- 119 ) .‏
 
آيه  160
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَن سَبِيلِ اللّهِ كَثِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به خاطر جور و ستمي كه از يهوديان سر زد و ( به خصوص ) به سبب اين كه بسي از راه خدا ( مردمان را ) بازداشتند ،  ( براي تنبيه ايشان ، قسمتي از ) چيزهاي پاكيزه را كه بر آنان حلال بود ، حرام كرديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هَادُوا » : آئين يهوديّت را پذيرفتند . « صَدِّ » : بازداشتن . جلوگيري كردن . « كَثِيراً » : صفت مصدر محذوفي است و تقدير چنين است : صَدّاً كَثِيراً .‏
 
آيه  161
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُواْ عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَاباً أَلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( همچنين بر آنان برخي از چيزهاي پاكيزه و حلال را حرام كرديم ) به خاطر دريافت ربا ( و رباخواري ) ، در حالي كه ( بر زبان پيغمبران ) از آن نهي شده بودند ، و به سبب خوردن مال مردم به ناحق ، و ما براي كافران ايشان عذاب دردناكي را آماده كرده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الرِّبَوا » : ربا . رباخواري . رسم‌الخطّ قرآني اين واژه را با واو و الف ضبط كرده است .‏
 
آيه  162
‏متن آيه : ‏
‏ لَّكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاَةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أُوْلَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْراً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و امّا راسخان در علم از ميان ايشان ، و مؤمنان ( امّت محمّدي ) كه ايمان دارند بدانچه بر تو و بدانچه ( بر پيغمبران ) پيش از تو نازل شده است ، و به ويژه آنان كه نماز را چنان كه بايد مي‌خوانند ، و كساني كه زكات مال به در مي‌كنند ، و افرادي كه به خدا و روز قيامت ايمان دارند ، به همه اينان پاداش بزرگي را خواهيم داد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لكِنْ » : امّا . ولي . اين واژه براي استدراك مابعد خود از ( اَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ ) به كار رفته است . « الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ » : ثابت‌قدمان در دانش . فرزانگان آشنا به علوم ديني . « الْمُقِيمِينَ الصَّلوةَ » : نمازگزاراني كه چنان كه بايد نماز را به جاي مي‌آورند . منصوب به اختصاص است ، و تقدير چنين است : أَخُصُّ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ بِالذِّكْرِ أَوْ بِالْمَدْحِ . « الْمُؤْتُونَ » : دهندگان . از مصدر إيتاء .‏
 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:780.txt">آيه  163</a><a class="text" href="w:text:781.txt">آيه  164</a><a class="text" href="w:text:782.txt">آيه  165</a><a class="text" href="w:text:783.txt">آيه  166</a><a class="text" href="w:text:784.txt">آيه  167</a><a class="text" href="w:text:785.txt">آيه  168</a><a class="text" href="w:text:786.txt">آيه  169</a><a class="text" href="w:text:787.txt">آيه  170</a></body></html>آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ عَفَوْنَا عَنكُمِ مِّن بَعْدِ ذَلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس از شما در گذشتيم و بعد از آن ( توبه كرديد و شما را آمرزيديم ) شايد سپاسگزاري كنيد ( و در برابر عفو و فضل خدا ، تنها به عبادت او بپردازيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَفَوْنا » : عفو كرديم . گذشت نموديم .‏
 
آيه  163
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِن بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما به تو ( اي پيغمبر ، قرآن و شريعت را ) وحي كرديم ، همان گونه كه پيش از تو به نوح و پيغمبران بعد از او وحي كرديم ، و ( همان گونه كه ) به ابراهيم ، اسحاق ، يعقوب ، نوادگان ( او كه برخي از آنان پيغمبران خدا بودند ) ، عيسي ، ايّوب ، يونس ، هارون ، و سليمان وحي كرديم ، و به داود زبور داديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الأسْبَاطِ » : جمع سِبْط ، نوادگان . مراد نوادگان دوازده‌گانه يعقوب است ( نگا : اعراف / 160 ) . بعضيها معتقدند كه همه آنان پيغمبر بوده‌اند ، ولي برخي از ايشان پيغمبر بوده‌اند ( نگا : مائده / 12 ) .‏
 
آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ وَرُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَكَلَّمَ اللّهُ مُوسَى تَكْلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما پيغمبران زيادي را روانه كرده‌ايم كه سرگذشت آنان را قبلاً براي تو بيان كرده‌ايم ، و پيغمبران ( ديگر ) زيادي را ( به ميان مردم روانه كرده‌ايم ) كه سرگذشت آنان را براي تو بيان نكرده‌ايم .  ( و شيوه وحي به موسي اين بود كه ) خداوند حقيقةً ( از پشت حجاب بدون واسطه ) با موسي سخن گفت .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُسُلاً » : پيغمبران . مفعول فعل محذوفي چون ( أَرْسَلْنَا ) است . « تَكْلِيماً » : حرف زدن . مفعول مطلق و براي تأكيد است .‏
 

آيه  165
‏متن آيه : ‏
‏ رُّسُلاً مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللّهُ عَزِيزاً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما پيغمبران را فرستاديم تا ( مؤمنان را به ثواب ) مژده‌رسان ، و ( كافران را به عقاب ) بيم‌دهنده باشند ، و بعد از آمدن پيغمبران حجّت و دليلي بر خدا براي مردمان باقي نماند ( و نگويند كه اگر پيغمبري به سوي ما مي‌فرستادي ، ايمان مي‌آورديم و راه طاعت و عبادت در پيش مي‌گرفتيم ) . و خدا چيره حكيم است ( و كارهايش از روي قدرت و حكمت انجام مي‌پذيرد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُسُلاً » : بدل از ( رُسُلاً ) در آيه پيشين است . « بَعْدَ الرُّسُلِ » : پس از آمدن پيغمبران .‏
 
آيه  166
‏متن آيه : ‏
‏ لَّكِنِ اللّهُ يَشْهَدُ بِمَا أَنزَلَ إِلَيْكَ أَنزَلَهُ بِعِلْمِهِ وَالْمَلآئِكَةُ يَشْهَدُونَ وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( هر چند كه كافران نبوّت تو را انكار مي‌كنند ) ليكن خداوند بر آنچه ( از قرآن ) بر تو نازل شده است گواهي مي‌دهد . اين خدا است كه آن را به ( مقتضاي ) دانش ( خاصّ ) خويش نازل كرده است . و فرشتگان ( نيز بدان ) گواهي مي‌دهند و ( صحّت نبوّت تو را تصديق مي‌كنند . گرچه ) كافي است كه خدا گواه باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لكِنْ » : امّا . ولي . استدراك از مفهوم ماقبل است . « بِعِلْمِهِ » : برابر دانش خاصّ خود ، قرآن را نازل كرده است و او مي‌داند كه تو شايستگي دريافت آن را داري ، و در آن مصلحت بندگان را مراعات نموده است ، و پيوسته در حفظ آن هم مي‌كوشد .‏
 
آيه  167
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ قَدْ ضَلُّواْ ضَلاَلاً بَعِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان كساني كه راه كفر را در پيش گرفته‌اند و ( ديگران را با تهديد يا تبليغ ) از راه خدا بازداشته‌اند ( و مانع دخول مردم به دين خدا شده‌اند ، فرسنگها از حق دور گشته