 مي‌دانم‌ كه‌ اين‌ آيه‌ چه‌ روزي‌ و چه‌ جايي‌ نازل‌ شده‌ است‌؛ روز عرفه‌، جمعه‌ در عرفات‌ نازل‌ شد، هنگامي‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) در ميدان‌ عرفات‌ وقوف‌ كرده‌ بودند (يعني‌ نزولش‌ در حجةالوداع‌ روز جمعه‌، روز عرفه‌، ميدان‌ عرفات‌ بود)، عيدي‌ بزرگ‌تر از اين‌، چه‌ مي‌تواند باشد؟ ( تفسير قرطبي‌ 61/6 به‌ نقل‌ از مسلم‌، نسايي‌ و ديگر كتب‌ حديث‌. ). 
خود حضرت‌ علي‌ (رض) نيز مي‌فرمايد كه‌ اين‌ آيه‌ روز عرفه‌ به‌ وقت‌ شام‌ (يعني‌ نهم‌ ذي‌الحجه‌) نازل‌ شده‌ بود ( تفسير ابن‌ كثير: ج‌2، ص‌ 13.). 
علامه‌ آلوسي‌ (رح) در تفسير خود «روح‌ المعاني‌» مي‌نويسد:
«بعضي‌ها از حضرت‌ ابوسعيد خدري‌ (رض) اين‌ روايت‌ را نقل‌ كرده‌اند كه‌ آيه‌ي‌ (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ )در غدير خم‌ هنگامي‌ نازل‌ شد كه‌ حضرت‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) به‌ حضرت‌ علي‌ (رض) فرمود: «من‌ كنت‌ُ مولاه‌ُ فعَلي‌ّ مَولاه‌» پس‌ از نزول‌ اين‌ آيه‌، حضرت‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) فرمودند: الله أكبر علي‌ إكمال‌ الدين‌ وإتمام‌ النعمة ورضاء الرب‌ برسالتي‌ و ولاية علي‌ كرّم‌ الله وجهه‌ بعدي‌».
علامه‌ آلوسي‌ (رح) پس‌ از نقل‌ اين‌ روايت‌ مي‌فرمايد:
اين‌ روايت‌، نمونه‌اي‌ از افتراهاي‌ بزرگ‌ است‌ و الفاظ‌ ركيك‌ اين‌ روايت‌ (علاوه‌ بر سند آن‌) خود شاهدي‌ بر اين‌ افترا مي‌باشد (روح‌ المعاني‌: 61/6 و نصيحةالشيعة از مولانا احتشام‌ الحسن‌ كاندهلوي‌ ص‌ 547 تا 598. ). 
مفسَّر بزرگ‌ علاّمه‌ ابن‌كثير (رح)  هم‌ در تفسير مستند و معتبر خود، پس‌ از نقل‌ دو روايت‌ اهل‌ تشيع‌، مي‌فرمايد:
«نه‌ اين‌ روايت‌ صحيح‌ است‌ و نه‌ آن‌ روايت‌، سخن‌ حق‌ كه‌ در آن‌ گنجايش‌ كم‌ترين‌ شك‌ و ترديدي‌ وجود ندارد همان‌ است‌ كه‌ اين‌ آيه‌ در روز عرفه‌ (نهم‌ ذي‌الحجه‌) روز جمعه‌ نازل‌ گشت‌، چنان‌كه‌ از حضرت‌ اميرالمؤمنين‌ عمر فاروق‌ (رض) و از حضرت‌ سمرةبن‌ جندب‌ (رض) مروي‌ است‌، نيز قول‌ شعبي‌، حضرت‌ قتاده‌، حضرت‌ شهر بن‌ حوشب‌ و ديگر ائمه‌ و علما همين‌ است»( تفسير ابن‌ كثير: 2 / 14.).
همين‌ علامه‌ ابن‌ كثير در كتاب‌ معروف‌ و مشهور خود «البداية والنهاية» پس‌ از نقل‌ اين‌ روايت‌ كه‌ درباره‌ي‌ آن‌ گفته‌ شد كه‌ در «غدير خم‌» نازل‌ شده‌ مي‌نويسد:
«اين‌ حديث‌ نه‌ تنها منكر در حد اعلاست‌، بلكه‌ كذب‌ است‌؛ چون‌ كه‌ مخالف‌ با حديث‌ مستند صحيحين‌ مي‌باشد كه‌ در آن‌ از حضرت‌ اميرالمؤمنين‌ عمر فاروق‌ (رض) ثابت‌ شده‌ كه‌ اين‌ آيه‌، روز جمعه‌ در عرفه‌ نازل‌ شده‌ بود»( البداية‌ والنهاية‌: 214/5.). 
امام‌ فخرالدين‌ رازي‌ (رح)   در تفسير كبير، از همين‌ آيه‌ بر بطلان‌ اين‌ ادعا استدلال‌ جسته‌ است‌، ايشان‌ مي‌گويند:
«علماي‌ ما فرموده‌اند كه‌ اين‌ آيه‌ (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ )بر بطلان‌ قول‌ امامت‌ بلافصل‌ دلالت‌ مي‌كند، براي‌ اين‌كه‌ الله تعالي‌ در ابتداي‌ اين‌ آيه‌ فرموده‌ است‌: (الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ)«از امروز كافران‌ از (نابود كردن‌) دين‌ شما مأيوس‌ گشته‌اند، (و مي‌دانند اين‌ دين‌ ماندگار و جاودانه‌ است‌)، پس‌ از آنان‌ نترسيد و از من‌ بترسيد».
به‌ وضوح‌ پيداست‌ كه‌ كافران‌ از بروز تغيير و تبديل‌ در دين‌ نااميد شده‌اند و نيز فرمود كه‌ اينك‌ از آنان‌ نترسيد و از من‌ بترسيد! اگر امامت‌ حضرت‌ علي‌ ابن‌ ابي‌طالب ‌(رض) از طرف‌ الله تعالي‌ و رسولش‌ (ص) منصوص‌، يعني‌ نص‌ واجب‌ الطاعة مي‌بود، طبق‌ اين‌ آيه‌ كسي‌ كه‌ آن‌ را پنهان‌ مي‌كرد و در آن‌ تبديل‌ و تغيير ايجاد مي‌نمود بايد نااميد شود، يعني‌ يك‌ نفر از صحابه‌ نمي‌توانست‌ اين‌ نص‌ را انكار نمايد و نه‌ در آن‌ تغيير به‌ وجود آورد و نه‌ آن‌ را مخفي‌ نگه‌ دارد، و وقتي‌ كه‌ هيچ‌ كدام‌ از اينها صورت‌ نگرفت‌، بلكه‌ نه‌ ذكري‌ از نص‌ امامت‌ شد و نه‌ خبر آن‌ ظاهر گشت‌ و نه‌ روايتي‌ در اين‌باره‌ نقل‌ شد، دانستيم‌ كه‌ حضرت‌ علي‌ ابن‌ ابي‌طالب‌ (رض) يقيناً منصوص‌ بالامامت‌ نبود ( تفسير كبير: ج‌11، ص‌ 139.).
اگر بر اين‌ عبارت‌ امام‌ المتكلمين‌ امام‌ رازي‌ (رح) با خونسردي‌ تمام‌ غور شود، خواننده‌ي‌ محترم‌ بدون‌ ترديد به‌ اين‌ نتيجه‌ خواهد رسيد كه‌ اين‌ آيه‌ (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ)نه‌ تنها امامت‌ را ثابت‌ نمي‌كند، بلكه‌ دليلي‌ روشن‌ و آشكار براي‌ جمهور اهل‌ سنت‌ و جماعت‌ مي‌باشد. والله الموفق‌ (عقيده‌ي‌ امامت‌: ص‌ 29. ). 
3) (‏ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ ‏)[مائده‌ / آيه‌ 67]. 
«اي‌ فرستاده‌ي‌ (خدا، محمد مصطفي‌!) هر آنچه‌ از سوي‌ پروردگارت‌ بر تو نازل‌ شده‌ است‌ (به‌ تمام‌ و كمال‌ و بدون‌ هيچ‌گونه‌ خوف‌ و هراسي‌ به‌ مردم‌) برسان‌ (و آنان‌ را بدان‌ دعوت‌ كن‌)، و اگر چنين‌ نكني‌، رسالت‌ خدا را (به‌ مردم‌) نرسانده‌اي‌، (و ايشان‌ را بدان‌ فرا نخوانده‌اي‌؛ چراكه‌ تبليغ‌ جميع‌ اوامر و احكام‌ بر عهده‌ي‌ توست‌، و كتمان‌ جزء از جانب‌ تو، كتمان‌ كل‌ّ به‌ شمار است‌)، و خداوند تو را از (خطرات‌ احتمالي‌ كافران‌ و اذيّت‌ و آزار) مردمان‌ محفوظ‌ مي‌دارد...».
اهل‌ تشيع‌ معتقدند اين‌ آيه‌ كمي‌ پيش‌ از خطبه‌ي‌ «غديرخُم‌» (18 ذي‌الحجه‌ سال‌ دهم‌ هجرت‌) نازل‌ شده‌، پيش‌ از اين‌، حكم‌ امامت‌ علي‌ بر حضرت‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) نازل‌ شده‌ بود، ولي‌ ايشان‌ بنا به‌ دلايلي‌، از رسانيدن‌ آن‌ حكم‌ مي‌ترسيدند تا اين‌كه‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد و به‌ حضرت‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) دستور داده‌ شد كه‌ حكم‌ امامت‌ علي(رض)‌ را در بين‌ مردم‌ اعلام‌ نماييد، ما شما را حفاظت‌ خواهيم‌ كرد. حضرت‌ رسول‌ اكرم‌ (ص) مطابق‌ با اين‌ آيه‌ در تاريخ‌ 18 ذي‌الحجه‌ سال‌ دهم‌ هجري‌ در محلي‌ به‌ نام‌ «غدير خم‌» امامت‌ حضرت‌ علي‌ (رض) را اعلام‌ كردند و از مردمان‌ حاضر در آنجا به‌ دست‌ حضرت‌ علي‌ (رض) بيعت‌ گرفتند. 
ما به‌ جاي‌ تفسير و تشريح‌ كامل‌ آيه‌، توجه‌ شما را به‌ چند نكته‌ جلب‌ مي‌كنيم‌ كه‌ از آن‌ ماهيّت‌ و حقيقت‌ اين‌ استدلال‌ واضح‌ خواهد شد:
1ـ نكته‌اي‌ كه‌ قبل‌ از هر چيز در اين‌ آيه‌ قابل‌ توجه‌ مي‌باشد اين‌كه‌ بعضي‌ها در صدد اثبات‌ عقيده‌ي‌ امامت‌ بلافصل‌ حضرت‌ علي‌ (رض) از اين‌ آيه‌ هستند، در حالي‌ كه‌ در اين‌ آيه‌، نه‌ ذكري‌ از حضرت‌ علي‌ (رض) است‌ و نه‌ حرفي‌ از امامت‌؛ بلكه‌ به‌ طور عام‌ ب