رَكَآئِهِمْ كَافِرِينَ » : آنان در دنيا به سبب اعتقاد به انبازهائي براي خداي خود كافر شده بودند . آنان در آخرت از انبازهائي كه براي خداي خود گمان مي‌بردند بيزاري مي‌جويند و منكر ( الوهيّت و شركت ) آنها خواهند شد .‏
 
سوره روم آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روزي كه قيامت برپا مي‌شود ، مردم از همديگر جدا مي‌گردند ( و هر گروهي سرنوشت جداگانه‌اي براي خود در جهان ابدي خواهد داشت و حال و وضع كافران ، جداي از حال و وضع مؤمنان خواهد بود ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَتَفَرَّقُونَ » : مراد از تفرق ، جدا شدن صف مؤمنان از صف كافران است كه دسته‌اي به بهشت و گروهي به دوزخ مي‌روند و هر يك سرنوشت ابدي خود را مي‌آغازد .‏
 
سوره روم آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گروهي كه ايمان آورده‌اند و كارهاي شايسته كرده‌اند ، آنان در باغ بهشت مالامال از شادي و سرور مي‌گردند ( و آثار شادماني در سراپاي ايشان هويدا و پيدا است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَوْضَةٍ » : باغ پر آب و درخت و خرم و سرسبز . مراد بهشت است . « يُحْبَرُونَ » : مسرور مي‌گردند . از مصدر ( حُبور ) به معني سُرور ، يعني خدا سراپاي وجودشان را از سرور و شادي مالامال مي‌فرمايد ، به گونه‌اي كه آثار خوشحالي و شادماني در چهره و سيمايشان هويدا و نمايان مي‌گردد ( نگا : زخرف‌ / 70 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3868.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:3869.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:3870.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:3871.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:3872.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:3873.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:3874.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:3875.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:3876.txt">آيه  24</a></body></html>سوره روم آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاء الْآخِرَةِ فَأُوْلَئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و امّا كساني كه كافر بوده‌اند و آيات ما را تكذيب كرده‌اند و به فرا رسيدن قيامت ايمان نداشته‌اند ، آنان به عذاب دوزخ گرفتار مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُحْضَرُونَ » : احضار شدگان . آمادگان و حاضران ( نگا : قصص‌ / 61 ) .‏
 
سوره روم آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس به تنزيه خدا ( از هر عيب و نقصي و چيزهائي كه لايق جلال و كمال او نيست ) سحرگاهان و شامگاهان ( و همه اوقات و اَوان ) بپردازيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُبْحانَ اللهِ . . . » : مصدر است و معني امر دارد . خداوند بندگان خود را رهنمود مي‌فرمايد به اين كه او را منزّه و بري بدانند از همه صفات نقصي كه سزاوار خدا نيست ، و وي را در همه اوقات به ويژه در دو وقت سحرگاهان و شامگاهان به پاكي بستايند . اگر ( سُبْحانَ ) معني امري از آن گرفته نشود ، معني آيه چنين است : در بامدادان و شامگاهانتان تسبيح و تقديس ، زيبنده خدا است و بس .‏
 
سوره آل عمران آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لَن تَمَسَّنَا النَّارُ إِلاَّ أَيَّاماً مَّعْدُودَاتٍ وَغَرَّهُمْ فِي دِينِهِم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( عمل آنان ) بدان خاطر است كه ميگفتند : جز چند روز اندكي ، آتش ( دوزخ ) به ما نميرسد ( و مجازات محدودي داريم . چرا كه از قوم گزيدهايم ! ) و افتراهائي كه در دينشان به خداي ميبستند و ( پيوسته ) به هم ميبافتند ، ايشان را گول زده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذلِكَ » : آنچه مذكور افتاد از تولّي و اعراض . ذلِكَ : مبتدا و عبارت ( بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَن تَمَسَّنَا النَّارُ إِلاّ أَيَّاماً مَّعْدُودَاتٍ ) خبر است . « لَن تَمَسَّنَا » : به ما نميرسد و ما را نميسوزاند . « أيَّاماً مَّعْدُودَاتٍ » : چند روز اندك . منظورشان تنها چهل روز است كه در آن گوسالهپرستي كردهاند . « غَرَّ » : گول زد . فريب داد .‏
 

سوره روم آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِيّاً وَحِينَ تُظْهِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آسمانها و زمين ( و در همه اوقات ، به ويژه ) عصرگاهان و زماني كه به دم ظهر رسيده‌ايد ، خداي را حمد و ستايش كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْحَمْدُ » : معني امر دارد . يعني : إِحْمَدُوا . . .  ( سُبْحانَ ) و ( الْحَمْدُ ) در اين دو آيه مي‌توانند امري هم به حساب نيايند . « فِي السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ » : مراد از سوي ساكنان عالم افلاكي و بندگان كره خاكي است . اين آيات اوقات پنجگانه نماز را در خود جمع كرده‌اند . بدين ترتيب :  « حِينَ تُمْسُونَ » : شامل مغرب و عشاء است كه خيلي به هم نزديك هستند . « حِينَ تُصْبِحُونَ » : نماز صبح را شامل است . « عَشِيّاً » : بيانگر نماز عصر است . « حِينَ تُظْهِرُونَ » : نماز ظهر . اگر معني امري از ( الْحَمْد ) منظور نظر نباشد ، مفهوم آيه چنين است : حمد و ستايش ( ساكنان عالم افلاكي و بندگان كره خاكي ) در آسمانها و زمين ( در همه وقت و حين ، به ويژه ) عصرگاهان و زماني كه به وقت ظهر مي‌رسيد ، سزاوار و زيبنده خدا است .‏
 
سوره روم آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَلِكَ تُخْرَجُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند همواره زنده را از مرده ، و مرده را از زنده مي‌آفريند ، و زمين موات را حيات مي‌بخشد ، و همين گونه ( سهل و ساده ، به سادگي آفرينش مكرّر و هميشگي حيات از ممات ، شما آفرينش دوباره مي‌يابيد و از گورها ) بيرون آورده مي‌شويد ( و رستاخيز برپا مي‌گردد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُخْرِجُ » : بيرون مي‌آورد . مراد از بيرون آوردن ، آفريدن است . « يُخْرِجُ الْحَيَّ مِن . . . » : موجودات مرده دائماً جزو اندام موجودات زنده مي‌شوند ، و چرخه حيات و ممات و تبديل بي‌جان به جاندار و برعكس ادامه دارد ( نگا : آل‌عمران‌ / 27 ، انعام‌ / 95 ) .‏
 
سوره روم آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يكي از نشانه‌هاي ( دالّ بر عظمت و قدرت ) خدا اين است كه ( نياي ) شما را از خاك آفريد و سپس شما انسانها ( به مرور زمان زياد شديد و در روي زمين براي تلاش در پي معاش ) پراكنده گشتيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ » :  ( نگا : حجّ‌ / 5 ، كهف‌ / 37 ) . آفرينش انسان از خاك ، ممكن است اشاره به آفرينش نخستين انسان ، يعني آدم باشد ، يا آفرينش همه انسانها از خاك . چرا كه موادّ غذائي تشكيل دهنده وجود انسان در اصل از خاك است . « إِذَا » : اين واژه معمولاً براي زمان ناگهاني به كار مي‌رود ، ولي گاهي همچون اينجا براي تراخي و تدريج است ( نگا : روح‌المعاني ) . « تَنتَشِرُونَ » : پخش مي‌گرديد . 