوند  از  بنده‌اش  خشنود  است‌،  وقتی  كه  می گو‌ید  ای   پروردگار  من‌، ‌گناهم  را  بیامرز،  خداوند  می‌فرماید:  بنده  من  می‌داند كه  بجز  من ‌كسی  گناهان  را  نمی‌آمرزد]"‌.  به  روایت  احمد  و  ابن  حبان  و  حاكم ‌كه ‌گفته  است‌:  بنا  به  شرط  مسلم  این  حدیث  صحیح  است‌.

2-‌از‌ “‌ازدی‌“  روایت  است‌ كه‌:  ابن  عمر  به  وی  آموخته  است‌ كه‌:  پیامبر  صلی الله علیه و سلم  هرگاه بر پشت  شترش  جای  می‌گرفت  و به  قصد  سفر بیرون  می‌رفت  سه  بار تكبیر می‌گفت‌،  سپس  می‌فرمود:" سبحان الذي سخر لنا هذا وما كنا له مقرنين وإنا إلى ربنا لمنقلبون: اللهم إنا نسألك في سفرنا هذا البر والتقوى، ومن العمل ما ترضى: اللهم هون علينا سفرنا هذا واطولنا بعده: اللهم أنت الصاحب في السفر، والخليفة في الاهل: اللهم إني أعوذ بك من وعثاء السفر  وكآبة المنقلب ، وسوء المنظر في الاهل والمال "  و چون  برمی‌گشت  نیز  همین  كلمات  را  می‌گفت  و  می‌افزود: " آيبون تائبون عابدون لربنا حامدون ".  به  روایت  احمد  و  مسلم‌.

یعنی‌،  [‌پاك  و  منزه  است. ..  خداوندا  ما  در این  سفر از تو نیكی  و  تقوی  و كاری‌ كه  تو  را  راضی‌ كند،  مسئلت  داریم‌.  خداوندا  این  سفر  را  بر  ما،  آسان ‌گردان  و  راه  دور  آن  را،  بر  ما  كوتاه  كن‌.  خداوندا  تو  در  سفر  همراه  ما  و  در  خانواده‌،  جانشین  ما  هستی  (‌خانواده  را  به  تو  سپردیم‌)‌،  خداوندا  از  رنج  سفر  و  اندوه  هنگام  بازگشت  از  آن‌،  و  از  اینكه  بهنگام  بازگشت  چیز  بدی  را  در  خانواده  و  اموالم  ببینم‌،  به  تو  پناه  می‌آورم‌]‌’‌’‌. 

3-‌از  ابن  عباس  روایت  است‌ كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  هرگاه  به  قصد  سفر  بیرون  می‌رفت‌،  می‌گفت‌:" اللهم أنت الصاحب في السفر، والخليفة في الاهل: اللهم إني أعوذ بك من الضبنة  في السفر والكآبة في المنقلب: اللهم اطو لنا الارض، وهون علينا السفر " و  چون  بر می‌گشت‌،  می‌گفت‌: آيبون تائبون عابدون لربنا حامدون "   چون  به  نزد  اهل  و  عیال خود  می‌رسید،  می‌فرمود:" توبا توبا  لربنا أوبا لا يغادر علينا حوبا  "    [باز گشت  به  سوی  پروردگارمان  بازگشتی‌ كه  هیچ ‌گناهی  را  ترك  نكند]"‌.  احمد  و  طبرانی  و  بزاز  آن  را  با  سندی‌ كه  رجال  آن  رجال  “‌صحیح“  است  روای