 مي‌شود. اثر مهم وي طبقات اکبر شاهي است که بهترين کتاب در تاريخ اسلامي هند تا 1002 ه‍. ق است. 
5- مسعودبن عثمان کوهستاني: از دانشمندان قرن دهم هجري قمري داراي تاريخ بسيار ارزشمند ابوالخير خاني بنام بنيان‌گذار سلسله پادشاهان ازبک مي‌باشد. مطالب کتاب عبارتند از: خلقت عالم و تاريخ پيامبران، خلفاي راشدين -رضی الله عنهم-، ائمه اثني عشر -رضی الله عنهم-، بني‌اميه، بني‌عباس، شاهان ايران از کيومرث تا يزدگرد سوم، صفاريان، سامانيان، غزنويان،سلجوقيان چنگيزخان و جانشينانش تا سال 694 ه‍. ق، جلايريان، سلسله ازبکان تا زمان تأليف کتاب يا تفضيل زياد. 
6- مير عبدالرزاق خوافي ملقب صمصام الدولة (مقتول بسال 1171 ه‍. ق): تاريخ‌دان بزرگي بوده است. اثر مهم وي: مآثرالامرا شرح حال 730 تن از شاهان، وزيران، اميران و سپاهيان و مردان بزرگ عهد گورکاني هند مي‌باشد. 
7- امير يحيي بن عبداللطيف حسني سيفي قزويني: از مقتداي اهل سنت قزوين متوفاي (962 ه‍. ق) بدستور شاه طهماسب به اصفهان تبعيد مي‌شود. پسر بزرگش مير عبداللطيف بهمراه برادرش ميرعلاءالدولة کامي (در شعر به کامي تخلص مي‌کرد) به هند مي‌گريزند. اين خاندان دانشمندان معروفي دارد که پدر و دو پسرش تاريخ داناني بزرگ و شاعراني بنام بوده‌‌اند. اثر مهم امير يحيي لب التواريخ است. 
8- ميرزاجان باغ نوي (م 994 ه‍. ق): ملاحبيب الله معروف به ملاميرزا جان باغ نوي شيرازي از حکماي بزرگ زمان خود بود. از آثار اوست: 1- حاشيه بر اثبات واجب قديم علامه دواني 2- حاشيه بر حاشيه قديم دواني بر شرح تجريد 3- حاشيه بر شرح ميرک بخاري بر حکمه العين نجم‌الدين دبيران. 
9- نورالدين عبدالله حکيم شيرازي: مشهور به نورالدين شيرازي از پزشکان سرشناس قرن يازدهم ه‍. ق صاحب کتاب علاجات دارا شکوهي بنام دارا شکوه پسر شاه جهان (م 1069 ه‍. ق) از کتاب‌هاي جامع و ارزنده پزشکي و داروشناسي است که مؤلف در آن به شيوه پزشکان نيشابوري از روانشناسي صحبت کرده همچنين علاوه بر مسائل مختلف پزشکي و جستارهايي از نجوم و موسيقي و حساب و هندسه و علاج صبيان و کودکان نيز سخن رفته است. 
10- نظام‌الدين احمد گيلاني: از پزشکان پناهنده به هند داراي دو آثار زير است: 1- اسرار الاطباء در شناخت بعضي از داروها 2- کتابي در درمان بواسير. 
11- شيخ محمد ابوطالب زاهد گيلاني: (پناهنده به هند) رياضيدان، طبيعي‌دان، جانورشناس و پزشک قرن دوازدهم هجري قمري از آثار اوست: 1- رساله فرسنامه (اسب‌نامه) بسال 1127 ه‍. ق درباره اسب و شناخت آن و بيماري‌هايش 2- رساله در خواص الحيوان. 
12- يوسفي هروي (وفات 950 ه‍. ق): يوسف‌ بن محمدبن يوسف طبيب هراتي مشهور به يوسفي هروي بزرگترين پزشک و داروشناس قرن دهم ه‍. ق از دست صفويه به هندوستان پناهنده مي‌شود. از آثار اوست: 1- علاج الامراض در نشانه‌هاي بيماري‌ها و مداواي هر يک به نظم 2- شرح منظومه علاج الامراض بنام جامع الفوايد 3- قصيده‌‌اي در حفظ صحت در شرايط مختلف آب و هوايي و خوردن و آشاميدن و خواب و بيداري 4- رياضي الادويه بنام همايون شاه هندي 5- دلائل عمل البول 6- دلائل النبض بسال 942 ه‍. ق درباره شناخت بيماري‌ها به دلالت نبض 7- جواهر اللغه يا مجر الجواهر در بيان واژه‌ها و اصطلاحات پزشکي 8- منظومه‌اي بشيوه نصاب الصبيان در ذکر و شرح نام داروها از هندي بفارسي 9- فوايد الاخيار (منظومه‌اي شمسي است در طب و رؤيا) 10- رساله منظوم مأکول و مشروب به بحر متقارب در تدبيرهاي پزشکي درباره خوردن و آشاميدن 11- بدايع الانشاء. 
13- ملکشاه حسين سيستاني (متولد 987 ه‍. ق): وي علاوه بر فارسي و عربي به پهلوي نيز آشنا بود آثارش عبارت است از: 1- احياءالملوک در تاريخ سيستان 2- مهر و صفا 3- تحفه الحرمين 4- تذکره خير البيان. 
14- ميرزا شرف‌الدين سيفي حسني قزويني: پسر قاضي جهان متخلص به شرف مشهور به شرف جهان قزويني متبحر در علوم عقلي و شرعي (918-968 ه‍. ق) اين دو علم در خاندان سادات سيفي ميراث گونه بود. داراي ديوان شعري است که در دسترس مي‌باشد. 
15- غزال مشهدي (936-980 ه‍. ق): ملک الشعرا غزال مشهدي اولين کسي است که در دربار گورکانيان لقب ملک الشعرا گرفته است. وي از دست صفويه به هند مي‌گريزد. وي شاعري بود توانا، فصيح و پرکار و باحال آثارش: 1- کليات 2- مرآت الصفات 3- قدرت آثار. 
16- وحشي بافقي: مولانا شمس‌الدين يا کمال‌الدين محمد وحشي بافقي (وفات 991 ه‍. ق) آثارش: 1- ديوان شعر 2- مثنوي ناظر و منظور 3- مثنوي فرهاد و شيرين (2 و 3 باستقبال از خسرو شيرين نظامي) 4- خلدبرين به پيروي از مخزن الاسرار نظامي. وحشي بافقي مردي پاک‌باز، وارسته، حساس، خرسند و بلندهمت بود. 
17- ارسلان طوسي (متوفاي 995 ه‍. ق): قاسم مشهدي‌زاده شده در طوس مشهور به ارسلان طوسي از شاعران گريزان به هند و به دربار اکبر شاه از پيروان شيخ احمد ژنده پيل: 
ساقي ز عکس مي‌شده روشن ضمير ما
		جامي بده که عارف جامست پيرما

18- عرفي شيرازي (وفات 999 ه‍. ق): از شاعران رده اول قرن دهم به هند مهاجرت مي‌کند. داراي ديوان شعري است. 
19 حکيم قراري گيلاني: حکيم نورالدين بن ملا عبدالرزاق متخلص به قراري برادر حکيم همام (اين دو برادر خط‌نويس، شاعر و سخن‌شناس بودند) و حکيم مسيح‌الدين گيلاني وفات 997 ه‍. ق) پزشک و شاعر. اين سه برادر بعد از مرگ پدر خود در زندان شاه طهماسب اول در الموت، در سال 983 به هند مي‌روند و به حضور اکبرشاه مي‌رسند. حکيم همام جزو دانشمنداني بود که بفرمان اکبر شاه سرگرم اتمام تاريخ الفي شد. 
20- منصف اصفهاني (وفات 1019 ه‍. ق): غياث‌الدين علي اصفهاني معروف به غياثا و متخلص به منصف به هند مهاجرت مي‌کند. داراي ديوان شعر است. 
21- وحشي جوشقاني (وفات 1013 ه‍. ق): مهاجرت به هند، ديوان شعر دارد. 
22- رفيع خراساني (942-982 ه‍. ق): به هند مهاجرت مي‌کند. اسم کامل وي رفيع‌الدين خراساني مي‌باشد. 
23- انيسي شاملو (وفات 1014 ه‍. ق): يولقي بيگ انيسي شاملو به هند مهاجرت مي‌کند. مثنوي محمود واياز از آثار اوست. 
24- نوعي خبوشاني (وفات 1019 ه‍. ق): محمد رضا بن محمود خبوشاني مشهدي به هند مهاجرت مي‌کند. داراي ديوان شعر است. 
25- محوي همداني (وفات 1020 ه‍. ق): ميرمغيث محوي، به هند مهاجرت مي‌کند. 
26- نظيري نيشابوري: ميرزا محمد حسين نيشابوري متوفاي 1021 ه‍. ق در احمدآباد هند. 
بايد دانست که اساساً سراسر حکومت صفويه براي دانشمندان و شعرا چون شب تاريکي بوده است. و صدها دانشمند و شاعر آنچنان که در جو هولناک متعصبان اين سلسله محو و نابوده شده‌اند که حتي اثري از آثار آنها بدست نيامده است. مؤلف کتاب: حسبيه در ادب فارسي مي‌نويسد: بدست آوردن آثار زنداني سخنوران هيچ دوره‌اي مانند عصر صفوي موجب زحمت نشد.. در هيچيک از تذکره‌ها، اعم از خطي و چاپي، نه اشاره‌اي به حبس و بند سخنوران شده و نه اثري از زندان نامه‌هاي ايشان وجود دارد ولي اين را مي‌دانم که اکثر آنان بواسطه خفقان محيط به هندوستان گريخته‌اند (1). در ساير نقاطي که بر اثر تعصب شديد مذهبي صفويه ناچاراً از ايران جدا 